Helena Boguszewska
Helena Boguszewska-Kornacka

ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego
Data i miejsce urodzenia

18 października 1886
Warszawa

Data i miejsce śmierci

11 listopada 1978
Warszawa

Dziedzina sztuki

powieść

Epoka

dwudziestolecie międzywojenne, współczesność

Ważne dzieła
Odznaczenia

Helena Boguszewska-Kornacka (ur. 18 października 1886 w Warszawie, zm. 11 listopada 1978 tamże) – polska pisarka.

Życiorys

Była córką Ignacego Radlińskiego, polskiego religioznawcy, historyka i filologa klasycznego. W 1903 wyszła za mąż za Stefana Boguszewskiego.

Ukończyła, rozpoczęte w 1904, studia na Wydziale Przyrodniczym UJ w Krakowie. W 1906 przełożyła na polski dramat Maksyma Gorkiego Dzieci Słońca. Debiutowała w latach 1909–1910 drobnymi opowiadaniami dla dzieci na łamach „Promyka” – ilustrowanego dwutygodnika dla dzieci i „Promyczka” – dodatku do „Promyka” dla młodszych dzieci. W 1917 osiadła w Warszawie. W latach 1918–1919 opublikowała cykl podręczników przyrodniczych dla szkół podstawowych. Kierowała Studium Pracy Społecznej przy Wydziale Pedagogicznym Wolnej Wszechnicy Polskiej, działała w Polskim Komitecie Opieki nad Dzieckiem i w Związku Pracy Obywatelskiej Kobiet. W latach dwudziestych rozpoczęła działalność publicystyczną, zajmując się głównie problematyką społeczną i oświatową, losem dzieci biednych i kalekich. Publikowała artykuły m.in. w czasopismach „Świat, Dom i Szkoła” (1929), „Bluszcz” (1925–1939, z przerwami), „Kobieta Współczesna” (1927–1934), „Tygodnik Ilustrowany”. Za prawdziwy debiut Boguszewskiej uznać należy szkice opowiadania z życia niewidomych dzieci Zakładu dla Ociemniałych w Laskach pod Warszawą drukowane pt. Świat po niewidomemu w „Kobiecie Współczesnej” (1930–1931), wydane osobno w 1932. Od 1934 współpracowała z Jerzym Kornackim, późniejszym mężem. W latach 1933–1937 współzałożycielka i przewodnicząca zespołu literackiego „Przedmieście” działającego w Warszawie i Lwowie. Współredagowała zbiorowe publikacja grupy: Przedmieście (1934) i Pierwszy maja (1934).

W 1938 Aleksander Ford i Jerzy Zarzycki wyreżyserowali film Ludzie Wisły będący ekranizacją powieści Heleny Boguszewskiej i Jerzego Kornackiego Wisła.

Okupację spędziła w Warszawie, biorąc udział w konspiracyjnym życiu literackim i społecznym. Działała w Polskim Komitecie Wyzwolenia Narodowego. W latach 1944–1946 była posłanką do Krajowej Rady Narodowej. Uczestniczyła w pracach Głównej Komisji Badania Zbrodni Niemieckich. Współorganizowała Instytut Pamięci Narodowej przy Prezydium Rady Ministrów. W 1958 reaktywowała zespół Przedmieście.

Jest pochowana na cmentarzu reformowanym przy ul. Żytniej w Warszawie (kwatera O-1-2a).

Twórczość

  • 1932 Świat po niewidomemu
  • 1933 Ci ludzie
  • 1933 Czerwone węże
  • 1934 Całe życie Sabiny
  • 1934 Dzieci znikąd
  • 1934 Za zielonym wałem
  • 1938 Anielcia i życie
  • 1945 Wspomnienie o Halinie Górskiej
  • 1946 Nigdy nie zapomnę
  • 1947 Czekamy na życie
  • 1949 Żelazna kurtyna
  • 1952 Czarna kura
  • 1955 Pozbierane dzieci
  • 1956 Siostra z Wisły
  • 1958 Maria Elzelia
  • 1961 Poprzez ulice
  • 1965 Zwierzęta śród ludzi
  • 1979 Adolf i Marian

Razem z Jerzym Kornackim:

  • 1935 Jadą wozy z cegłą
  • 1935 Wisła
  • 1936–1939 cykl Polonez
    • Nous
    • Parisien
    • Deutsches Heim
    • Święcona kreda
  • 1946 Ludzie śród ludzi
  • 1955 Las
  • 1959 Zielone lato 1934
  • 2011 Powieść pod różą (książka ukończona w 1963 roku, lecz nie opublikowana ze względów politycznych)

Ordery i odznaczenia

Przypisy

  1. ↑ Tadeusz Władysław Świątek, Rafał Chwiszczuk, Od Sawy do Kamy, czyli kobiecy ruch społecznikowski, Wydawca Fundacja Cultus Warszawa 2011 s. 32.
  2. ↑ EBIB 9/2006 (79) - B. Łaszewska-Radwańska: Czasopisma dla dzieci i młodzieży - od „Rozrywek dla dzieci” do wybuchu drugiej wojny światowej [online], www.ebib.pl [dostęp 2019-12-28].
  3. ↑ Ludzie Wisły [online], www.iluzjon.fn.org.pl [dostęp 2019-12-28].
  4. ↑ śp. Helena Boguszewska
  5. ↑ M.P. z 1950 r. nr 6, poz. 58 "za zasługi położone dla Narodu i Państwa w dziedzinie kultury i sztuki"
  6. ↑ M.P. z 1955 r. nr 91, poz. 1144 "w 10 rocznicę Polski Ludowej za zasługi w dziedzinie kultury i sztuki"
  7. ↑ M.P. z 1947 r. nr 27, poz. 233 "za organizację i budowę Związków Zawodowych Literatów Polskich"
  8. ↑ M.P. z 1955 r. nr 101, poz. 1400 - Uchwała Rady Państwa z dnia 19 stycznia 1955 r. nr 0/196 - na wniosek Ministra Kultury i Sztuki.

Bibliografia

  • Literatura polska XX wieku. Przewodnik encyklopedyczny. Tom 1, wyd. PWN, Warszawa 2000.
  • Grzegorz Gazda: Dwudziestolecie międzywojenne. Słownik literatury polskiej. Gdańsk: słowo / obraz terytoria; Gdańskie Wydawnictwo Oświatowe, 2008, s. 24, 155–156. ISBN 978-83-7420-110-0.
  • Jerzy Kwiatkowski: Dwudziestolecie międzywojenne. Wyd. III – 5 dodruk. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2012, s. 497, seria: Wielka Historia Literatury Polskiej. ISBN 978-83-01-13851-6.
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.