| Historia | |
| Państwo | |
|---|---|
| Sformowanie | |
| Rozformowanie | |
| Organizacja | |
| Dyslokacja | |
| Formacja | |
| Podległość | |
Inspektorat Graniczny nr 4 – jednostka organizacyjna Straży Granicznej pełniąca służbę ochronną na granicy polsko-gdańskiej w latach 1928–1939.
Formowanie i zmiany organizacyjne
Rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Ignacego Mościckiego z 22 marca 1928 roku, do ochrony północnej, zachodniej i południowej granicy państwa, a w szczególności do ich ochrony celnej, powoływano z dniem 2 kwietnia 1928 roku Straż Graniczną. Rozkazem nr 2 z 19 kwietnia 1928 roku w sprawach organizacji Pomorskiego Inspektoratu Okręgowego dowódca Straży Granicznej gen. bryg. Stefan Pasławski zatwierdził dyslokację, granice i strukturę inspektoratu granicznego nr 4 „Tczew”. Komendant Straży Granicznej płk Jan Jur-Gorzechowski swoim rozkazem nr 1 z 29 kwietnia 1929 roku w sprawach zmian organizacji Pomorskiego Inspektoratu Okręgowego powołał dwa kolejne komisariaty: komisariat Straży Granicznej „Skarszewy” i komisariat Straży Granicznej „Kartuzy”:
Rozkazem nr 1 z 31 marca 1937 roku w sprawach [...] likwidacji i tworzenia placówek, dowódca Straży Granicznej płk Jan Gorzechowski utworzył placówkę I linii „Tczew” podległą pod względem gospodarczym komisariatowi SG „Gniew”, a pod względem operacyjnym bezpośrednio Inspektoratowi.
Rozkazem nr 2 z 8 września 1938 roku w sprawie terminologii odnośnie władz i jednostek organizacyjnych formacji, komendant Straży Granicznej płk Jan Gorzechowski nakazał zmienić nazwę Inspektoratu Granicznego „Tczew” na Obwód Straży Granicznej „Tczew”.
Służba graniczna
Dowódca Straży Granicznej gen. bryg. Stefan Pasławski swoim rozkazem nr 2 z 19 kwietnia 1928 roku w sprawach organizacji Pomorskiego Inspektoratu Okręgowego określił granice inspektoratu granicznego: od południa: od placówki Straży Granicznej „Mały Wełcz” wyłącznie, od północy: placówka Straży Granicznej „Małe Walichnowy” wyłącznie. W 1928 roku biura inspektoratu mieściły się przy ulicy Sambora 22. Kierownik Pomorskiego Inspektoratu Okręgowego Straży Granicznej mjr Józef Zończyk w rozkazie organizacyjnym nr 2 z 8 czerwca 1928 roku udokładnił linie rozgraniczenia. Granica południowa: granica z Mazowieckim IO, od miejsca gdzie granica odchodzi od Wisły w kierunku wschodnim; granica północna: początek granicy gdańskiej w miejscu od widlenia się Nogatu.
- Sąsiednie inspektoraty graniczne
Komendanci odwodu
- Edward Okulski
- nadkomisarz Tadeusz Zieliński (17 VII 1939 – )
Struktura organizacyjna
Organizacja inspektoratu w kwietniu 1928:
Organizacja inspektoratu w lutym 1930:
- komenda − Tczew
- komisariat Straży Granicznej „Rakowiec”
- komisariat Straży Granicznej „Szprudowo”
- komisariat Straży Granicznej „Skarszewy”
- komisariat Straży Granicznej „Kartuzy”
Organizacja inspektoratu w 1936:
Przypisy
- ↑ Goryński 2012 ↓, s. 226.
- 1 2 3 4 Jabłonowski i Polak 1999 ↓, s. 18.
- ↑ Jabłonowski i Polak 1999 ↓, s. 116.
- ↑ Jabłonowski i Polak 1999 ↓, s. 124-128.
- ↑ Kopie rozkazów PIOSG ↓, s. 45.
- ↑ Rozkazy Komendy SG ↓, s. 50/39.
- ↑ Komunikat dyslokacyjny SG 1930 ↓, s. 10.
Bibliografia
- Marek Jabłonowski, Bogusław Polak: Polskie formacje graniczne 1918−1839. Tom II. Koszalin: Wydawnictwo Uczelniane Politechniki Koszalińskiej, 1999. ISBN 83-87424-77-3.
- Henryk Mieczysław Kula: Polska Straż Graniczna w latach 1928-1939. Warszawa: Wydawnictwo Bellona, 1994. ISBN 8311082671.
- Grzegorz Goryński: Powstanie, organizacja i funkcjonowanie straży granicznej w latach 1928-1939. 2012. [dostęp 2016-12-31].
- Rozkazy, materiały dotyczące dyslokacji, organizacji służby, wywiadu wojskowego i przeciwprzemytniczego, budżetu PIOSG → Archiwum Straży Granicznej. Szczecin.
- Rozkazy Komendy Straży Granicznej 1928–1939 → Archiwum Straży Granicznej. Szczecin.
- Ministerstwo Skarbu. Komenda Straży Granicznej. Komunikat dyslokacyjny Straży Granicznej na dzień 1 lutego 1930. → Archiwum Straży Granicznej. Szczecin.