Ida Münzberg
Ida Münzbergová

Tablica na domu rodzinnym Idy Münzberg umieszczona w 1996 r. - aut. Herbert Kisza
Imię i nazwisko

Ida Leontyna Münzberg

Data i miejsce urodzenia

19 lutego 1876 r.
Trzycież

Data i miejsce śmierci

11 lipca 1955 r.
Czeski Cieszyn

Język

czeski

Dziedzina sztuki

malarstwo


Podpis Idy Münzberg

Ida Münzberg, Ida Leontyna Münzberg, cz. Münzbergová (ur. 19 lutego 1876 w Trzycieżu, zm. 11 lipca 1955 w Czeskim Cieszynie) – czeska malarka.

Życiorys

Urodziła się w budynku administracji leśnej, gdzie jej ojciec Adolf pracował jako leśniczy arcyksięcia. Matka miała na imię Cecylia.

Studiowała za granicą, a potem mieszkała w Cieszynie i Czeskim Cieszynie. Malowała kwiaty, portrety i pejzaże. Przez 6 lat przed podziałem Cieszyna pracowała jako nauczycielka rysunku w cieszyńskim liceum żeńskim, potem uczyła malarstwa i rysunku prywatnie, a w 1912 r. otworzyła kurs rysunku, malowania, drzeworytu z natury i prac w metalu. W kolejnym okresie twórczości motywy malarskie czerpała ze środowiska robotniczego obserwowanego na budowach. We wszystkich jej obrazach widać dążenie do realistycznego przedstawienia świata, który widziała. W 1924 roku jej obrazy były prezentowane w polskim Cieszynie. Wielkim sukcesem okazała się jej indywidualna wystawa w ratuszu w Czeskim Cieszynie w grudniu 1933 roku. Zaprezentowała tam 80 swoich prac. W czasie wojny miała wystawę objazdową w Niemczech

W dniach 10–31 lipca (wg innego źródła 17–31 lipca) 1955 roku 60 prac Idy Münzberg było prezentowanych w Czeskim Cieszynie na Wystawie Śląska Cieszyńskiego (cz. Výstava Těšínska), którą odwiedziło 200 tysięcy osób. Dzień po rozpoczęciu (lub wg innego źródła pięć dni przed otwarciem wystawy) wydarzenia malarka zmarła. Została pochowana na miejscowym cmentarzu.

Edukacja i twórczość

Pierwsze podstawy rysunku i malarstwa zdobyła u profesora Funke. W latach 1903–1911 uczęszczała do szkoły artystycznej dla panien i dziewcząt oraz do Akademii Sztuk Pięknych w Wiedniu. Studiowała tam pod kierunkiem profesorów Hansa Tichego i Rudolfa Jetmara. W Wiedniu miała możliwość zapoznania się z wszelkimi rodzajami rzemiosła artystycznego, ale poza chwilowym zainteresowaniem małą rzeźbą w metalu w klasie profesora Gustava Klimta tylko malarstwo i rysunek przyciągnęły ją na stałe. Słynęła z obrazów kwiatów (szczególnie kaczeńców i słoneczników) oraz portretów i widoków z podróży. Na ogół stosowała technikę malarstwa olejnego. Współpracowała z malarzami takimi jak: Karol Niedoba, Bronisław Małkowski, Franz Aschenbrenner, którzy tak jak ona uczyli rysunku w szkołach w Cieszynie. Jej uczniem był m.in. Brunon Kotula, księgarz, wydawca i społecznik śląskocieszyński.

Upamiętnienie

Po ukończeniu studiów zamieszkała na stałe w Cieszynie przy ulicy Przykopa, natomiast po II wojnie światowej osiadła w domu przy ulicy Praskiej w Czeskim Cieszynie, o czym informuje tablica umieszczona w 1996 r., czyli w 120. rocznicę urodzin malarki.

W roku 1976 oraz w roku 1996 Muzeum w Czeskim Cieszynie zorganizowało dwie retrospektywne wystawy Idy Münzberg.

Wybrane dzieła

  • Polské Beskydy
  • Autoportrét
  • Feldblumen in Vase
  • Květiny
  • Dítě 1
  • Dítě 2
  • Grünzig
  • Kytice
  • Olza
  • Slezská dívka
  • Vesnice

Przypisy

  1. ↑ Józef Golec, Stefania Bojda, Słownik biograficzny ziemi cieszyńskiej, t. 1, 1993, s. 151.
  2. ↑ Digitální archiv ZA v Opavě [online], digi.archives.cz [dostęp 2022-03-29].
  3. 1 2 Milan Myška, Biografický slovník Slezska a severní Moravy. Nová řada, Ostrava 2003, s. 74-75.
  4. ↑ W. Iwanek, Artysta – plastyk Ida Münzberg, „Kalendarz Cieszyński 2001”, Cieszyn 2000.
  5. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Ida Münzberg, [w:] Władysława Magiera, Cieszyński Szlak Kobiet, Cieszyn: Stow. Klub Kobiet Kreatywnych w Cieszynie, Kongres Polaków w Republice Czeskiej, 2012.
  6. 1 2 3 4 5 Zapomenute, Ida Münzberg. Malířka Těšínska, Muzeum Těšínska, s. 3.
  7. ↑ Kalendárium 2016, Orlová 2016, s. 7.
  8. 1 2 Všeobecný adresář města Český Těšín, [1932] - Śląska Biblioteka Cyfrowa, www.sbc.org.pl, 1932, s. 127 [dostęp 2022-03-29] (pol.).
  9. 1 2 Marzena Bogus, Kotulowie i ich działania oświatowe na Śląsku Cieszyńskim w XIX i XX wieku, Ostrava 2006, ISBN 80-7368-173-0.
  10. 1 2 3 Münzberg Ida, [w:] Z. Jasiński, B. Cimala (red.), Leksykon Polaków w Republice Czeskiej i Republice Słowackiej, t. III, Opole 2014.
  11. 1 2 POLAR televize Ostrava, Muzeum Těšínska nabízí portréty Idy Münzberg | Orlová | Zprávy | POLAR TV [online], polar.cz [dostęp 2022-03-29] (cz.).
  12. ↑ W muzeum o Karolu Niedobie [online], zwrot.cz, 28 listopada 2014 [dostęp 2022-03-29] (pol.).
  13. ↑ Ida Münzberg * - Kunst, Antiquitäten und Schmuck 2015/03/04 - Starting bid: EUR 180 - Dorotheum [online], www.dorotheum.com [dostęp 2022-03-29] (ang.).
  14. ↑ Obrazy v aukci | Ida Münzberg [online], www.obrazyvaukci.cz [dostęp 2022-03-29].
  15. ↑ Ida Münzberg - Galerie umění [online], galerieumeni.cz [dostęp 2022-03-29].

Linki zewnętrzne

Wideo prezentujące twórczość Idy Münzberg

Szkice z teki malarki z czasów studiów w Wiedniu

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.