Interesariusz rewitalizacji – osoba, której szeroko pojęte interesy spotykają się z interesami innych osób na obszarze rewitalizacji. Przykładowe wyliczenie interesariuszy rewitalizacji zawiera ustawa z dnia 9 października 2015 r. o rewitalizacji. Krąg interesariuszy rewitalizacji jest bardzo szeroki. Wystarczy nawet pośredni związek danego podmiotu z obszarem rewitalizacji, aby uznać go za interesariusza rewitalizacji. Będą to szeroko rozumiani użytkownicy przestrzeni funkcjonujący (na różnych zasadach) w ramach obszaru rewitalizacji, ale także osoby w inny sposób z tym obszarem powiązane oraz organy i przedstawiciele władz publicznych.

Definicja rewitalizacji i jej interesariusze w ustawie o rewitalizacji

Zgodnie z ustawą o rewitalizacji rewitalizacja stanowi proces wyprowadzania ze stanu kryzysowego obszarów zdegradowanych, prowadzony w sposób kompleksowy, poprzez zintegrowane działania na rzecz lokalnej społeczności, przestrzeni i gospodarki, skoncentrowane terytorialnie, prowadzone przez interesariuszy rewitalizacji na podstawie gminnego programu rewitalizacji. Rewitalizacja nie jest więc zdarzeniem jednostkowym, lecz stanowi proces, którego celem jest wyprowadzanie obszaru zdegradowanego ze stanu kryzysowego. W definicji rewitalizacji bardzo silnie zaakcentowano konieczność integracji różnych sfer i podmiotów w tym procesie oraz rolę interesariuszy rewitalizacji. Deklaracja ta podkreśla złożoność procesu rewitalizacji, który dla pełnego powodzenia wymaga zaangażowania nie tylko odpowiednich władz publicznych, lecz również innych osób.

Interesariuszami rewitalizacji są w szczególności:

  1. mieszkańcy obszaru rewitalizacji oraz właściciele, użytkownicy wieczyści nieruchomości i podmioty zarządzające nieruchomościami znajdującymi się na tym obszarze, w tym spółdzielnie mieszkaniowe, wspólnoty mieszkaniowe i towarzystwa budownictwa społecznego;
  2. mieszkańcy gminy inni niż wymienieni w pkt 1;
  3. podmioty prowadzące lub zamierzające prowadzić na obszarze gminy działalność gospodarczą;
  4. podmioty prowadzące lub zamierzające prowadzić na obszarze gminy działalność społeczną, w tym organizacje pozarządowe i grupy nieformalne;
  5. jednostki samorządu terytorialnego i ich jednostki organizacyjne;
  6. organy władzy publicznej;
  7. podmioty, inne niż wymienione w pkt 6, realizujące na obszarze rewitalizacji uprawnienia Skarbu Państwa (np. spółki Skarbu Państwa realizujące inwestycje infrastrukturalne, Agencja Mienia Wojskowego).

Użyty w art. 2 ust. 2 ustawy zwrot „w szczególności” oznacza, że zawarty w tym przepisie katalog interesariuszy rewitalizacji ma charakter otwarty, zatem interesariuszami rewitalizacji mogą być także inne podmioty, niewymienione w tym przepisie.

Partycypacja społeczna w ustawie o rewitalizacji

Wprawdzie przygotowanie, koordynowanie i tworzenie warunków do prowadzenia rewitalizacji, a także jej prowadzenie w zakresie właściwości gminy, stanowią zadania własne gminy, jednak specyfika rewitalizacji, jako procesu kompleksowych przemian realizowanych w interesie mieszkańców, wymaga tego, aby realizacja tych zadań następowała w ścisłym porozumieniu z interesariuszami rewitalizacji. Chodzi więc o partycypację społeczną w rewitalizacji, przez którą należy rozumieć realizację wskazanych zadań w sposób jawny i przejrzysty, z zapewnieniem aktywnego udziału interesariuszy na każdym etapie rewitalizacji.

