Hawajka czubata

Hawajka czubata
	Palmeria dolei
	(S.B. Wilson, 1891)
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	ptaki
Podgromada	Neornithes
Infragromada	ptaki neognatyczne
Rząd	wróblowe
Podrząd	śpiewające
Rodzina	łuszczakowate
Podrodzina	łuskacze
Plemię	Drepanidini
Rodzaj	Palmeria; Rothschild, 1893
Gatunek	hawajka czubata
Synonimy
	Himatione dolei S.B. Wilson, 1891;
	Himatione dolei S.B. Wilson, 1891;
	Kategoria zagrożenia (CKGZ)
	; krytycznie zagrożony

Hawajka czubata (Palmeria dolei, haw. ‘Ākohekohe) – gatunek małego ptaka z rodziny łuszczakowatych (Fringillidae). Endemit Hawajów. Gatunek krytycznie zagrożony.

Taksonomia

Jest to jedyny przedstawiciel rodzaju Palmeria. Nie wyróżnia się podgatunków.

Występowanie

Hawajka czubata występuje endemicznie na hawajskiej wyspie Maui, obecnie jedynie w jej wschodniej części – na północno-wschodnich zboczach wulkanu Haleakalā. Na sąsiedniej Molokaʻi wyginęła – ostatnie potwierdzone stwierdzenie miało tam miejsce w 1907 roku.

Morfologia

Długość ciała do 18 cm.

Między oczami znajduje się gęsty czubek. Nad okiem płowa plamka, natomiast na karku pomarańczowa półobroża. Ciemne upierzenie, jaśniejsze u młodych osobników. Niebieskie policzki oraz niektóre cętki (niekiedy występują także brązowe). Czarny, wachlarzowaty ogon z białymi plamkami i szarym spodem. Brak dymorfizmu płciowego. Skrzydła brązowe z niebieskimi cętkami i przepasaniem.

Ekologia i zachowanie

Zasiedla mgliste, górskie lasy bogate w drzewa ohia z gatunku Metrosideros polymorpha. Występuje w przedziale wysokości 1100–2300 m n.p.m., ale zazwyczaj 1500–2100 m n.p.m. Ptak trudny do zauważenia ze względu na ciemne ubarwienie i częste mgły w lasach górskich.

Jest to gatunek wszystkożerny; odżywia się nektarem kwiatów i bezkręgowcami (a zwłaszcza gąsienicami). Kiedy znajdzie dowolny kwiat na drzewie, zaczyna odstraszać inne ptaki swym śpiewem, złożonym z gwizdów, bulgotów i skrzeków. Ptak bardzo hałaśliwy i ruchliwy.

Mało wiadomo o rozrodzie hawajki czubatej; para tworzy w koronach drzew gniazdo w kształcie czarki, zrobione z materiału roślinnego. Samica składa 2 białe jaja z brązowymi plamkami.

Status, zagrożenia i ochrona

Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) od 2004 roku uznaje hawajkę czubatą za gatunek krytycznie zagrożony (CR – critically endangered); wcześniej, od 1994 roku klasyfikowano ją jako gatunek narażony (VU – vulnerable). W 1980 roku liczebność populacji szacowano na 3800 osobników. Trend liczebności uznaje się za spadkowy. Hawajka ta występuje na skrajnie małym obszarze – około 58 km². W przeszłości spadki liczebności tego gatunku powodowało głównie niszczenie i modyfikacja jego siedlisk, a także szybkie rozprzestrzenianie się na niżej położonych obszarach komarów przenoszących groźne choroby. Ponadto na wyspy zostały introdukowane jelenie i świnie, wpływające na hawajskie środowisko. Do innych zagrożeń dla gatunku należy drapieżnictwo introdukowanych kotów, szczurów, płomykówek, prawdopodobnie także mangust złocistych, a ponadto zmiany klimatu.

W celu ochrony gatunku podejmuje się takie działania jak budowa ogrodzeń na wysokości około 1070 m n.p.m., usuwanie zdziczałych zwierząt kopytnych, obrączkowanie ptaków itp. Podjęto też z powodzeniem próby rozmnażania tych ptaków w niewoli.

Przypisy

↑ Palmeria dolei, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
↑ Akohekohe (Palmeria dolei). IBC: The Internet Bird Collection. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-04)]. (ang.).
1 2 3 4 5 6 Palmeria dolei, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species (ang.).
1 2 3 Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Plemię: Drepanidini Cabanis, 1847 (wersja: 2020-09-26). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2021-08-22].
↑ ‘Ākohekohe. [w:] Maui Forest Bird Recovery Project [on-line]. [dostęp 2021-08-22]. (ang.).
1 2 F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): IOC World Bird List (v11.2). [dostęp 2021-08-22]. (ang.).
1 2 3 4 5 Species factsheet: Palmeria dolei. BirdLife International, 2021. [dostęp 2021-08-22]. (ang.).
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 Ptaki hawajskich lasów, [w:] DavidD. Alderton DavidD., Encyklopedia ptaków świata, PeterP. Barrett, Dragon, 2020, ISBN 978-83-8172-650-4 .
1 2 3 4 5 Hawajka czubata. [w:] eBird [on-line]. Cornell Lab of Ornithology. [dostęp 2021-08-22]. (ang.).

Linki zewnętrzne

Zdjęcia, nagrania głosów i krótkie filmy. [w:] eBird [on-line]. Cornell Lab of Ornithology. (ang.).
Nagrania głosów w xeno-canto

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.

[itis-1] Palmeria dolei, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).

[ibc-2] Akohekohe (Palmeria dolei). IBC: The Internet Bird Collection. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-04)]. (ang.).

[iucn-3] 1 2 3 4 5 6 Palmeria dolei, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species (ang.).

[mk-4] 1 2 3 Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Plemię: Drepanidini Cabanis, 1847 (wersja: 2020-09-26). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2021-08-22].

[maui-5] ‘Ākohekohe. [w:] Maui Forest Bird Recovery Project [on-line]. [dostęp 2021-08-22]. (ang.).

[ioc-6] 1 2 F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): IOC World Bird List (v11.2). [dostęp 2021-08-22]. (ang.).

[birdlife-7] 1 2 3 4 5 Species factsheet: Palmeria dolei. BirdLife International, 2021. [dostęp 2021-08-22]. (ang.).

[:1-8] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 Ptaki hawajskich lasów, [w:] DavidD. Alderton DavidD., Encyklopedia ptaków świata, PeterP. Barrett, Dragon, 2020, ISBN 978-83-8172-650-4 .

[ebird-9] 1 2 3 4 5 Hawajka czubata. [w:] eBird [on-line]. Cornell Lab of Ornithology. [dostęp 2021-08-22]. (ang.).