Idriz Ajeti (ur. 26 czerwca 1917 we wsi Tupale, zm. 13 lutego 2019) – kosowski nauczyciel, albanolog, językoznawca. Laureat Orderu Republiki Serbii.

Życiorys

Po ukończeniu liceum w Skopje w 1938 roku zaczął studiować filozofię i literaturę serbsko-chorwacką na Uniwersytecie w Zagrzebiu, których nie ukończył. W 1949 roku na Uniwersytecie w Belgradzie ukończył romanistykę.

Działalność naukowa i edukacyjna

W latach 1949–1953 pracował w jednym z prisztińskich gimnazjów jako nauczyciel języka albańskiego, a w latach 1953–1960 jako wykładowca albanistyki na Uniwersytecie w Belgradzie. W roku 1958 obronił doktorat, pisząc pracę o rozwoju dialektu gegijskiego wśród Albańczyków w Zadarze. Od roku 1968 wykładał albanistykę na wydziale filozofii w Uniwersytecie w Prisztinie. W Prisztinie w latach 1969–1971 pełnił funkcję dyrektora Instytutu Albanologicznego, w latach 1971–1973 był dziekanem wydziału filozofii na tamtejszym uniwersytecie, którego był również rektorem w latach 1973–1975. W latach 1979–1981 i 1996-1999 był prezesem Akademii Nauk i Sztuk Kosowa.

Interesował się badaniem dialektów z diachronicznego punktu widzenia, tłumaczeniem dokumentów pisanych językiem osmańskim, badaniem relacji albańsko-serbskich oraz rozwojem współczesnego języka albańskiego.

Opracowywał podręczniki dla uczniów szkół średnich oraz studentów albanistyki Uniwersytetu w Prisztinie. Z jego inicjatywy, od 1962 roku wydawane jest czasopismo naukowe „Badania Albanologiczne” („Gjurmime albanologjike”).

Publikacje

• Pamje historike e ligjërimit shqip të Gjakovës në fillim të shekullit XIX (1960)
• Istorijski razvitak gegijskog govora Arbanasa kod Zadra (1961)
• Hymje në historinë e gjuhës shqipe (1963)
• Ortografia e gjuhës shqipe (1964)
• Historia e gjuhës shqipe (1969)
• Probleme të historisë së gjuhës shqipe (1971)
• Studime gjuhësore në fushë të shqipes (tom I – 1982, tom II – 1985, tom III i IV – 1989)
• Studije iz istorije albanskog jezika (1982)
• Shqiptarët dhe gjuha e tyre (1994)

Przypisy

Bibliografia

• Robert Elsie – Historical Dictionary of Kosovo (2004) ISBN 978-0-8108-7483-1.