Irena Kietlińska-Turska (ur. 26 października 1912 w Warszawie, zm. 22 lutego 2012 tamże) – polska historyk, krytyk i teoretyk baletu.

Życiorys

Irena Turska urodziła się 26 października 1912 roku w Warszawie. W 1943 roku w Warszawie ukończyła Szkołę Rytmiki i Tańca Artystycznego J. Mieczyńskiej, a od 1946 do 1948 roku prowadziła wykłady z historii tańca w Państwowej Wyższej Szkole Teatralnej w Łodzi. Od roku 1947 regularnie publikowała teksty poświęcone współczesnemu baletowi i tańcowi. W latach 1951–1953 była członkiem Państwowej Komisji Weryfikacyjnej przy Ministrze Kultury i Sztuki, która została powołana do uregulowania zasad przyznawania uprawnień zawodowych tancerzy. Od połowy lat 50. współpracowała z Polskim Wydawnictwem Muzycznym, publikując monografie i kompendia wiedzy o historii i teorii tańca.

W latach 1964–1966, jako stypendystka rządu francuskiego, kształciła się pod kierunkiem Stanisława Głowackiego (ur. 1874, zm. 1946) w paryskiej Ecole Supérieure d’Etudes Chorégraphiques, gdzie w 1964 obroniła pracę doktorską La situation de la danse dans l’ensemble des arts. Prolegomenes a l’asthetique de la danse. Od 1972 do 1989 roku prowadziła wykłady z historii i estetyki tańca w Zaocznym Wyższym Studium Nauczycieli Tańca na Wydziale Wychowania Muzycznego Państwowej Wyższej Szkoły Muzycznej w Warszawie – w tym czasie była również autorką podręczników do nauki historii tańca z przeznaczeniem dla tegoż studium. Od roku 1996 była działaczką polskiej sekcji European Dance Research Information Directory.

W roku 2002, za wkład w rozwój nauki o balecie i popularyzację sztuki baletowej w Polsce, otrzymała nagrodę Ministra Kultury, a w 2012 złoty medal „Zasłużony Kulturze – Gloria Artis” oraz medal Polskiego Wydawnictwa Muzycznego „Ad honorem”.

Jest współautorką scenariusza do filmu Taniec (1959), będącego filmową monografią tańca, jego genezy i formy wykonania oraz zapisu.

Irena Turska zmarła 22 lutego 2012 w Warszawie.

Publikacje

Irena Turska była felietonistką m.in. „Stolicy”, „Życia Warszawy”, „Pamiętnika Teatralnego”, „Teatru” oraz „Ruchu Muzycznego”. Współpracowała również z czasopismami: „Łódź Teatralna”, „Radio i Świat”, „Muzyka”, „Nowa Kultura”, „Przegląd Kulturalny”, „Dziś i Jutro”, „Panorama”, „Po Prostu”, „Sztandar Młodych”, „Teatr Ludowy”, „Trybuna Ludu”, „Antena”, „Śpiewamy i Tańczymy”. Jej felietony i artykuły problemowe były poświęcone zagadnieniom tańca i baletu w Polsce. Na łamach dzienników i czasopism recenzowała przedstawienia baletowe, przedstawiała relacje z przeglądów, festiwali, konkursów tanecznych i choreograficznych, publikowała biografie i monografie. Ponadto była autorką haseł w Encyklopedii Muzycznej PWM, Encyklopedii Muzyki pod red. A. Chodkowskiego oraz leksykonach wydawanych przez PWN.

Teatr

• 1964, 1977, 1979, 1987: Pinokio, Jadwigi Szajny-Lewandowskiej – libretto; Opera we Wrocławiu, Teatr Muzyczny w Gdyni, Opera i Operetka w Bydgoszczy, Operetka Wrocławska
• 1964: Stańczyk, Tomasza Kiesewettera – libretto; Opera Śląska w Bytomiu

Przypisy

Linki zewnętrzne

• Irena Turska, [w:] Encyklopedia teatru polskiego (krytycy). [dostęp 2021-01-28] .
• Irena Turska [online], Instytut Muzyki i Tańca [dostęp 2021-01-27] .
• Irena Turska w katalogu Biblioteki Narodowej