Zakres partycypacji społecznej

Przygotowanie, prowadzenie i ocena rewitalizacji powinny odbywać się w sposób zapewniający aktywny udział interesariuszy, w tym poprzez uczestnictwo w konsultacjach społecznych oraz w pracach Komitetu Rewitalizacji. Chodzi więc o taki sposób przebiegu rewitalizacji, aby w jej ramach mieściło się w szczególności:

  • poznanie potrzeb i oczekiwań interesariuszy oraz dążenie do spójności planowanych działań z tymi potrzebami i oczekiwaniami;
  • prowadzenie, skierowanych do interesariuszy, działań edukacyjnych i informacyjnych o procesie rewitalizacji, w tym o istocie, celach, zasadach prowadzenia rewitalizacji, wynikających z ustawy, oraz o przebiegu tego procesu;
  • inicjowanie, umożliwianie i wspieranie działań służących rozwijaniu dialogu między interesariuszami oraz ich integracja wokół rewitalizacji;
  • zapewnienie udziału interesariuszy w przygotowaniu dokumentów dotyczących rewitalizacji, w szczególności gminnego programu rewitalizacji;
  • wspieranie inicjatyw zmierzających do zwiększania udziału interesariuszy w przygotowaniu i realizacji gminnego programu rewitalizacji;
  • zapewnienie w czasie przygotowania, prowadzenia i oceny rewitalizacji możliwości wypowiedzenia się przez interesariuszy.

W ustawie podkreślono konieczność dążenia w toku rewitalizacji do tego, aby partycypacja społeczna skutkowała wypowiedzeniem się przez wszystkich interesariuszy, będących mieszkańcami obszaru rewitalizacji oraz właścicielami, użytkownikami wieczystymi nieruchomości i podmiotami zarządzającymi nieruchomościami znajdującymi się na tym obszarze, oraz wszystkich interesariuszy prowadzących na obszarze rewitalizacji działalność gospodarczą lub działalność społeczną.

Powyższe rozwiązania stanowią wyraz świadomości ustawodawcy, że w zarządzaniu politykami publicznymi przez organy władzy publicznej odchodzi się obecnie od metod typowo władczych, promując strategię współzarządzania (governance) z udziałem interesariuszy tych procesów. Właśnie takie podejście ustanowione jest w ustawie jako obowiązkowe dla gminy.

Konsultacje społeczne

Aktywny udział interesariuszy w toku rewitalizacji mają zapewnić m.in. konsultacje społeczne prowadzone przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) w sposób zapewniający udział w nich możliwie szerokiego grona interesariuszy, poprzez zbieranie uwag w postaci papierowej lub elektronicznej, w tym za pomocą środków komunikacji elektronicznej, w szczególności poczty elektronicznej lub formularzy zamieszczonych na stronie podmiotowej gminy w Biuletynie Informacji Publicznej, oraz co najmniej dwóch z następujących form konsultacji: spotkania, debaty, warsztaty, spacery studyjne, ankiety, wywiady, wykorzystanie grup przedstawicielskich lub zbieranie uwag ustnych.

Konsultacje społeczne prowadzi się przy tym w sposób ułatwiający zrozumienie prezentowanych treści i odniesienie się do nich, a w przypadku gdy jest to uzasadnione specyfiką konsultowanych treści, z użyciem wizualizacji oraz sporządzonych w języku niespecjalistycznym skrótów i zestawień informacji zawartych w dokumentach poddawanych konsultacjom.

Konsultacje społeczne pozwalają ustalić w szczególności poziom zadowolenia mieszkańców z zamieszkiwania w danej miejscowości, ocenę stanu infrastruktury, zieleni miejskiej, estetyki ulic i budynków, stanu zabytków, miejsc rekreacji i sportu, miejsc zabaw dla dzieci, życia kulturalnego i funkcjonowania instytucji kultury, w tym oferty kulturalnej na danym obszarze – zarówno tej wyższej, jak i popularnej, stanu i jakości usług gastronomicznych, a ponadto preferowane sposoby poruszania się po okolicy, poziom zainteresowania uczestnictwem w różnych formach kultury oraz uczestnictwem w przestrzeni publicznej, poziom zaufania społecznego, integracji sąsiedzkiej i wspólnotowej oraz aktywności obywatelskiej.

Naruszenie przepisów dotyczących sposobu prowadzenia konsultacji społecznych stanowić będzie naruszenie sposobu procedowania nad projektami aktów, których przyjęcie powinno zostać poprzedzone konsultacjami.

