Hedelfińska
Rodzaj

śliwa

Gatunek

czereśnia ptasia

Inne nazwy

Hedelfinger Riesenkirsche, Olbrzymka Hedelfińska, Hedelfinger, Erdbeerkirsche

Czereśnia 'Hedelfińska' – odmiana uprawna (kultywar) czereśni o późnej porze dojrzewania owoców. Jest to bardzo stara, prawdopodobnie niemiecka odmiana znaleziona jako przypadkowa siewka w Hedelfingen koło Stuttgartu. Początkowo pod tą nazwą kryło się wiele odmian o ciemnoczerwonych i twardych owocach, wyróżniających się późnym dojrzewaniem. Dopiero od 1897 roku za typową Hedelfińską uznano odmianę rosnącą w kolekcji czereśni i wiśni w Diemitz w Niemczech. Odmiana jest uprawiana w wielu krajach. W Polsce jest znana od dawna i popularna, zarówno w nasadzeniach towarowych, jak i amatorskich.

Morfologia

Pokrój
Drzewo rośnie silnie. Tworzy koronę rozłożystą, z konarami charakterystycznie dla tej odmiany rozgałęzionymi wachlarzowato na boki, a nie jak u większości odmian ku górze lub w dół, przez co zdaniem Rejmana przypomina pokrojem jodłę.
Owoce
Duże lub bardzo duże pestkowce, o masie 6–8 g a nawet 7,7–8,5 g. Kształt owocu jest jajowaty, wydłużony, o zaokrąglonym czubku. Skórka elastyczna, lśniąca, przed pełnią dojrzałości brązowa z odcieniem fioletowym i z prześwitującymi jasnymi kreskami i kropkami. W okresie pełni dojrzałości ciemnobrązowo-fioletowa, prawie czarna. Miąższ jest ciemnoczerwony, wyraźnie ciemniejszy przy pestce, prawie chrząstkowaty, bardzo soczysty, winno-słodki, bez goryczki, trudno oddzielający się od pestki. Sok jest ciemny, barwiący. Pestka jest średniej wielkości, pękata, o licach wydłużonych, jajowatych.

Uprawa

W Polsce jest dość powszechnie uprawianą odmianą czereśni, szczególnie w starszych sadach towarowych oraz w nasadzeniach amatorskich. Pomimo swoich wad wciąż przez wielu sadowników w Polsce jest uznawana za jedną z najcenniejszych późnych odmian. Polecana jest także do ogrodów działkowych i przydomowych. Znajduje się w Rejestrze Odmian Roślin Uprawnych prowadzonym przez Centralny Ośrodek Badania Odmian Roślin Uprawnych od początku jego istnienia. Ze względu na silny wzrost zaleca się podkładki osłabiające jego siłę. Odmiana bardzo dobrze reaguje na zabieg przerzedzania zawiązków owoców. Po jego zastosowaniu udział owoców dużych (powyżej 23,5 mm średnicy) i bardzo dużych wzrasta 2-3 krotnie.

Zapylenie

Jest odmianą obcopylną, a dobrymi zapylaczami dla niej są odmiany 'Büttnera Czerwona', 'Schneidera Późna', 'Kunzego'. Jest także dobrym zapylaczem dla innych obcopylnych odmian, choć mogą wystąpić problemy z jej zapyleniem, gdyż stwierdzono, że jest intersterylna z niektórymi odmianami np. 'Czarną Późną'. W porównaniu do większości odmian czereśni kwitnie dosyć późno.

Zdrowotność

Odmiana dobrze przystosowana do warunków klimatycznych Polski. Drzewo uznaje się za średnio wytrzymałe na mróz, choć można spotkać opinie, że jest wrażliwe. Rozbieżność opinii spowodowana jest prawdopodobnie wysoką zdolnością do regeneracji uszkodzeń. Na raka bakteryjnego jest średnio wrażliwa. Na pękanie owoców jest odporniejsza od odmiany 'Büttnera Czerwona'.

Zbiór

Odmiana należy do grupy późnych, dojrzałość zbiorczą osiąga około połowy lipca, to jest w siódmym tygodniu dojrzewania czereśni. Oznacza się długim okresem dojrzałości zbiorczej – zbiera się ją zwykle po zbiorach odmian 'Büttnera Czerwona' i 'Schneidera Późna'. Dobrze znosi transport, długo zachowuje połysk i świeży wygląd. Owocuje regularnie i obficie.

Przypisy

  1. 1 2 Tadeusz Hołubowicz, Zofia Rebandel, Mikołaj Ugolik: Uprawa czereśni i wiśni. Warszawa: PWRiL, 1993, s. 287. ISBN 83-09-01552-6.
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Aleksander Rejman: Pomologia. Warszawa: PWRiL, 1994. ISBN 83-09-01612-3.
  3. 1 2 3 4 5 Elżbieta Rozpara: Intensywny sad czereśniowy. Warszawa: Hortpress Sp. z.o.o., 2005, s. 246. ISBN 83-89211-52-1.
  4. ↑ Bolesław Sękowski: Pomologia systematyczna. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1993. ISBN 83-01-10859-2.
  5. ↑ Centralny Ośrodek Badania Odmian Roślin Uprawnych: Lista Odmian Roślin Sadowniczych wpisanych do Krajowego Rejestru w Polsce. [dostęp 2015-09-28]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-09-30)].
  6. ↑ Aleksander Rejman, Eberhardt Makosz: Szkółkarstwo roślin sadowniczych. Kraków: "Plantpress", 1994. ISBN 83-85982-03-5.
  7. ↑ Krzysztof Rutkowski, Grzegorz Łysiak. Thinning Methods to Regulate Sweet Cherry Crops—A Review. „Applied Sciences”. 12 (3), s. 1280, 2022-01-25. Bazylea: MDPI. DOI: 10.3390/app12031280. [dostęp 2023-01-13]. (ang.).
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.