Halászlé – tradycyjna węgierska zupa rybna.

Pierwsze wzmianki o niej w źródłach pisanych odnaleziono w wydanej w 1876 roku książce kucharskiej pt. Szegedi szakácskönyv autorstwa Teresy Doleskó z zamieszczonym tam przepisem na paprykarz rybny. Zgodnie z nim wszystkie konieczne składniki wrzucano wprost do garnka, co decydowało o tym, że potrawa była łatwa i szybka w przygotowaniu.

Podstawą prawdziwej zupy rybnej powinna być dobra gatunkowo ryba, której mięso nie rozpada się podczas gotowania (głównie karp), papryka oraz duża ilość cebuli. Z reguły zupy tej nie należy przecierać; wyjątkowo robi się to w okolicach Segedynu (węg. Szeged).

Mimo tak prostego przepisu na Węgrzech spotykanych jest wiele odmian tej zupy, którą odmiennie serwuje się nad Cisą, inaczej nad Dunajem, a jeszcze inaczej nad Balatonem czy w stanicach rybackich.

Podstawowe składniki

  • Ryba – najodpowiedniejszy jest karp; inne gatunki ryb słodkowodnych mogą być jedynie uzupełnieniem, np. sum (harcsa). Za mniej odpowiednie uważane jest białe mięso takich ryb jak szczupak czy sandacz jako rozpadające się podczas gotowania; całkiem nieodpowiednie są ryby morskie.
  • Cebula – najlepsza jest cebula żółta (vöröshagyma). Nie należy stosować cebuli w postaci przetworu (w proszku lub w kremie).
  • Papryka – jako przyprawę dodaje się paprykę sproszkowaną – ostrą (erős paprika); poza tym dodawana jest też świeżo pokrojona papryka zielona (zöldpaprika) albo ostra czereśniowa (cseresnyepaprika) – jako składnik podstawowy. W łagodniejszych wersjach zupy stosuje się paprykę słodką (édes nemespaprika).

Inne składniki

W zależności od regionu Węgier i od inwencji kucharza dodawane są różne inne składniki. Najczęstsze to pomidory (paradicsom), zielona papryka (zöldpaprika), makaron (tészta), ziemniaki (burgonya). Dla poprawienia smaku często dodaje się do zupy rybią ikrę (halikra) oraz mlecz (haltej).

Przypisy

  1. Doleskó Teréz: Szegedi szakácskönyv. Összeáll. Rézi néni. Szeged, 1876. 378 stron, wydawca: Burger Zsigmond özvegye.
  2. http://mek.niif.hu/03600/03630/html/%7C Alfabetyczny spis węgierskich pisarzy. W późniejszych wydaniach omylnie napisano jej nazwisko: Doletskó
  3. https://web.archive.org/web/20100103231152/http://www.nestle.hu/maggi/recipes/recipe.aspx?id=255 (węg.)
  4. This domain has been registered for a customer by nicsell [online], www.unnep.eu [dostęp 2020-05-11] [zarchiwizowane z adresu 2016-03-04] (niem.).
  5. Maggi. [dostęp 2009-11-15]. [zarchiwizowane z tego adresu (2010-01-03)].
  6. Bajai halászlé Recept képpel - Mindmegette.hu - Receptek [online], www.mindmegette.hu [dostęp 2017-11-23] (ang.).
  7. Horgász.hu - oszd meg horgász élményeidet [online], www.horgasz.hu [dostęp 2017-11-23] [zarchiwizowane z adresu 2012-09-05] (węg.).
  8. https://web.archive.org/web/20091109104430/http://recept.balaton-ungarn.eu/halaszle1.html (węg.)
  9. https://web.archive.org/web/20091212052255/http://kaja.zug.hu/hir/balatoni-halaszle_1559.php (węg.)
  10. http://www.eszemiszom.hu/m.asp?D=RC&Rc=1205
  11. Minden nap új recept | SZON [online], www.szon.hu [dostęp 2017-11-23] [zarchiwizowane z adresu 2010-03-17] (węg.).
  12. Tiszai halerõleves ikrabetéttel | NLCafé [online], www.nlcafe.hu [dostęp 2017-11-23] (węg.).
  13. Halászlé, ahogyan Nani készíti Recept képpel - Mindmegette.hu - Receptek [online], www.mindmegette.hu [dostęp 2017-11-23] (ang.).
  14. Receptek - Agroinform.hu [online], www.agroinform.com [dostęp 2017-11-23] [zarchiwizowane z adresu 2016-03-07] (węg.).
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.