„Yarra” w 1910 r. | |
| Klasa | |
|---|---|
| Typ | |
| Historia | |
| Stocznia |
William Denny and Brothers, Dumbarton |
| Położenie stępki |
1909 |
| Wodowanie |
8 kwietnia 1910 |
| Royal Australian Navy | |
| Wejście do służby |
10 września 1910 |
| Wycofanie ze służby |
październik 1929 |
| Zatopiony |
22 sierpnia 1932 jako okręt-cel |
| Dane taktyczno-techniczne | |
| Wyporność |
normalna: 778 ton |
| Długość |
75 metrów |
| Szerokość |
7,8 m |
| Zanurzenie |
2,7 m |
| Napęd | |
| 3 zespoły turbin parowych Parsonsa o łącznej mocy 13 500 KM 3 kotły Yarrow 3 śruby | |
| Prędkość |
27 węzłów |
| Zasięg |
2300 Mm przy prędkości 13 węzłów |
| Uzbrojenie | |
| 1 działo kal. 102 mm 3 działa kal. 76 mm (3 x I) 4 km | |
| Wyrzutnie torpedowe |
3 × 450 mm (3 x I) |
| Załoga |
70 |
HMAS Yarra – australijski niszczyciel z okresu I wojny światowej, jedna z sześciu jednostek typu River. Okręt został zwodowany 8 kwietnia 1910 roku w brytyjskiej stoczni William Denny and Brothers w Dumbarton, a w skład Royal Australian Navy wszedł 10 września 1910 roku. Jednostka, oznaczona znakami burtowymi 79 i H.A4, została wycofana ze służby w październiku 1929 roku, po czym zatopiona jako okręt-cel 22 sierpnia 1932 roku.
Projekt i budowa
HMAS „Yarra” był jednym z sześciu bliźniaczych niszczycieli (oryginalnie klasyfikowanych jako torpedo-boat destroyers) typu River, zbudowanych według zmodyfikowanego projektu brytyjskich okrętów typu Acheron. Zbudowane dla Australii niszczyciele różniły się od swych brytyjskich braci dwoma pochylonymi kominami oraz słabszym uzbrojeniem. „Yarra” wraz z bliźniaczą jednostką „Parramatta” zamówiony został przez australijski rząd w 1909 roku, w ramach planu pozyskania dwunastu nowoczesnych okrętów.
„Yarra” zbudowany został w brytyjskiej stoczni William Denny and Brothers w Dumbarton (numer stoczniowy 899). Stępkę okrętu położono w 1909 roku, zwodowany został 8 kwietnia 1910 roku, a budowę ukończono 25 sierpnia 1910 roku.
Dane taktyczno-techniczne
„Yarra” był niewielkim niszczycielem o długości całkowitej 75 metrów, szerokości 7,8 metra i zanurzeniu 2,7 metra. Wyporność normalna wynosiła 778 ton, zaś pełna 990 ton. Siłownię okrętu stanowiły trzy zestawy turbin parowych systemu Parsonsa o łącznej mocy 13 500 KM, do których parę dostarczały trzy kotły Yarrow. Prędkość maksymalna napędzanego trzema śrubami okrętu wynosiła 27 węzłów. Okręt zabierał zapas 178 ton paliwa, co zapewniało zasięg wynoszący 2300 Mm przy prędkości 13 węzłów.
Na uzbrojenie artyleryjskie okrętu składało się pojedyncze działo kalibru 102 mm (4 cale) BL Mark VIII L/40 oraz trzy pojedyncze działa 12-funtowe kal. 76 mm (3 cale) QF Mark I L/40. Uzbrojenie uzupełniały cztery karabiny maszynowe, w tym trzy Lewis. Broń torpedową stanowiły trzy pojedyncze wyrzutnie kal. 450 mm (18 cali).
Załoga okrętu składała się z 70 oficerów, podoficerów i marynarzy.
Służba
Okręt został przyjęty w skład Royal Australian Navy 10 września 1910 roku, otrzymując numer taktyczny 79. 11 września 1914 roku wraz z bliźniaczym niszczycielem „Warrego” „Yarra” wziął udział w osłonie desantu wojsk australijskich na wybrzeże Nowej Brytanii (ówcześnie części niemieckiej kolonii). Po zakończeniu I wojny światowej numer taktyczny jednostki zmieniono na H.A4. Niszczyciel wycofano ze służby w październiku 1929 roku, po czym rozpoczęto jego demontaż w stoczni Cockatoo Island w Sydney. Kadłub jednostki zatopiono jako okręt-cel 22 sierpnia 1932 roku.
Uwagi
- ↑ HMAS – His/Her Majesty's Australian Ship – Australijski Okręt Jego/Jej Królewskiej Mości.
- ↑ Od października 1913 roku zwanego typem I.
- ↑ Brassey 1915 ↓, s. 172, Gillett 1983 ↓, s. 41, Colledge i Warlow 2006 ↓, s. 393 i Gozdawa-Gołębiowski i Wywerka Prekurat 1994 ↓, s. 596 podają, że wyporność niszczyciela wynosiła 700 ton.
- ↑ Według Gillett 1983 ↓, s. 41 łączna moc maszyn wynosiła 10 000 KM, zaś Brassey 1915 ↓, s. 172 podaje wartość 9500 KM.
- ↑ Identycznie u Gogin 2018P ↓. Gozdawa-Gołębiowski i Wywerka Prekurat 1994 ↓, s. 596 podaje, że maksymalna prędkość niszczyciela wynosiła 26 węzłów, a według Gillett 1983 ↓, s. 41 28 węzłów.
- ↑ Gillett 1983 ↓, s. 41 podaje zasięg wynoszący 2410 Mm przy prędkości 15 węzłów.
- ↑ Brytyjskie torpedy 18-calowe miały faktyczny kaliber 17,72 cala (450 mm).
- ↑ Brassey 1915 ↓, s. 172 i Gillett 1983 ↓, s. 41 podają, że liczebność załogi wynosiła 66 osób.
Przypisy
Bibliografia
- T.A. Brassey (red.): The Naval Annual, 1915. London: William Cloves and Sons, 1915. (ang.).
- J.J. Colledge, Ben Warlow: Ships of the Royal Navy: The Complete Record of all Fighting Ships of the Royal Navy. London: Chatham Publishing, 2006. ISBN 978-1-86176-281-8. (ang.).
- Tony DiGiulian: Torpedoes of the United Kingdom/Britain. www.navweaps.com. [dostęp 2018-06-17]. (ang.).
- Norman Friedman: British Destroyers: From Earliest Days to the Second World War. Barnsley: Seaforth Publishing, 2009. ISBN 978-1-84832-049-9. (ang.).
- Robert Gardiner, Randal Gray: Conway’s All the World’s Fighting Ships 1906–1921. London: Conway Maritime Press, 1985. ISBN 0-85177-245-5. (ang.).
- Ross Gillett: Australian & New Zealand warships, 1914-1945. Sydney: Doubleday Australia, 1983. ISBN 0-86824-095-8. (ang.).
- Ivan Gogin: ACHERON destroyers (1910-1916). Navypedia. [dostęp 2018-06-17]. (ang.).
- Ivan Gogin: PARRAMATTA destroyers (1910-1916). Navypedia. [dostęp 2018-06-17]. (ang.).
- Jan Gozdawa-Gołębiowski, Tadeusz Wywerka Prekurat: Pierwsza wojna światowa na morzu. Warszawa: Lampart, 1994. ISBN 83-902554-2-1.
- YARRA (6103965). miramarshipindex.nz. [dostęp 2022-05-02]. (ang.).