Gwiaździca

Gwiaździca
	; Nidularium fulgens
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	rośliny naczyniowe
Podgromada	rośliny nasienne
Nadklasa	okrytonasienne
Klasa	Magnoliopsida
Nadrząd	liliopodobne (≡ jednoliścienne)
Rząd	wiechlinowce
Rodzina	bromeliowate
Rodzaj	gwiaździca
	Nazwa systematyczna
	Nidularium Lemaire; Jard. Fleur. 4: t. 411, misc. 60. 1854
	Typ nomenklatoryczny
	N. fulgens Lemaire
Synonimy
	Aregelia O. Kuntze; Canistropsis (Mez) Leme; Gemellaria C.Pinel ex Lem.;
	Aregelia O. Kuntze; Canistropsis (Mez) Leme; Gemellaria C.Pinel ex Lem.;

Gwiaździca, nidularium (Nidularium) – rodzaj roślin z rodziny bromeliowatych (Bromeliaceae). Obejmuje 50–54 gatunki. Wszystkie występują w Ameryce Południowej, we wschodniej i południowej części Brazylii. Są to rośliny epifityczne, ale też naziemne, rosnące w lasach deszczowych do 2000 m n.p.m. Rośliny te ze względu na oryginalny, atrakcyjny wygląd uprawiane są jako ozdobne, w szczególności gatunki: N. fulgens, N. innnocenti, N. procerum i N. billbergioides.

W klimacie umiarkowanym rośliny te uprawiane są w pomieszczeniach. W gruncie uprawiane mogą być na obszarach, gdzie zimą temperatury spadają maksymalnie do -5°C (tyle toleruje najbardziej odporny N. fulgens). Rośliny najlepiej rosną w półcieniu i w dużej wilgotności – wymagają zraszania i podlewania wodą miękką, a wnętrza rozet od wiosny do jesieni powinny być wypełnione wodą.

Naukowa nazwa rodzajowa utworzona została z łacińskiego słowa nidulum znaczącego „małe gniazdko”.

Morfologia

Pokrój: Bezłodygowe, zimozielone byliny tworzące szerokie (zwykle od 0,4 do 1,2 m średnicy) i dość niskie rozety (do 0,3 m).

Liście: Skórzaste, tworzą lejkowate zbiorniczki u nasady. Blaszka równowąska do lancetowatej, na brzegu z ostrymi ząbkami.

Kwiaty: Zebrane w spłaszczone pęczki wyrastające w kątach jaskrawo zabarwionych, okazałych podsadek. Kwiaty siedzące lub rzadziej szypułkowe wyrastają wsparte błoniastą przysadką. Listki zewnętrznego okółka okwiatu podługowate, czasem bardzo wąskie, są mniej lub bardziej zrośnięte. Listki wewnętrznego okółka zrośnięte w dolnej części w rurkę, nagie, rzadziej z pionowymi zmarszczkami. Ostre końce płatków skierowane są prosto ku górze lub są w różnym stopniu odgięte. Okwiat jest zwykle zielonkawy u nasady i biały w górnej części. Pręciki nie wystają z okwiatu. Zalążnia dolna, trójkomorowa z licznymi zalążkami.

Owoce: Jagody.

Systematyka

Rodzaj z rodziny bromeliowatych Bromeliaceae, a w jej obrębie z podrodziny Bromelioideae Burnett.

W różnych ujęciach wyłączane lub włączane są tu gatunki z rodzaju Canistropsis.

Wykaz gatunków

Nidularium albiflorum (L.B.Sm.) Leme
Nidularium alegrense Leme & L.Kollmann
Nidularium altimontanum Leme
Nidularium alvimii W.Weber
Nidularium amazonicum (Baker) Linden & É.Morren ex Lindm.
Nidularium amorimii Leme
Nidularium angustibracteatum Leme
Nidularium angustifolium Ule
Nidularium antoineanum Wawra
Nidularium apiculatum L.B.Sm.
Nidularium atalaiaense E.Pereira & Leme
Nidularium azureum (L.B.Sm.) Leme
Nidularium bicolor (E.Pereira) Leme
Nidularium billbergioides (Schult. & Schult.f.) L.B.Sm.
Nidularium bocainensis Leme
Nidularium burchellii (Baker) Mez
Nidularium campo-alegrensis Leme
Nidularium campos-portoi (L.B.Sm.) Leme
Nidularium cariacicaense (W.Weber) Leme
Nidularium catarinense Leme
Nidularium corallinum (Leme) Leme
Nidularium correia-araujoi E.Pereira & Leme
Nidularium espiritosantense Leme
Nidularium exiguum (E.Pereira & Leme) B.A.Moreira, Wand. & Martinelli
Nidularium ferdinando-coburgii Wawra
Nidularium ferrugineum Leme
Nidularium fradense Leme
Nidularium fulgens Lem.
Nidularium innocentii Lem.
Nidularium itatiaiae L.B.Sm.
Nidularium jonesianum Leme
Nidularium kautskyanum Leme
Nidularium krisgreeniae Leme
Nidularium linehamii Leme
Nidularium longiflorum Ule
Nidularium lymanioides E.Pereira & Leme
Nidularium mangaratibense Leme
Nidularium marigoi Leme
Nidularium microps É.Morren ex Mez
Nidularium minutum Mez
Nidularium organense Leme
Nidularium picinguabensis Leme
Nidularium procerum Lindm.
Nidularium pulcherrimum E.Pereira & Leme
Nidularium purpureum Beer
Nidularium rolfianum Leme
Nidularium rosulatum Ule
Nidularium rubens Mez
Nidularium rutilans É.Morren
Nidularium scheremetiewii Regel
Nidularium seidelii L.B.Sm. & Reitz
Nidularium serratum Leme
Nidularium utriculosum Ule
Nidularium viridipetalum Leme

