Iochroma cyaneum | |||
| Systematyka | |||
| Domena | |||
|---|---|---|---|
| Królestwo | |||
| Podkrólestwo | |||
| Nadgromada | |||
| Gromada | |||
| Podgromada | |||
| Nadklasa | |||
| Klasa | |||
| Nadrząd | |||
| Rząd | |||
| Rodzina | |||
| Rodzaj |
Iochroma | ||
| Nazwa systematyczna | |||
| Iochroma Benth. Edwards's Bot. Reg. 30: t. 20 (1845) | |||
| Typ nomenklatoryczny | |||
|
I. tubulosum Bentham | |||
| Synonimy | |||
| |||
Iochroma Benth. – rodzaj roślin z rodziny psiankowatych. Obejmuje 39 gatunków. Zasięg rodzaju obejmuje strefę międzyzwrotnikową obu kontynentów amerykańskich, na północy po północny Meksyk i Kubę, na południu po południową Brazylię, północną Argentynę, Boliwię i Peru. Rośliny te występują głównie w zbiorowiskach zaroślowych i na terenach skalistych. Zawierają flawonoidy w formie aglikonów. Wykorzystywane są lokalnie jako lecznicze i halucynogenne. Niektóre gatunki, zwłaszcza I. cyaneum, uprawiane są jako ozdobne. Walorem ozdobnym są kwiaty o długich, różnobarwnych koronach.
Morfologia
- Pokrój
- Krzewy, rzadko kolczaste, do 4 m wysokości. Młode pędy z włoskami pojedynczymi, pędy kwitnące zwykle przewisające.
- Liście
- Skrętoległe, opadające lub zimotrwałe, pojedyncze, ogonkowe, zwykle jedwabiście owłosione.
- Kwiaty
- Wyrastają w kątach liści pojedynczo lub zebrane w pęczki po kilka–kilkanaście. Kielich pięciodziałkowy, dzwonkowaty. Płatków korony jest także 5, są one zrośnięte na znacznej długości, tworząc lejkowatą lub walcowatą rurkę, na końcu z wolnymi, szerokimi łatkami wzniesionymi lub rozpostartymi. Korona o zróżnicowanej barwie – białej, żółtej, purpurowej, czerwonej lub niebieskiej. Pręcików jest 5, z główkami schowanymi lub nieco wystającymi z rurki korony, czasem o różnej długości. Zalążnia jest górna, dwu-, rzadko czterokomorowa, z licznymi zalążkami w każdej z komór. Słupek pojedynczy, smukły.
- Owoce
- Mięsiste jagody, zwykle pomarańczowe po dojrzeniu, kuliste lub podługowate, zawierające liczne (do 250) nasiona.
Systematyka
- Pozycja systematyczna
Rodzaj z rodziny psiankowatych (Solanaceae). W obrębie rodziny klasyfikowany do podrodziny Solanoideae, plemienia Physaleae i podplemienia Iochrominae. Analizy filogenetyczne spowodowały zmiany w ujęciu rodzaju, dla nadania mu charakteru monofiletycznego włącza się do niego rodzaj Acnistus.
- Wykaz gatunków
- Iochroma albianthum S.Leiva
- Iochroma amicorum M.A.Cueva, S.D.Sm. & S.Leiva
- Iochroma arborescens (L.) J.M.H.Shaw
- Iochroma ayabacense S.Leiva
- Iochroma barbozae S.Leiva & Deanna
- Iochroma baumii S.D.Sm. & S.Leiva
- Iochroma brevistamineum Dammer
- Iochroma cachicadanum S.Leiva
- Iochroma calycinum Benth.
- Iochroma confertiflorum (Miers) Hunz.
- Iochroma cornifolium (Kunth) Miers
- Iochroma cyaneum (Lindl.) M.L.Green
- Iochroma edule S.Leiva
- Iochroma ellipticum (Hook.f.) Hunz.
- Iochroma fuchsioides (Bonpl.) Miers
- Iochroma gesnerioides (Kunth) Miers
- Iochroma lehmannii Bitter
- Iochroma lilacinum S.Leiva & K.Lezama
- Iochroma longipes Miers
- Iochroma loxense Miers
- Iochroma lyciifolium Dammer
- Iochroma mionei S.Leiva & S.D.Sm.
- Iochroma nitidum S.Leiva & Quip.
- Iochroma ortizianthum S.Leiva & Deanna
- Iochroma parvifolium (Roem. & Schult.) D'Arcy
- Iochroma peruvianum (Dunal) J.F.Macbr.
- Iochroma piuranum S.Leiva
- Iochroma richardianthum S.Leiva
- Iochroma rubicalyx S.Leiva & Jara
- Iochroma salpoanum S.Leiva & Lezama
- Iochroma schjellerupii S.Leiva & Quip.
- Iochroma smithianum K.Lezama, Limo & S.Leiva
- Iochroma solanifolium Dammer
- Iochroma squamosum S.Leiva & Quip.
- Iochroma stenanthum S.Leiva, Quip. & N.W.Sawyer
- Iochroma tingoanum S.Leiva
- Iochroma tupayachianum S.Leiva
- Iochroma viridescens S.Leiva
- Iochroma warscewiczii Regel
Przypisy
- ↑ Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2022-03-18] (ang.).
- ↑ Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2022-03-18] (ang.).
- 1 2 3 4 5 6 Iochroma Benth.. [w:] Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2022-03-18].
- ↑ Iochroma. [w:] Index Nominum Genericorum (ING) [on-line]. Smithsonian Institution. [dostęp 2022-03-18].
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 J.W. Kadereit, V. Bittrich (red.), Flowering plants. Eudicots: Aquifoliales, Boraginales, Bruniales, Dipsacales, Escalloniales, Garryales, Paracryphiales, Solanales (except Convolvulaceae), Icacinaceae, Metteniusaceae, Vahliaceae, Switzerland 2016, s. 311, 336, ISBN 978-3-319-28534-4, OCLC 946315609.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 Roger Philips, Martyn Rix: The Botanical Garden. Vol. 1. Trees and shrubs. London: Macmillan, 2002, s. 390. ISBN 0-333-73003-8.
- 1 2 3 David J. Mabberley, Mabberley’s Plant-Book, Cambridge: Cambridge University Press, 2017, s. 466, DOI: 10.1017/9781316335581, ISBN 978-1-107-11502-6, OCLC 982092200.
- ↑ Genus Iochroma Benth.. [w:] Germplasm Resources Information Network (GRIN-Taxonomy) [on-line]. USDA, Agricultural Research Service, National Plant Germplasm System. [dostęp 2022-03-18].