Ibis andyjski
Plegadis ridgwayi
(Allen, 1876)
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

ptaki

Podgromada

Neornithes

Infragromada

ptaki neognatyczne

Rząd

pelikanowe

Podrząd

ibisowce

Rodzina

ibisy

Rodzaj

Plegadis

Gatunek

ibis andyjski

Synonimy
  • Falcinellus Ridgwayi Allen, 1876
Kategoria zagrożenia (CKGZ)

Zasięg występowania

Ibis andyjski (Plegadis ridgwayi) – gatunek dużego ptaka z rodziny ibisów (Threskiornithidae). Występuje w zachodniej części Ameryki Południowej. Nie jest zagrożony wyginięciem.

Taksonomia

Po raz pierwszy gatunek opisał Joel Asaph Allen w 1876. Opis ukazał się na łamach Bulletin of the Museum of Comparative Zoology at Harvard College. Holotyp pochodził z okolic jeziora Titicaca w Peru. Autor zbadał łącznie 13 okazów. Nadał nowemu gatunkowi nazwę Falcinellus Ridgwayi. Obecnie (2020) Międzynarodowy Komitet Ornitologiczny umieszcza ibisa andyjskiego w rodzaju Plegadis. Jest to gatunek monotypowy.

Morfologia

Długość ciała wynosi 56–61 cm; masa ciała samca 608–734 g, samicy 478–554 g. Są to jak na ibisa średnie rozmiary. Długość dzioba u 10 samców wynosiła od 108 do 127 mm, a u 7 samic – od 86 do 95 mm. Podstawową barwą upierzenia jest fioletowobrązowy. Na pokrywach skrzydłowych mniejszych występuje fioletowa i zielona opalizacja. Głowa i szyja mają barwę matowokasztanową. Skrzydła i sterówki w całej powierzchni połyskują zielono, przy czym ogon jest ciemniejszy. Tęczówka czerwona, nogi i stopy czarne. W okresie spoczynkowym (w zimie) upierzenie staje się ogółem bardziej matowe, upierzenie głowy i szyi zmienia barwę na ciemnobrązową z drobnymi, białymi paskami. W sezonie lęgowym głowa i szyja stają się intensywnie kasztanowe.

Zasięg występowania

Ibisy andyjskie występują na wyżynach centralnego Peru na południe po Boliwię, skrajnie północne Chile i północno-zachodnią Argentynę. Poza sezonem lęgowym odwiedzają również wybrzeże Peru, okazjonalnie gniazdują tam. Bywały odnotowywane na wysokości od 3500 m n.p.m. do 4800 m n.p.m. (w Peru).

Ekologia i zachowanie

Środowiskiem życia ibisów andyjskich są wysokogórskie formacje roślinne typu puna. Mogą również występować w surowszym wysokogórskim klimacie, ale rzadko pojawiają się w strefach subtropikalnych, z wyjątkiem wybrzeża Peru. Poruszają się one w stadach, przeważnie milczą. Nie wiadomo, czym żywią się ibisy andyjskie; najprawdopodobniej jedzą głównie stawonogi i inne bezkręgowce. Prawdopodobnie są oportunistami; zbierają się przykładowo dużymi stadami w miejscach obfitujących w barwne larwy motyli.

Lęgi

Ibisy andyjskie gniazdują kolonijnie. Sezon jest zmienny; najwięcej zniesień przypada na okres od kwietnia do lipca, ale w Peru stwierdzano zniesienia także od grudnia do marca, a w Boliwii w listopadzie. Swoje gniazda zakładają w wysokich trzcinach na bagnach. W zniesieniu znajduje się jedno jajo, rzadko 2; jednak, według danych z niewoli, normą jest wyklucie się tylko jednego młodego. Wymiary dla nieokreślonej liczby jaj: 49,0–55,4 na 33,2–37,3 mm. Jaja w zoo w Chessington (Londyn) wykluwały się po 24 dniach inkubacji. Pisklęta są ciemnobrązowe, ich dzioby pokrywają paski.

Status i zagrożenia

IUCN uznaje ibisa andyjskiego za gatunek najmniejszej troski (LC, Least Concern) nieprzerwanie od 1988 (stan w 2021). Liczebność populacji szacuje się na 6700 – 10 000 dorosłych osobników. BirdLife International ocenia trend populacji jako spadkowy ze względu na postępujące niszczenie środowiska.

Przypisy

  1. ↑ Plegadis ridgwayi, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. ↑ Plegadis ridgwayi, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species (ang.).
  3. ↑ Systematyka i nazwa polska za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Rodzina: Threskiornithidae Poche, 1904 - ibisy - Ibises (Wersja: 2019-10-12). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2021-09-09].
  4. ↑ J. A. Allen. Exploration of the Lake Titicaca. III. List of Mammals and Birds. „Bulletin of the Museum of Comparative Zoology at Harvard College”. 3, s. 355–356, 1876.
  5. 1 2 F. Gill, D. Donsker, P. Rasmussen (red.): Ibis, spoonbills, herons, hamerkop, shoebill, pelicans. IOC World Bird List (v10.1). [dostęp 2020-02-23]. (ang.).
  6. 1 2 3 4 5 Matheu, E., del Hoyo, J., Garcia, E.F.J., Kirwan, G.M. & Boesman, P.: Puna Ibis (Plegadis ridgwayi). [w:] del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (eds.). Handbook of the Birds of the World Alive [on-line]. 2016. [zarchiwizowane z tego adresu (5 maja 2016)].
  7. 1 2 3 4 5 6 7 James A. Hancock & James A. Kushan: Storks, Ibises and Spoonbills of the World. Princeton University Press, 1992, s. 173–175, 309. ISBN 978-0-12-322730-0.
  8. 1 2 Paul Wexler: Breeding the Puna Ibis (Plegadis ridgwayi) at Chessington World of Adventures. Avian Rearing Resource, 8 marca 2013. [dostęp 2016-05-12].
  9. ↑ Species factsheet: Plegadis ridgwayi. BirdLife International, 2021. [dostęp 2021-12-27]. (ang.).

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.