Huńska mowa (niem. Hunnenrede) – mowa wygłoszona przez cesarza Niemiec, Wilhelma II Hohenzollerna, 27 lipca 1900 roku, w Bremerhaven, podczas pożegnania korpusu niemieckiego wysyłanego do Chin w związku z powstaniem bokserów.

Podczas I wojny światowej wykorzystała ją propaganda brytyjska – do huńskiej mowy nawiązuje przezwisko Hunowie nadane Niemcom przez Brytyjczyków.

Cesarz scharakteryzował dobitnie, jakie stawia zadania przed żołnierzami w związku z zastrzeleniem posła niemieckiego Clemensa von Kettelera w Chinach, m.in.:

Tępić bez pardonu, nie brać jeńców, kto wpadł wam w ręce, niech ginie. Podobnie jak tysiąc lat temu Hunowie zdobyli sławę pod przywództwem swojego króla Attyli, co w dużym stopniu pojawia się jeszcze dziś w przekazach i w legendach, tak niech zapisze się dzięki wam na tysiące lat w Chinach imię Niemców w taki sposób, żeby nigdy żaden Chińczyk nie odważył się chociażby krzywo spojrzeć na Niemca.

Żołnierze wyjeżdżający do Chin rzekomo traktowali cesarza dosłownie. Tak relacjonuje w swoim dzienniku kawalerzysta Heinrich Haslinde:

Es dauerte nicht lange bis Majestät erschien. Er hielt eine zündende Ansprach an uns, von der ich mir aber nur die folgenden Worte gemerkt habe: "Gefangene werden nicht gemacht, Pardon wird keinem Chinesen gegeben, der Euch in die Hände fällt."

Nie trwało długo, zanim pojawił się Jego Królewska Mość. Wygłosił do nas poruszające przemówienie, z którego zapamiętałem tylko następujące słowa: „Żadni jeńcy nie zostaną wzięci, żadna ćwiartka nie zostanie oddana żadnemu Chińczykowi, który wpadnie w wasze ręce”.

Co ciekawe, w pozostałej części dziennika, który został opublikowany częściowo, Haslinde nie nawiązuje nigdzie do przemówienia cesarza, które przytacza jedynie na stronie 16 powyższego formularza, dotyczącego jego zaokrętowania w Bremerhaven. W przeciwieństwie do tego donosi także – poza „zwykłą” arbitralnością wojny – że on i inni wzięli jeńców.

Odmowa brania jeńców była wyraźnym złamaniem regulaminu wojny załączonego do II Konwencji Haskiej z 1899 (art. 23 d), który zabrania oświadczać, że nie będzie darowane życie (fr. déclarer qu’il ne sera pas fait de quartier, ang. declare that no quarter will be given).

Przypisy

  1. ↑ „Tagebuch aus China 1900 - 1901" / Heinrich Haslinde; 1990; s. 16
  2. ↑ Podpisanie Konwencji przez Cesarstwo nastąpiło 28 grudnia 1899, złożenie dokumentów ratyfikacji w Hadze 4 września 1900, wkrótce po wygłoszeniu tej mowy (Andrzej J. Kamiński, Stanowisko Niemiec na pierwszej konferencji haskiej (1899). Poznań 1962, s. 287n). Wcześniej zakaz ten sformułowała Deklaracja brukselska (1874) w art. 13 d). Por. też Orders or Threats that No Quarter Will Be Given.

Publikacje

  • Przemówienie Wilhelma II wygłoszone podczas pożegnania wojsk niemieckich, wyruszających do Chin, w Bremie 27 VII 1900 r.., [w:] Wiek XIX w źródłach. Wybór tekstów źródłowych z propozycjami metodycznymi dla nauczycieli historii, studentów i uczniów, oprac. Melania Sobańska-Bondaruk, Stanisław Bogusław Lenard, PWN, Warszawa 1998, s. 364–365.

Bibliografia

  • Damian Fierla: Powstanie Bokserów 1899-1901 z serii: „Wielkie Bitwy Historii” T. 4. Warszawa: Wydawnictwo „Taktyka i Strategia”, Oficyna Wydawnicza „Alma-Press”, 2007, s. 33. ISBN 978-83-7020-375-7.
  • Janusz Pajewski: Historia Powszechna 1871-1918. Warszawa: PWN, 2002, s. 227–233. ISBN 83-01-13840-8.
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.