Ilustracja dziecięca – ilustracja występująca w książkach kierowanych do dzieci, często tzw. książkach obrazkowych.
Tekst i obraz w takich książkach zazwyczaj tworzą jedną całość, gdyż ilustracja dziecięca powinna bezpośrednio dotyczyć zamieszczonego tekstu, może też być jedynym składnikiem książki dla dzieci, zwłaszcza najmłodszych – może przybierać wówczas postać albumu bez tekstu lub z jego niewielkim udziałem. Przyczynia się do rozwoju odbiorcy i dostarcza mu wrażeń estetycznych. Kontakt dziecka z ilustracjami w książce może następować przed czytaniem, w czasie jego trwania, bądź po zakończeniu lektury.
Historia
Wraz z rozwojem druku zaczęły pojawiać się pierwsze książki dla dzieci, dominowała jednak literatura religijna, książki do nauki gramatyki i dobrego zachowania. Pierwsze książki z ilustracjami, które można było przeznaczyć do czytania dla dzieci to zbiory bajek, zwłaszcza Bajki Ezopa (pierwsze angielskie wydanie w 1484 roku) czy Fabulae Centum autorstwa Gabriela Faerno. Początkowo ilustracje w książkach dla dzieci niemal nie różniły się od ilustracji w wydaniach dla dorosłych i nie były dostosowane do potrzeb percepcyjnych dzieci. Ilustracje w książkach dla dzieci stały się bardziej popularne od połowy XVIII wieku. Jedna z pierwszych książek typowo dla dzieci to tytuł A Little Pretty Pocket-Book (1744), natomiast za pierwszą powieść dla dzieci uważa się The History of Little Goody Two-Shoes z 1765 roku; obie ilustrowane pozycje wydał John Newbery. Wraz z wzrostem rynku zabawek, ilustrowane książki dla dzieci zaczęły być wyposażane w takie elementy, jak ruchome części – twórcą specjalizującym się w takich książkach był niemiecki grafik Lothar Meggendorfer (1847–1925). Rozwiązania techniczne dostępne w XX wieku sprawiły, że ilustrowane książki dla dzieci mogły być stosunkowo tanie przy zachowaniu dobrej jakości. Do klasycznej rysunkowej ilustracji dziecięcej dołączyła fotografia wykorzystywana zarówno jako zamiennik np. drzeworytu, jak również wykorzystywano ją w procesie reprodukcji. Ilustrowane książki dla dzieci stopniowo zaczęto coraz bardziej dostosowywach do potrzeb określonych grup wiekowych, a różnorodność gatunków ilustrowanej książki dziecięcej niemal dorównuje książkom dla dorosłych.
Wybrani twórcy
- George Cruikshank
- Dr. Seuss – twórca Kota Prota
- Kay Nielsen
- Beatrix Potter – twórczyni Piotrusia Królika
- Tomie dePaola – zilustrował około 260 książek
- Jan Marcin Szancer – zilustrował około 300 książek
Galeria
- Strona z książki A Little Pretty Pocket-Book (1744)
- Drzeworyt z książki The History of Little Goody Two-Shoes (1768)
- Das lieblichste Geschenk für kleine Kinder Heinricha Müllera (1830)
- Staś Straszydło (1876)
- Ilustracja z książki Was soll ich werden? autorstwa L. Meggendorfera (1888)
- Ilustracja autorstwa K. Nielsena w East of the Sun and West of the Moon (1914)
- Ilustracja z The Tale of Peter Rabbit (1902)
- The Cat in the Hat (Kot Prot), wydanie jubileuszowe
Przypisy
- ↑ Jan Trzynadlowski, Edytorstwo. Tekst, język, opracowanie, Wyd. 3., uzup, Warszawa: Wydawnictwa Naukowo-Techniczne, 1983, ISBN 83-204-0560-2, OCLC 27197473 [dostęp 2023-02-13].
- ↑ Zborowski 1959 ↓, s. 134.
- ↑ Zborowski 1959 ↓, s. 133.
- ↑ I. Słońska, Psychologiczne problemy ilustracji dla dzieci, Warszawa 1969.
- ↑ Zborowski 1959 ↓, s. 134–135.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 Cynthia Burlingham, Picturing Childhood: The Evolution of the Illustrated Children’s Book [online], Grunwald Center for the Graphic Arts, University of California, Los Angeles Library Department of Special Collections, 1997 [dostęp 2023-03-13] (ang.).
- ↑ Anita Wincencjusz-Patyna, From Halley’s Comet to the Scout Kwapiszon, [w:] Elina Druker, Bettina Kümmerling-Meibauer, Photography in Children’s Literature, John Benjamins Publishing Company, 15 października 2023, s. 134-135, ISBN 978-90-272-4926-5 [dostęp 2024-03-26] (ang.).
- ↑ Beatrix Potter: The English Writer Behind Peter Rabbit [online], TheCollector, 11 lutego 2022 [dostęp 2023-03-13] (ang.).
- ↑ Rachel Gorman, 15 Iconic Children’s Book Illustrators [online], Skillshare Blog, 12 grudnia 2020 [dostęp 2023-03-13] (ang.).
- ↑ Jan Marcin Szancer | Życie i twórczość | Artysta [online], Culture.pl [dostęp 2023-03-13] (pol.).
Bibliografia
- Jan Zborowski: Początkowa nauka czytania. Warszawa: Państwowe Zakłady Wydawnictw Szkolnych, 1959.