Więzienie Insein (birm. အင်းစိန်ထောင် /ɪ́ɴsèiɴ tʰaʊ̀̃/) — największe więzienie w Mjanmie zlokalizowane dzielnicy Insein w północnej części Rangunu.
Więzienie zostało wybudowane przez Brytyjczyków w 1887 r. W centrum kompleksu więziennego znajduje się ośmiokątny budynek wokół którego promieniście wybudowano bloki więzienne; kompleks ten otoczony jest podwójnym ceglanym murem. Układ taki wzorowany jest na londyńskim więzieniu Pentonville.
Przed II wojną światową więzienie służyło jako miejsce osadzania liderów ruchu wyzwoleńczego. Bezpośrednio po wojnie przetrzymywano w nim dużą grupę japońskich generałów i wyższych oficerów, z których wielu oskarżonych było o popełnienie zbrodni wojennych. Po odzyskaniu przez Mjanmę niepodległości w 1948 r. w Insein osadzano więźniów politycznych, których liczba zaczęła gwałtownie rosnąć po wojskowym zamachu stanu Ne Wina w 1962 r. W okresie tym zaczęto wobec więźniów stosować tortury, odmowy udzielenia pomocy medycznej i izolację. Niektórych więźniów politycznych przetrzymywano w klatkach dla psów. Stało się też ono znane z panujących w nim bardzo złych warunków sanitarnych i wysokiej umieralności więźniów. Około 2005 r. w więzieniu przebywało ok. 9 000-10 000 więźniów z czego szacunkowo 16-18% stanowili więźniowie polityczni. Poza Insein, więźniowie polityczni przetrzymywani są jeszcze w 19 spośród 43 więzień w Mjanmie. Od 2011 r. obserwuje się znaczne zmniejszanie się liczby więźniów politycznych w Mjanmie.
Wydarzenia związane z więzieniem Insein
- Sierpień 1988 - w Insein oraz ośmiu innych więzieniach w kraju wybuchł w niejasnych okolicznościach bunt w wyniku którego zbiegło wielu groźnych kryminalistów. Ich obecność na ulicach wywoływała strach zwykłych mieszkańców, co dało asumpt do przypuszczeń, iż całe wydarzenie zostało zaaranżowane przez władze wojskowe w celu stworzenia atmosfery sprzyjającej dla brutalnych działań policji i wojska po demonstracjach z 8.8.1988.
- Maj 2008 - po przejściu cyklonu Nargis w więzieniu wybuchł bunt osadzonych żądających przeniesienia w bezpieczne miejsce. Bunt stłumiono kosztem 40 ofiar śmiertelnych (w tym 4 zabitych podczas późniejszych przesłuchań} i ok. 70 rannych.
Najbardziej znani więźniowie
- Aung San Suu Kyi - polityk, działaczka ruchu prodemokratycznego
- Min Ko Naing - działacz ruchu prodemokratycznego
- Saw Wai - poeta
- Sao Shwe Thaik - szański saopha, pierwszy prezydent niepodległej Birmy
- Soe - założyciel Birmańskiej Partii Komunistycznej, jeden z thakinów
- Than Tun - działacz ruchu i partyzantki komunistycznej, jeden z thakinów
- Tin Oo - były generał armii birmańskiej, działacz ruchu prodemokratycznego
Przypisy
- ↑ Wintin i Brown 2005 ↓.
- 1 2 3 Seekins 2006 ↓, s. 222-223.
- ↑ Amnesty International 2000 ↓, s. 2.
- ↑ Amnesty International 2012 ↓, s. 1.
- ↑ Asian Tribune 2008 ↓.
- ↑ Seekins 2006 ↓, s. 411.
Bibliografia
- Myanmar: The Institution of Torture. Amnesty International, 12 2000. [dostęp 2013-12-31]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-01-27)]. (ang.).
- Revisiting human rights in Myanmar. Amnesty International, 2012-05-25. [dostęp 2013-12-31]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-07-22)]. (ang.).
- Political Prisoners Tortured in Insein Prison. Asian Tribune, 2008-05-27. [dostęp 2013-12-31]. (ang.).
- Donald. M. Seekins: Historical Dictionary of Burma (Myanmar). Scarecrow Press, 2006. ISBN 978-0-8108-5476-5. (ang.).
- Thet Thet Wintin, Ian Brown: Colonial Burma’s prison: continuity with its pre-colonial past?. International Institute for Asian Studies, 12 2005. [dostęp 2013-12-31]. (ang.).