Przypisy

↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
↑ Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Poales, [w:] Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2020-01-09] (ang.).
1 2 3 Nidularium. [w:] Index Nominum Genericorum (ING) [on-line]. Smithsonian Institution. [dostęp 2020-01-09].
1 2 3 4 5 Nidularium Lem.. [w:] Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2020-01-09].
↑ Ludmiła Karpowiczowa (red.): Słownik nazw roślin obcego pochodzenia łacińsko-polski i polsko-łaciński. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 1973, s. 108.
↑ Moritz Burki, Marianne Fuchs: Leksykon roślin doniczkowych i balkonowych. Warszawa: Świat Książki, 2007, s. 191. ISBN 978-83-247-1838-2.
1 2 David J.D.J. Mabberley David J.D.J., Mabberley’s Plant-Book, Cambridge: Cambridge University Press, 2017, s. 630, DOI: 10.1017/9781316335581, ISBN 978-1-107-11502-6, OCLC 982092200 .
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 K.Kubitzki (red.): The Families and Genera of Vascular Plants. IV. Flowering Plants. Monocotyledons. Alismatanae and Commelinanae (except Gramineae). Berlin, Heidelberg: Springer, 1998, s. 97. ISBN 978-3-642-08378-5.
1 2 3 4 5 Patrick Mioulane (red.): Rośliny pokojowe. Praktyczna encyklopedia. Warszawa: Hachette Livre Polska sp. z o.o., 2009, s. 396. ISBN 978-83-7575-544-2.
1 2 3 4 Christopher Brickell (red.): Encyclopedia of plants & flowers. London, New York, Munich, Melbourne, Delhi: Dorling Kindersley, American Horticultural Society, 2012, s. 642. ISBN 978-0-7566-6857-0.
↑ Will Giles: Encyclopedia of Exotic Plants for Temperate Climates. Portland, Or.: Timber Press, 2007, s. 111. ISBN 978-0-88192-785-6.
1 2 3 4 5 6 7 Wilhelm Lotschert, Gerhard Beese: Collins Photo Guide Tropical Plants. London, Glasgow, Sydney i in.: Harper Collins Publishers, 1994, s. 71. ISBN 0-00-219112-1.
↑ Genus: Nidularium Lem.. [w:] Germplasm Resources Information Network (GRIN-Taxonomy) [on-line]. USDA, Agricultural Research Service, National Plant Germplasm System. [dostęp 2020-01-09].

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.

[ruggiero-1] Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).

[apweb-2] Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Poales, [w:] Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2020-01-09] (ang.).

[ing-3] 1 2 3 Nidularium. [w:] Index Nominum Genericorum (ING) [on-line]. Smithsonian Institution. [dostęp 2020-01-09].

[pow-4] 1 2 3 4 5 Nidularium Lem.. [w:] Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2020-01-09].

[karpowiczowa-5] Ludmiła Karpowiczowa (red.): Słownik nazw roślin obcego pochodzenia łacińsko-polski i polsko-łaciński. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 1973, s. 108.

[burki-6] Moritz Burki, Marianne Fuchs: Leksykon roślin doniczkowych i balkonowych. Warszawa: Świat Książki, 2007, s. 191. ISBN 978-83-247-1838-2.

[mabb-7] 1 2 David J.D.J. Mabberley David J.D.J., Mabberley’s Plant-Book, Cambridge: Cambridge University Press, 2017, s. 630, DOI: 10.1017/9781316335581, ISBN 978-1-107-11502-6, OCLC 982092200 .

[kubitzki-8] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 K.Kubitzki (red.): The Families and Genera of Vascular Plants. IV. Flowering Plants. Monocotyledons. Alismatanae and Commelinanae (except Gramineae). Berlin, Heidelberg: Springer, 1998, s. 97. ISBN 978-3-642-08378-5.

[patrick-9] 1 2 3 4 5 Patrick Mioulane (red.): Rośliny pokojowe. Praktyczna encyklopedia. Warszawa: Hachette Livre Polska sp. z o.o., 2009, s. 396. ISBN 978-83-7575-544-2.

[brickell-10] 1 2 3 4 Christopher Brickell (red.): Encyclopedia of plants & flowers. London, New York, Munich, Melbourne, Delhi: Dorling Kindersley, American Horticultural Society, 2012, s. 642. ISBN 978-0-7566-6857-0.

[giles-11] Will Giles: Encyclopedia of Exotic Plants for Temperate Climates. Portland, Or.: Timber Press, 2007, s. 111. ISBN 978-0-88192-785-6.

[wilhelm-12] 1 2 3 4 5 6 7 Wilhelm Lotschert, Gerhard Beese: Collins Photo Guide Tropical Plants. London, Glasgow, Sydney i in.: Harper Collins Publishers, 1994, s. 71. ISBN 0-00-219112-1.

[grin-13] Genus: Nidularium Lem.. [w:] Germplasm Resources Information Network (GRIN-Taxonomy) [on-line]. USDA, Agricultural Research Service, National Plant Germplasm System. [dostęp 2020-01-09].