Hieronim Bednarski
Nawrócony

Hieronim Bednarski, Szybowice, 1950
starszy strzelec
Data i miejsce urodzenia

19 listopada 1921
Zwięczyca

Data i miejsce śmierci

29 marca 1953
Opole

Przebieg służby
Siły zbrojne

Bataliony Chłopskie
Gwardia Ludowa
Armia Krajowa
Delegatura Sił Zbrojnych na Kraj
Zrzeszenie Wolność i Niezawisłość
Krajowa Armia Podziemna

Główne wojny i bitwy

II wojna światowa
działania zbrojne podziemia antykomunistycznego w Polsce

Hieronim Emil Bednarski ps. „Nawrócony” (ur. 19 listopada 1921 w Zwięczycy, zm. 29 marca 1953 w Opolu) – starszy strzelec, żołnierz Batalionów Chłopskich i Gwardii Ludowej w rejonie Rzeszowa, pionu dywersji podokręgu Rzeszów AK i dowódcą „Straży” Obwodu/Rejonu Rzeszów DSZ-WiN, członek Krajowej Armii Podziemnej w Szybowicach.

Życiorys

Wczesne życie

Urodził się 19 listopada 1921 w Zwięczycy jako syn Piotra i Marii z domu Kruczek. Jako nastolatek uczestniczył w spotkania Organizacji Młodzieży Towarzystwa Uniwersytetu Robotniczego oraz Akcji Katolickiej. Z zawodu był spawaczem. Do wybuchu II wojny światowej pracował w Wytwórni Sprzętu Komunikacyjnego „PZL-Rzeszów”.

II wojna światowa i amnestia

W latach 1939–1941 pomagał rodzicom w pracy w gospodarstwie. Na początku 1943 złożył przysięgę przed miejscowym dowódcą oddziału Gwardii Ludowej oraz jej szefem okręgowych struktur wywiadu Józefem Augustynem, który nadał mu pseudonim „Nawrócony”. Po rozbiciu oddziału Augustyna przeszedł do oddziału Armii Krajowej pod dowództwem „Burzy”. W marcu 1944 przeszedł do oddziału pod dowództwem Piotra Zielińskiego ps. „Zagłoba”. Następnie został wcielony do Wojska Polskiego i skierowany do szkoły oficerskiej w Przemyślu. Po 3 miesiącach zdezerterował i wrócił do oddziału „Zagłoby”. We wrześniu 1945 szukając pracy przybył do Jeleniej Góry, gdzie został zatrzymany przez Informację WP za dezercję. Po aresztowaniu zdołał uciec i powrócił w okolice Rzeszowa. 18 marca 1948, ujawnił się przed komisją amnestyjną Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Rzeszowie, otrzymując zaświadczenie o ujawnieniu. Ujawniając się, zdał posiadaną broń: pistolet maszynowy PPSz, pistolet TT i granat.

Krajowa Armia Podziemna

Zamieszkał w Szybowicach koło Prudnika. 27 stycznia 1950 roku funkcjonariusz PUBP w Prudniku Józef Pleban sporządził notatkę służbową, w której stwierdził, że Hieronim Bednarski poinformował sekretarza komitetu gminnego PZPR w Moszczance o istnieniu Krajowej Armii Podziemnej. Bednarski został później aktywnym członkiem KAP.

W 1951 z jego inicjatywy dokonano napadu na posterunek Milicji Obywatelskiej w innym województwie w celu zdobycia broni i oryginalnych legitymacji milicyjnych. 4 maja 1951 przeprowadzono zbrojny napad na Spółdzielnię „Samopomoc Chłopska” w Lipowej. 21 maja 1951 dokonano napadu na członka PZPR Józefa Chudego. Chudy został pobity we własnym domu, przy okazji zrabowano pewną kwotę pieniędzy, zegarki, biżuterię i inne przedmioty. 25 lipca 1951 dokonano napadu na Spółdzielnię Spożywców w Charbielinie. Wartość łupu wynosiła około 30000 zł.

Aresztowanie i śmierć

5 stycznia 1952 r. został aresztowany przez PUBP w Morągu. 31 października 1952 został skazany na dwukrotną karę śmierci. Wyrok wykonano 29 marca o godzinie 3:00 w więzieniu karno-śledczym w Opolu. Został pochowany bez trumny na cmentarzu ewangelicko-augsburskim przy ul. Wrocławskiej, po ekshumacji w 2010 jego szczątki przeniesiono na cmentarz w Rzeszowie–Zwięczycy.

Upamiętnienie

  • Hieronim Bednarski – wyklęty z czerwonej wsi, film dokumentalny, prod. Stowarzyszenie Rodzin Żołnierzy Niezłomnych Podkarpacia, 2016, reżyseria: Henryk Jurecki

Przypisy

  1. Człowiek, który miał zlikwidować Władysława Kruczka [online], Tajna Historia Rzeszowa, 25 października 2015 [dostęp 2020-03-02] (pol.).
  2. 1 2 3 4 Krajowa Armia Podziemna na Opolszczyźnie (1949 – 1952) według esbeckiej faktologii z 1960 [online], salon24.pl [dostęp 2020-03-02] (pol.).
  3. 1 2 3 Hieronim Bednarski – jeden z „wyklętych” – Nasz Dziennik [online], stary.naszdziennik.pl [dostęp 2020-03-02].
  4. Radio Opole, Żołnierzy Wyklętych z tej wioski zamordowały komunistyczne władze [online], Żołnierzy Wyklętych z tej wioski zamordowały komunistyczne władze, 28 marca 2019 [dostęp 2020-03-02] (pol.).
  5. Jan Poniatyszyn, Kolejna rocznica aresztowań żołnierzy antykomunistycznego podziemia w Szybowicach – Radio Opole [online], radio.opole.pl, 6 marca 2018 [dostęp 2020-03-02] (pol.).
  6. VI. Działalność KAP, [w:] Andrzej Szymon Kozielski, Krajowa Armia Podziemna na Opolszczyźnie (1949 – 1952) według esbeckiej faktologii z 1960, salon24.pl, 12 lipca 2018, s. 6 [dostęp 2020-03-02] (pol.).
  7. Fot Zbiory Sławomira Burego, Dwa pogrzeby ‘Nawróconego’ [online], Nowa Trybuna Opolska, 5 września 2010 [dostęp 2020-03-02] (pol.).
  8. Opolskie ślady Żołnierzy Wyklętych. Dwa groby odnaleziono [online], opole.wyborcza.pl [dostęp 2020-03-02].
  9. HIERONIM BEDNARSKI. WYKLĘTY Z CZERWONEJ WSI w bazie filmpolski.pl
  10. POK Prudnik – Hieronim Bednarski – wyklęty z czerwonej wsi [online], pok-prudnik.pl [dostęp 2020-03-02].

Bibliografia

  • Konspiracja i opór społeczny w Polsce 1944-1956. Słownik biograficzny. Tom 3. Warszawa: Instytut Pamięci Narodowej, 2007 s. 17–20. ISBN 978-83-60464-35-9.
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.