Komitet Rewitalizacji

Po przeprowadzeniu konsultacji społecznych, a przed uchwaleniem gminnego programu rewitalizacji, rada gminy podejmuje uchwałę określającą zasady wyznaczania składu oraz zasady działania Komitetu Rewitalizacji. Niezwłocznie po podjęciu tej uchwały wójt (burmistrz, prezydent miasta) powołuje Komitet w drodze zarządzenia. Komitet Rewitalizacji stanowi forum współpracy i dialogu interesariuszy z organami gminy w sprawach dotyczących przygotowania, prowadzenia i oceny rewitalizacji oraz pełni funkcję opiniodawczo-doradczą wójta (burmistrza albo prezydenta miasta). Dopuszcza się powołanie osobnych Komitetów Rewitalizacji dla wyznaczonych podobszarów rewitalizacji.

Komitet Rewitalizacji nie stanowi nowego organu gminy i nie dysponuje żadnymi uprawnieniami władczymi. Zadaniem Komitetu jest dostarczanie w procesie rewitalizacji opinii i stanowisk, które mają pomóc gminie w prawidłowym ukształtowaniu jego przebiegu. Na forum Komitetu możliwe jest również prowadzenie dyskusji (dialogu) na temat planowanych rozwiązań, sposobu ich realizacji oraz ewaluacji rewitalizacji. Komitet stanowi organizacyjny łącznik między organami gminy a pozostałymi interesariuszami rewitalizacji, stanowiąc jeden ze środków zapewnienia partycypacyjnego charakteru rewitalizacji.

Dane statystyczne

W 2017 roku w gminach, które posiadały samodzielny program rewitalizacji, przeprowadzono 3,5 tys. procesów konsultacji społecznych dotyczących rewitalizacji. Do najczęściej wykorzystywanych form konsultacji należały: spotkania, sesja zbierania uwag w formie papierowej lub elektronicznej, a także sesja zbierania ankiet. W konsultacjach społecznych na rzecz programów rewitalizacji wzięło udział 285 tys. osób (niespełna 156 tys. do 2016 roku oraz blisko 129 tys. w 2017 roku) oraz zgłoszono około 45 tys. uwag.

W 2017 roku w gminach działało 688 organów opiniodawczo-doradczych. Wśród członków komitetów rewitalizacji licznie reprezentowani byli mieszkańcy gmin (około 25% składu). Często w skład komitetu lub odpowiadającego mu organu wchodzili także przedstawiciele organizacji pozarządowych lub podmiotów zrównanych z nimi w prawach (około 15% składu). Przedsiębiorcy stanowili blisko 10% członków działających w gminach komitetów rewitalizacji lub analogicznych organów.

Zobacz też

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Ustawa o rewitalizacji. Praktyczny komentarz, Ministerstwo Infrastruktury i Budownictwa Departament Polityki Przestrzennej, Warszawa 2016.
  2. 1 2 Art. 2 ust. 2 ustawy o rewitalizacji.
  3. 1 2 M. J. Nowak, Z. Tokarzewska-Żarna, Ustawa krajobrazowa, rewitalizacyjna i metropolitalna. Komentarz do przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, Warszawa 2016.
  4. ↑ Art. 2 ust. 1 ustawy o rewitalizacji.
  5. ↑ Art. 3 ust. 1 ustawy o rewitalizacji.
  6. ↑ Art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy o rewitalizacji.
  7. ↑ Art. 5 ust. 1 ustawy o rewitalizacji.
  8. ↑ Art. 5 ust. 2 ustawy o rewitalizacji.
  9. ↑ Art. 5 ust. 3 ustawy o rewitalizacji.
  10. ↑ Art. 6 ust. 1 ustawy o rewitalizacji.
  11. ↑ Art. 6 ust. 2 ustawy o rewitalizacji.
  12. 1 2 Art. 6 ust. 2 i 3 ustawy o rewitalizacji.
  13. ↑ Starogard Gdański. Rewitalizacja. Dokumenty i opracowania, http://stg.rewitalizacja.e-geoportal.pl/dokumenty-i-opracowania/.
  14. ↑ Art. 7 ust. 1-4 ustawy o rewitalizacji.
  15. ↑ Dane statystyczne z zakresu rewitalizacji na poziomie gmin, Główny Urząd Statystyczny, Warszawa 2018.

Linki zewnętrzne

Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć prawnych w Wikipedii.

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.