Incydent w Qingyang (1490)

Incydent w Qingyang z 1490 roku
	; Chiński cesarz Hongzhi rządzący w latach 1487–1505
Państwo	Cesarstwo chińskie
Miejsce	Qingyang, Shaanxi (obecnie Gansu)
Rodzaj zdarzenia	prawdopodobnie eksplozja pozaziemskiego obiektu niebieskiego (np. meteoru) w atmosferze ziemskiej, deszcz meteorytów o wyjątkowej sile
Data	marzec lub kwiecień 1490
Ofiary śmiertelne	≈ 10 000 osób
	Położenie na mapie Chin miejsce zdarzenia
	35°43′40″N 107°38′24″E/35,727778 107,640000

Incydent w Qingyang z 1490 roku (również Wydarzenie Ch'ing-yang, Zdarzenie Ch'ing-yang, Chíing-yang, Chi-ing-yang lub Deszcz meteorytów Qingyang, chiń. 1490年慶陽事件; pinyin 1490 Nián qìng yáng shìjiàn, ang. Ch'ing-yang event of 1490) – przypuszczalny deszcz meteorytów lub wybuch obiektu pozaziemskiego (np. meteoru) w atmosferze ziemskiej, który miał miejsce w marcu bądź kwietniu 1490 roku nad chińskim miastem Qingyang (chiń. upr. 庆阳; chiń. trad. 慶陽; pinyin Qìngyáng) w prowincji Shaanxi (dzisiaj obszar ten znajduje się w prowincji Gansu).

Deszcz meteorytów

Co najmniej trzy zachowane chińskie kroniki historyczne opisują to zdarzenie jako deszcz kamieni – a w jednym z nich można dosłownie przeczytać: „kamienie spadały jak deszcz”. Jedna z kronik opisująca to wydarzenie, pochodzi z oficjalnej historii dynastii Ming, pozostałe zapisy, które również opisują to samo zjawisko, są ogólnie uważane za wiarygodne. Przypadek ten, który według zapisów miał doprowadzić do śmierci ponad 10 000 osób, jeśli był deszczem meteorytów, mógł być wynikiem rozpadu asteroidy na skutek w wejścia w ziemską atmosferę. Ze względu na brak szczegółowych informacji i ocalałych meteorytów lub innych fizycznych dowodów, badacze nie byli w stanie ostatecznie określić dokładnego charakteru tego dramatycznego incydentu.

Przypadkowa kometa

W tym samym roku azjatyccy astronomowie przypadkowo odkryli kometę C/1490 Y1, obecnie uważaną za możliwego protoplastę roju meteorów Kwadrantydy. Sugerowano również związek z asteroidą (196256) 2003 EH₁.

Zobacz też

Przypisy

1 2 Yau, K., Weissman, P., & Yeomans, D. Meteorite Falls In China And Some Related Human Casualty Events (ang.), Meteoritics, Vol. 29, No. 6, pp. 864–871, ISSN 0026-1114.
1 2 3 Webb, Sterling K., Juhl, Robert A. Meteorite deaths in Qingyang (Ch'ing-yang) in 1490 (ang.), MeteoriteCentral.com website as archived on Mail-Archive.com, 1 stycznia 2010. [dostęp 13 marca 2013].
↑ Death from above in ancient China. connection.ebscohost.com. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-08-10)]. (ang.), Sky & Telescope, March 1995, Vol. 89, Iss. 3, p. 15, ISSN 0037-6604.
↑ Valeria Magliani: Ch'ing-Yang, l'asteroide che uccise 10.000 persone in Cina. FocusTech, 30 sierpnia 2019. [dostęp 2021-04-05]. (wł.).
↑ Asteroid's close shave ranks among Earth's biggest hits (and misses) (ang.), NBCNews.com website, 14 lutego 2013. [dostęp 8 marca 2013].
↑ Haines, Lester, Meteor shower traced to 1490 comet break-up: Quadrantid mystery solved (ang.), The Register, January 8, 2008.
↑ Ball, Phillip. Dead comet spawned New Year meteors (ang.), Nature online website, ISSN 1744-7933, published online on December 31, 2003.
↑ Ki-Won Lee, Hong-Jin Yang, Myeong-Gu Park. Orbital Elements of Comet C/1490 Y1 and the Quadrantid shower. „Monthly Notices of the Royal Astronomical Society”. 400 (3), s. 1389–1393, 2009. Cornell University Library. DOI: 10.1111/j.1365-2966.2009.15535.x. arXiv:0908.2547. Bibcode: 2009MNRAS.400.1389L. (ang.).

Linki zewnętrzne

Crawford, D.; Mader, C. "Modeling Asteroid Impact Tsunami", Science of Tsunami Hazards (ang.), 1998, Vol. 16 pp. 21–30.
Lewis, John S. Comet And Asteroid Impact Hazards On A Populated Earth: Computer Modeling, Volume 1 (ang.), Academic Press, 2000, ISBN 0-12-446760-1, ISBN 978-0124467606.
Steel, Duncan. Rogue Asteroids and Doomsday Comets: The Search for the Million Megaton Menace That Threatens Life on Earth (ang.), Wiley & Sons, 1995, [1997], ISBN 0-471-19338-0, ISBN 978-0-4711-9338-8.
Ward, S.; Asphaug, E. "Asteroid Impact Tsunami: A Probabilistic Hazard Assessment" (ang.), Icarus, 2000, Vol. 145, pp. 64–78.

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.

[Meteoritics-1994-1] 1 2 Yau, K., Weissman, P., & Yeomans, D. Meteorite Falls In China And Some Related Human Casualty Events (ang.), Meteoritics, Vol. 29, No. 6, pp. 864–871, ISSN 0026-1114.

[Webb-2] 1 2 3 Webb, Sterling K., Juhl, Robert A. Meteorite deaths in Qingyang (Ch'ing-yang) in 1490 (ang.), MeteoriteCentral.com website as archived on Mail-Archive.com, 1 stycznia 2010. [dostęp 13 marca 2013].

[Sky&Telescope-3] Death from above in ancient China. connection.ebscohost.com. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-08-10)]. (ang.), Sky & Telescope, March 1995, Vol. 89, Iss. 3, p. 15, ISSN 0037-6604.

[ft-4] Valeria Magliani: Ch'ing-Yang, l'asteroide che uccise 10.000 persone in Cina. FocusTech, 30 sierpnia 2019. [dostęp 2021-04-05]. (wł.).

[NBCNews-2013.02.14-5] Asteroid's close shave ranks among Earth's biggest hits (and misses) (ang.), NBCNews.com website, 14 lutego 2013. [dostęp 8 marca 2013].

[Haines-6] Haines, Lester, Meteor shower traced to 1490 comet break-up: Quadrantid mystery solved (ang.), The Register, January 8, 2008.

[Ball-7] Ball, Phillip. Dead comet spawned New Year meteors (ang.), Nature online website, ISSN 1744-7933, published online on December 31, 2003.

[:0-8] Ki-Won Lee, Hong-Jin Yang, Myeong-Gu Park. Orbital Elements of Comet C/1490 Y1 and the Quadrantid shower. „Monthly Notices of the Royal Astronomical Society”. 400 (3), s. 1389–1393, 2009. Cornell University Library. DOI: 10.1111/j.1365-2966.2009.15535.x. arXiv:0908.2547. Bibcode: 2009MNRAS.400.1389L. (ang.).