Hoheria populnea | |
| Systematyka | |
| Domena | |
|---|---|
| Królestwo | |
| Podkrólestwo | |
| Nadgromada | |
| Gromada | |
| Podgromada | |
| Nadklasa | |
| Klasa | |
| Nadrząd | |
| Rząd | |
| Rodzina | |
| Rodzaj |
Hoheria |
| Nazwa systematyczna | |
| Hoheria Lindley Quart. J. Sci. Arts [24]: 112. 1827 | |
| Typ nomenklatoryczny | |
|
H. populnea A. Cunningham | |
Hoheria – rodzaj drzew z rodziny ślazowatych. W zależności od ujęcia obejmuje 6 lub 7 gatunków. Wszystkie one są endemitami Nowej Zelandii. Występują na skrajach lasów, w miejscach otwartych, często w pobliżu rzek i strumieni.
Drzewa te bywają uprawiane jako ozdobne w łagodnym klimacie – są wrażliwe na mróz. Szczególnie popularne są Hoheria lyallii i Hoheria populnea, ale w uprawie spotykane są i inne gatunki oraz mieszańce między nimi. Wyhodowano także odmiany uprawne. Użytkowana jest włóknista kora tych drzew do wyrobu lin, drewno wykorzystywane jest w meblarstwie, lokalnie bywają wykorzystywane także jako rośliny lecznicze.
Nazwa naukowa pochodzi od nazwy maoryskiej – „houhere”.
Morfologia
- Pokrój
- Niewielkie drzewa, rzadko przekraczające do 10 m wysokości, czasem krzewy. Młode pędy zwykle mniej lub bardziej pokryte gwiazdkowatymi włoskami.
- Liście
- Zimozielone lub zrzucane zimą, skrętoległe, wsparte odpadającymi przylistkami. Blaszka całobrzega, karbowana, piłkowana lub wcinana pierzasto, zwykle jajowata lub trójkątna. Zwłaszcza młode liście są zwykle głębiej wcinane.
- Kwiaty
- Zebrane kwiatostany lub wyrastające pojedynczo szczytowo lub w kątach górnych liści. Kwiaty są obupłciowe, szypułkowe, pozbawione kieliszka. Działki zrośnięte u dołu tworzą kielich dzwonkowaty, zwieńczony 5 trójkątnymi ząbkami. Płatki korony białe, nieco asymetryczne, zaokrąglone lub wycięte na szczycie. Pręciki w liczbie 20–45 zrośnięte są w 5 grup, z nitkami w dole zrośniętymi w krótką kolumnę. Pylniki drobne. Zalążnia z 5–15 komór, z pojedynczymi zalążkami w każdej z komór, zwieńczona krótką szyjką z 5–15 rozgałęzieniami zakończonymi główkowatymi znamionami, czasem zbiegającymi wzdłuż szyjek.
- Owoce
- Rozłupnie rozpadające się na rozłupki odpadające od trwałej osi. Rozłupki od strony odosiowej grzbieciste lub oskrzydlone. Nasiona mniej lub bardziej spłaszczone.
Systematyka
- Pozycja systematyczna
Rodzaj z plemienia Malveae i podrodziny Malvoideae w obrębie ślazowatych Malvaceae. Jest blisko spokrewniony z innym rodzajem endemicznym dla Nowej Zelandii – Plagianthus (rośliny podobne – różnią się mniejszymi, zielonkawymi kwiatami i zalążnią powstającą z jednego owocolistka) oraz australijskimi rodzajami Asterotrichion i Gynatrix. Cała ta grupa jest siostrzana dla australijskiego rodzaju Lawrencia.
- Wykaz gatunków
- Hoheria angustifolia Raoul
- Hoheria equitum Heads
- Hoheria glabrata Sprague & Summerh.
- Hoheria lyallii Hook.f.
- Hoheria populnea A.Cunn.
- Hoheria × sexangusta Allan
- Hoheria sexstylosa Colenso
W niektórych ujęciach wyróżniana w randze osobnego gatunku jest Hoheria ovata Simpson & J.S.Thomson, alternatywnie uznawana za odmianę H. sexstylosa var. ovata (G.Simpson & J.S.Thomson) Allan.
Przypisy
- ↑ Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2021-07-24] (ang.).
- 1 2 Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2021-07-24] (ang.).
- 1 2 Reevesia. [w:] Index Nominum Genericorum (ING) [on-line]. Smithsonian Institution. [dostęp 2021-07-24].
- 1 2 Hoheria A.Cunn.. [w:] Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2021-07-24].
- 1 2 3 David J. Mabberley, Mabberley’s Plant-Book, Cambridge: Cambridge University Press, 2017, s. 785, DOI: 10.1017/9781316335581, ISBN 978-1-107-11502-6, OCLC 982092200.
- 1 2 3 4 5 Hoheria A.Cunn.. [w:] nzflora.info [on-line]. Landcare Research. [dostęp 2021-07-24].
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 K. Kubitzki, C. Bayer (red.): The Families and Genera of Vascular Plants. V. Flowering Plants. Dicotyledons. Berlin, Heidelberg, New York: Springer-Verlag, 2003, s. 305. ISBN 3-540-42873-9.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Roger Philips, Martyn Rix: The Botanical Garden. Vol. 1. Trees and shrubs. London: Macmillan, 2002, s. 154. ISBN 0-333-73003-8.
- ↑ Genus Hoheria A. Cunn.. Germplasm Resources Information Network (GRIN), United States Department of Agriculture, Agricultural Research Service. [dostęp 2021-07-24]. (ang.).
- ↑ Steven J. Wagstaff, Brian P. J. Molloy, Jennifer A. Tate. Evolutionary significance of long-distance dispersal and hybridisation in the New Zealand endemic genus Hoheria (Malvaceae). „Australian Systematic Botany”. 23, 2, s. 112-130, 2010. DOI: 10.1071/SB09017.
- ↑ Hoheria ovata Simpson & J.S.Thomson. [w:] nzflora.info [on-line]. Landcare Research. [dostęp 2021-07-24].