Horzelica

Przewrócona wieża triangulacyjna na szczycie Horzelicy (2019)
Państwo

 Polska

Województwo

 śląskie

Pasmo

Beskid Śląski, Karpaty

Wysokość

797 m n.p.m.

Położenie na mapie Beskidu Śląskiego
Położenie na mapie Karpat
49°42′03″N 18°54′57″E/49,700833 18,915833

Horzelica (797 m n.p.m., na mapach Geoportalu opisana jako Stary Groń 797,8 m) – najwyższe wzniesienie w grzbiecie Starego Gronia w Beskidzie Śląskim. Horzelica jest ostatnim wyraźnym spiętrzeniem tego grzbietu na północy, a od długiego, zrównanego odcinka ze szczytem Starego Gronia (792 m) oddzielona jest charakterystyczną przełączką z zabudowaniami i kapliczką. W całości znajduje się w granicach wsi Brenna w województwie śląskim, w powiecie cieszyńskim. Stoki północno-wschodnie opadają do potoku Hołcyna, południowo-zachodnie do potoku Leśnica. W stoki północne wcina się dolinka dopływu Leśnicy rozdzielająca je na dwa ramiona: krótkie północno-zachodnie i dłuższe północno-wschodnie z wzniesieniem Malina.

Stoki Horzelicy pokryte są w większości polanami, zajmującymi miejsce lasów wytrzebionych przed wiekami metodą ogniową – świadczy o tym wymownie nazwa (dawniej zapewne: Gorzelica). Przez kilka wieków funkcjonował tu szałas, będący żywym ośrodkiem tradycyjnej kultury pasterskiej. W 1913 roku na tutejszym szałasie „Na Horzelicach” 8 wspólników wypasało 140 owiec i 11 krów. Wypas owiec prowadzono tu jeszcze po II wojnie światowej, sporadycznie – jeszcze w latach 80. XX w, ale nie ma on już nic wspólnego z dawnym szałaśnictwem.

Rejon Horzelicy jest jednym z najbogatszych w Polsce stanowisk naparstnicy purpurowej. Szacuje się, że jej populacja może tu osiągać nawet ponad 100 tysięcy osobników.

Położenie Horzelicy w paśmie Starego Gronia. Widok z Trzech Kopców Wiślańskich

Przypisy

  1. Beskid Śląski i Żywiecki. Mapa 1:50 000, Kraków: Compass, 2011, s. 2, ISBN 978-83-7605-084-3.
  2. 1 2 Geoportal. Mapa lotnicza [online] [dostęp 2023-06-06].
  3. Geoportal. Mapa topograficzna [online] [dostęp 2023-06-06].
  4. 1 2 Mirosław Barański, Beskid Śląski, Pruszków: Oficyna Wydawnicza „Rewasz”, 2007, s. 184, ISBN 978-83-89188-71-7.
  5. 3, [w:] Ludomir Sawicki, Szałaśnictwo na Śląsku Cieszyńskim (Wędrówki pasterskie w Karpatach III), „Materiały antropologiczno-archeologiczne i etnograficzne”, 14, Kraków 1919, s. 179.
  6. Leszek Bernacki, Andrzej Blarowski, Zbigniew Wilczek, Osobliwości szaty roślinnej województwa bielskiego, Poznań 1998.
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.