Gynandromorf (gr. γυνη gynē, γυναικος gynaikos „kobieta”; ανηρ anēr, ανδρος andros „mężczyzna”; μορφη morphē „forma, wygląd”) – organizm mający jednocześnie męskie i żeńskie cechy płciowe. Termin ten jest używany głównie w entomologii. Gynandromorfizm można zaobserwować u motyli, ciem i innych owadów z powodu ich wyraźnego dymorfizmu płciowego. Przypadki gynandromorfizmu stwierdzono także u skorupiaków, zwłaszcza homarów i krabów oraz u ptaków, takich jak m.in. zeberka timorska (Taeniopygia guttata), amadyniec (Erythrura gouldiae) i łuszcz strojny (Pheucticus ludovicianus).

Rodzaje rozmieszczenia tkanek męskich i żeńskich

Gynandromorf może mieć dwustronną asymetrię, kiedy jedna połowa (lewa lub prawa) organizmu wykazuje cechy płci męskiej, zaś druga połowa – cechy płci żeńskiej. Gynandromorfizm z asymetrią dwustronną powstaje bardzo wcześnie, kiedy organizm składa się z 8 do 64 komórek. W późniejszym czasie powstaje gynandromorf mozaikowy, u którego cechy męskie i żeńskie nie są już tak wyraźnie rozdzielone.

W kulturze popularnej

W swojej autobiografii Speak, Memory autor i badacz motyli Vladimir Nabokov opisał przypadki gynandromorfizmu u motyli, męskich po jednej stronie, żeńskich po drugiej, które złapał jako młodzieniec w Rosji, na rodzinnej posesji. W powieści Kim Stanley Robinson 2312, niektórzy ludzie decydują się zamienić się w funkcyjne gynandromorfy. Przykładowo, jej protagonistka, Swan Er Hong, to gynandromorf. Urodziła się jako kobieta i identyfikuje się jako takowa, była matką dla swoich dzieci, ale była również ojcem dzieci, po uzyskaniu męskich organów rozrodczych.

Zobacz też

Przypisy

  1. 1 2 David Malmquist: Rare crab may hold genetic secrets. Virginia Institute of Marine Science. [dostęp 2010-03-01]. (ang.).
  2. ↑ Robert J. Agate, William Grisham, Juli Wade, Suzanne Mann, John Wingfield, Carolyn Schanen, Aarno Palotie, Arthur P. Arnold. Neural, not gonadal, origin of brain sex differences in a gynandromorphic finch. „Proceedings of the National Academy of Sciences”. 100 (8), s. 4873–4878, 2003. DOI: 10.1073/pnas.0636925100. (ang.).
  3. ↑ X. Chen i inni, Sexually dimorphic expression of trkB, a Z-linked gene, in early posthatch zebra finch brain, „Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America”, 102 (21), 2005, s. 7730–7735, DOI: 10.1073/pnas.0408350102, ISSN 0027-8424, PMID: 15894627, PMCID: PMC1140405 [dostęp 2019-06-17] (ang.).
  4. ↑ Gouldian Finch – Gynandromorph. [dostęp 2010-03-01]. [zarchiwizowane z tego adresu (2006-07-16)]. (ang.).
  5. ↑ Powdermill Banding Fall 2004. [dostęp 2010-03-01]. [zarchiwizowane z tego adresu (2006-12-31)]. (ang.).
  6. ↑ Ian Sample, Half male, half female butterfly steals the show at Natural History Museum, „The Guardian”, 11 lipca 2011, ISSN 0261-3077 [dostęp 2019-06-17] (ang.).
  7. ↑ Vladimir Vladimirovich Nabokov, Speak, memory. An autobiography revisited, wyd. Rev. and expanded ed, London: Penguin, 2000, s. 97, ISBN 0-14-118322-5, OCLC 44694703 [dostęp 2019-06-17].
  8. ↑ Kim Stanley Robinson, 2312, First edition, New York: Orbit, ISBN 978-0-316-09812-0, OCLC 707964781 [dostęp 2019-06-17].

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.