Hermann Muthesius (właśc. Adam Gottlieb Hermann Muthesius) (ur. 20 kwietnia 1861 w Großneuhausen w Turyngii, zm. 26 października 1927 w Berlinie) – niemiecki architekt wczesnego modernizmu i teoretyk architektury. Muthesius krytykował styl secesyjny i był współzałożycielem Werkbundu.

Życiorys

Muthesius studiował w Berlinie w latach 1882–1883 historię sztuki i filozofię, a potem do 1887 architekturę, m.in. u Hermanna Endego. Następnie współpracował z Paulem Wallotem przy wznoszeniu gmachu Reichstagu.

Na przełomie XIX i XX w. przebywał jako przedstawiciel biura architektonicznego Ende & Böckmann w Tokio, a po krótkim pobycie pruskim Ministerstwie Robot Publicznych wyjechał celach studialnych do ambasady Niemiec w Londynie. W 1896 ożenił się ze śpiewaczką operową Anną Trippenbach, która porzuciwszy karierę muzyczną, zajęła się architekturą wnętrz. Muthesiusowie zamieszkali w Hammersmith nad Tamizą.

W tym czasie Muthesius rozpoczął też działalność jako publicysta, łącznie napisał około 500 książek i artykułów. Po powrocie w 1904, aż do przejścia na emeryturę, Muthesius pracował w pruskim Ministerstwie Handlu, odpowiedzialny za reformę szkół rzemiosła i szkół zawodowych. Jednocześnie rozpoczął działalność architektoniczną. Zapoznawszy się z postępowymi ruchami w Wielkiej Brytanii, stał się jednym z najważniejszych działaczy niemieckiej nowoczesnej architektury przed I wojną światową. Zbudował około 100 domów jednorodzinnych, zwykle opartych na angielskich wzorcach. W latach 1904–1905 opublikował trzytomowe dzieło Das englische Haus (pol. Dom angielski).

W 1907 podczas wykładu Muthesius opowiedział się za odrzuceniem ograniczeń stylowych i przesadnego zdobnictwa drugiej połowy XIX wieku. Wzburzeni kupcy i fabrykanci domagali się zwolnienia Muthesiusa. W wyniku zaistniałego skandalu i zintensyfikowanych dyskusji, postępowi artyści założyli jako wyraz solidarności z ideami Muthesiusa, Deutscher Werkbund. W Werkbundzie Muthesius stał się z czasem jednym z bardziej konserwatywnych członków, deklarując się przeciwko typizacji budownictwa. Po I wojnie światowej stał się wrogiem nowej architektury (niem. Neues Bauen), również w środowisku Bauhausu stał się persona non grata.

W 1927 r. zginął w wypadku tramwajowym.

Wybrane dzieła

• 1904–1905 – willa Bernharda w berlińskiej dzielnicy Grunewald
• 1907–1908 – willa Freudenberga w berlińskiej dzielnicy Nikolassee
• 1910 – osiedle w Hellerau, obecnie dzielnicy Drezna
• 1911–1912 – willa Cramera w berlińskiej dzielnicy Dahlem
• 1912 – przędzalnia jedwabiu w Nowawes koło Poczdamu
• 1917–1920 – stacja radiowa w Nauen
• 1923–1924 – willa Tuteura w berlińskiej poddzielnicy Charlottenburg
• 1925 – willa dr. Hildebranda w Zielonej Górze przy ul. Ułańskiej 7.

Przypisy

Bibliografia

• J. Opaska: Duch epoki wysuwa nowe zadania... Dzieła Hermanna Muthesiusa na terenie Zielonej Góry. W: Dawid Kotlarek, Przemysław Bartkowiak: Zielona Góra na przestrzeni dziejów: przemiany społeczno-kulturowe. Zielona Góra: 2007.brak strony w książce

Linki zewnętrzne

• 1911 Herman Muthesius. Aims of the Werkbund. W: Ulrich Conrads: Programs and manifestoes on 20th-century architecture. MIT Press, 1975, s. 26. ISBN 0-262-53030-9. (ang.).