Irena Delmar-Czarnecka
Imię i nazwisko

Irena Helena Reyzz-Rubini

Data i miejsce urodzenia

8 maja 1923
Częstochowa

Pochodzenie

Polska

Instrumenty

głos

Typ głosu

sopran

Zawód

aktorka

Odznaczenia

Irena Delmar-Czarnecka, właśc. Irena Helena Reyzz-Rubini primo voto Głowacka (ur. 8 maja 1923 w Częstochowie) – polska śpiewaczka, aktorka, producentka, działaczka kulturalna na emigracji.

Życiorys

Jest córką ekonomisty i prawnika Maksymiliana Reyzza-Rubiniego i pianistki Heleny z Lubicz-Majewskich. Miała dwóch braci. Juliusz Reyzz-Rubini walczył w powstaniu warszawskim w batalionie „Zośka” i zginął 5 sierpnia 1944 w czasie wyzwolenia „Gęsiówki”, a Wiktor Reyzz-Rubini był pisarzem, publicystą i dramaturgiem. W 1948 występowała jako chórzystka w Operetce Warszawskiej.

W 1951 przybyła do Londynu, gdzie mieszkała jej ciotka, artystka Mila Kamińska, pozostając na emigracji. Początkowo pracowała jako modelka. Kształciła się w zakresie śpiewu na studiach wokalno-muzycznych w Warszawie, Mediolanie i Londynie. Przystąpiła do Brytyjskiego Związku Artystów Teatralnych i Filmowych „Equity”. Została aktorką Polskiego Teatru Dramatycznego, Teatru Polskim ZASP, Teatru Hemara, Teatru Ref-Rena, Teatru Budzyńskiego. Jako artystka sceniczna występowała w Wielkiej Brytanii, Stanach Zjednoczonych, Kanadzie. W 1981 została prezesem Związku Artystów Scen Polskich za Granicą (Londyn). Pełniła stanowisko dyrektora Teatru ZASP w Londynie. Przyjęła obywatelstwo brytyjskie.

W 1955 w Londynie została żoną pułkownika Kamila Czarneckiego (1912-2001). W Londynie Irena i Kamil Czarneccy przyjaźnili się z małżeństwem gen. Władysławem Andersem i jego żoną Ireną (generał spędził u Czarneckich ostatni dzień życia). Była inicjatorką i przewodniczącą komitetu budowy pomnika „Dla Nich”, poświęconego Żołnierzom Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie i ustanowionego w 2012 na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie, gdzie spoczęły prochy jej męża Kamila i jego brata Mariana Czarneckiego, także pułkownika.

O życiu Ireny Delmar-Czarneckiej opowiada film dokumentalny pt. Tęskniłeś tyle lat..., autorstwa Leszka Platty z 2000.

Odznaczenia i wyróżnienia

Przypisy

  1. ↑ England and Wales Marriage Registration Index, 1837-2005. Family Search. [dostęp 2020-07-01].
  2. ↑ Kolekcja Artyści Emigracyjnej Melpomeny (1939-1995). szukajwarchiwach.pl. [dostęp 2020-05-07].
  3. 1 2 Irena Delmar-Czarnecka: Andersowie. tygodnikpowszechny.pl, 2011-01-04. [dostęp 2017-06-23].
  4. ↑ E. U. Stepan, Na scenie życia. Irena Delmar-Czarnecka. Prezes Związku Artystów Scen Polskich za Granicą, Warszawa–Londyn 2023, s. 51–54.
  5. ↑ Wydarzenia i plotki. Irena ante Portas, „Stolica” 1961, nr 23, s. 9.
  6. ↑ Iwona Kadłuczka: Maki dla żony generała. Wspomnienia o Irenie Anders. gazeta.pl, 2010-11-29. [dostęp 2017-06-22].
  7. ↑ Piotr Gulbicki: Londyn kontra Warszawa. onet.pl, 2008-10-13. [dostęp 2017-06-23].
  8. ↑ Paszportowe sprawy. videofact.com. [dostęp 2017-06-23].
  9. ↑ Wywiad z Ireną Delmar–Czarnecką. polacywewloszech.com, 2015-08-29. [dostęp 2017-06-22].
  10. ↑ Jolanta Ciosek: Bliżej ojczyzny. dziennikpolski24.pl, 2010-09-04. [dostęp 2017-06-22].
  11. ↑ Uroczystości ku czci Mariana i Kamila Czarneckich. wolnaeuropa.pl, 2011-06-24. [dostęp 2017-06-23].
  12. ↑ Ewa Kwaśniewska: Został ślad. tydzien.co.uk, 2012-10-03. [dostęp 2017-06-23].
  13. ↑ Krzysztof Stępkowski: Uroczystości pogrzebowe oficerów 1. Dywizji Pancernej gen. Stanisława Maczka. ordynariat.wp.mil.pl, 2011-06-24. [dostęp 2017-06-22].
  14. ↑ Pierwsza rocznica odsłonięcia pomnika „Dla nich” na Powązkach Wojskowych. bip.udskior.gov.pl, 2013-10-01. [dostęp 2017-06-23].
  15. ↑ Uroczyste odsłonięcie pomnika – obelisku „Dla Nich”. skmponz.pl, 2012-09-24. [dostęp 2017-06-23].
  16. ↑ Tęskniłeś tyle lat.... filmpolski.pl. [dostęp 2017-06-23].
  17. ↑ M.P. z 2015 r. poz. 128
  18. ↑ Dopiero pierwsze 75 lat minęło.... mojawyspa.co.uk, 2015-07-21. [dostęp 2017-06-23].
  19. ↑ Komunikat o nadaniu Orderu Odrodzenia Polski z dnia 11 listopada 1990 roku. „Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej”, s. 54, Nr 4 z 20 grudnia 1990.
  20. ↑ Komunikat o nadaniu Orderu Odrodzenia Polski. „Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej”, s. 14, Nr 3 z 31 grudnia 1982.
  21. ↑ M.P. z 1994 r. nr 6, poz. 49.
  22. ↑ Lista laureatów Medalu Zasłużony Kulturze – Gloria Artis. mkidn.gov.pl. [dostęp 2017-06-23].
  23. ↑ Najwyższe odznaczenie ministra kultury dla ZASP za Granicą. wp.pl, 2007-10-07. [dostęp 2017-06-23].
  24. ↑ Jolanta Ciosek: Bliżej ojczyzny. dziennikpolski24.pl, 2010-09-04. [dostęp 2017-06-22].
  25. ↑ Laureaci Złotego Liścia Retro 2009. spotkaniazpiosenka.org. [dostęp 2017-06-23].
  26. ↑ Odznaka honorowa Koła Lwowian. „Biuletyn”. Nr 19-20, s. 112, Lipiec 1971. Koło Lwowian w Londynie.

Bibliografia

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.