Gustawa Jarecka

Gustawa Jarecka (zdjęcie sprzed 1932)
Data i miejsce urodzenia

23 grudnia 1908
Kalisz

Data i miejsce śmierci

22/23 stycznia 1943
Warszawa

Zawód, zajęcie

prozaiczka, nauczycielka języka polskiego

Gustawa Jarecka (ur. 23 grudnia 1908 w Kaliszu, zm. 22/23 stycznia 1943 w Warszawie) – polska prozaiczka, członkini Oneg Szabat, ofiara Zagłady.

Życiorys

Urodziła się w rodzinie kupca Maurycego Mojżesza i Natalii de domo Wit. Uczyła się w gimnazjum w Łodzi. Absolwentka polonistyki na Uniwersytecie Warszawskim (1925–1931). W 1932 ukazała się jej pierwsza powieść Inni ludzie. Jej nowele i fragmenty powieściowe ukazały się w „Głosie Porannym”, „Dzienniku Ludowym”, „Górniku”, „Myśli Socjalistycznej” i „Nowej Kwadrydze”. Jej twórczość poruszała m.in. problemy bezrobocia i opisywała życie niższych klas. Pracowała w szkole jako nauczycielka języka polskiego w Wąbrzeźnie. Nie była wierząca.

W czasie okupacji niemieckiej mieszkała w getcie warszawskim, tam od 1940 pracowała jako telefonistka i maszynistka w Judenracie, współpracowała z Marcelem Reich-Ranickim. Była członkinią podziemnej organizacji Oneg Szabat, dla której tworzyła kopie dokumentów Judenratu, pośród których były m.in. informacje dotyczące wielkiej akcji likwidacyjnej. Blisko współpracowała z Emanuelem Ringelblumem. Według jego relacji, nie przedostała się na tzw. aryjską stronę ze względów finansowych oraz rodzinnych – nie chciała zostawić swoich dwóch synów, Marka i Karola, których wychowywała sama. Zginęła podczas drugiej akcji likwidacyjnej w getcie warszawskim w styczniu 1943 roku. Zmarła razem ze swymi dziećmi w pociągu jadącym do obozu zagłady w Treblince.

Przypisuje jej się autorstwo reportażu opisującego wielką akcję deportacyjną w lecie 1942 roku w getcie pt. Ostatnim etapem przesiedlenia jest śmierć. Wstrząsająca relacja, która urywa się w połowie zdania, znajduje się w drugiej części Archiwum Ringelbluma.

Powieści

Przypisy

  1. ↑ Stanisław Adler, Żadna blaga, żadne kłamstwo: wspomnienia z Warszawskiego getta, Marta Janczewska (red.), Warszawa 2018, s. 393, ISBN 978-83-63444-55-6, Cytat: Słyszy jęk, pochyla się i stwierdza, że to powieściopisarka Jarecka. Oddaje po chwili ostatnie tchnienie.
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Martyna Rusiniak-Karwat, Jarecka Gustawa [online], Wirtualny Sztetl [dostęp 2023-05-27].
  3. 1 2 Anna Sańczuk: Warszawa nie wierzyła, że to się wydarzy. Ona pisała: „Ostatnim etapem przesiedlenia jest śmierć”. Dokument urywa się w pół zdania. Gazeta Wyborcza. Wysokie Obcasy, 2021-04-19. [dostęp 2021-04-19]. (pol.).
  4. 1 2 3 Knysz-Rudzka 1991 ↓, s. 391.
  5. 1 2 Anna Majchrowska: Styczniowa akcja likwidacyjna w getcie warszawskim. Żydowski Instytut Historyczny, 2019-01-16. [dostęp 2020-12-23]. (pol.).
  6. ↑ Żydowski Instytut Historyczny: Duchowy opór jednostki. Wywiad z autorami książki „Archiwum ważniejsze niż życie”. ŻIH, 2020-10-04. [dostęp 2020-12-23]. (pol.).
  7. ↑ Ostatnim etapem przesiedlenia jest śmierć, Getto warszawskie, cz. I, s. 411.

Bibliografia

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.