| Data i miejsce urodzenia | |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci | |
| Odznaczenia | |
Gustaw Bolesław Baumfeld (ur. 16 sierpnia 1879 w Przemyślu, zm. 1940 w Katyniu) – polski literat, publicysta i tłumacz, działacz niepodległościowy, żołnierz Legionów, kapitan artylerii Wojska Polskiego.
Życiorys
Był synem Jakuba i Tekli z Grynbergów. Początkowo uczył się w gimnazjum w Tarnowie. W 1899 zdał z odznaczeniem egzamin dojrzałości w Gimnazjum św. Jacka w Krakowie (w jego klasie był m.in. Józef Zachara). Absolwent Wydziału Prawno-Filozoficznego Uniwersytetu Jagiellońskiego z 1901. 17 września 1903 jako kandydat stanu nauczycielskiego został mianowany zastępcą nauczyciela w C. K. Gimnazjum w Sanoku, po czym został uwolniony od obowiązkow szkolnych z końcem sierpnia 1904.
W czasie I wojny światowej żołnierz 1 pułku piechoty Legionów Polskich i 1 pułku artylerii Legionów Polskich. Był wykładowcą języka polskiego i literatury polskiej w Oficerskiej Szkole dla Podoficerów w Bydgoszczy oraz Korpusie Kadetów nr 3 w Rawiczu. 1 grudnia 1924 został mianowany kapitanem ze starszeństwem z 15 sierpnia 1924 i 14. lokatą w korpusie oficerów artylerii. Z dniem 1 marca 1927 został mu udzielony dwumiesięczny urlop z zachowaniem uposażenia, a z dniem 30 kwietnia tego roku został przeniesiony w stan spoczynku. W 1934, jako oficer stanu spoczynku pozostawał w ewidencji Powiatowej Komendy Uzupełnień Poznań Miasto. Posiadał przydział do Oficerskiej Kadry Okręgowej Nr VII. Był wówczas „w dyspozycji dowódcy Okręgu Korpusu Nr VII”.
Po zakończeniu służby wojskowej został nauczycielem szkół gimnazjalnych w Poznaniu. Był autorem licznych publikacji i opracowań z zakresu literatury polskiej i zagranicznej, a także tłumaczem na język polski literatury zagranicznej w tym między innymi Antoniego Czechowa. W dorobku miał także publikacje związane z krzewieniem trzeźwości i zwalczaniem alkoholizmu w tym wydaną w 1906, broszurkę O jednym strasznym wrogu ludzi czyli o alkoholu oraz publikacje w organie prasowym Towarzystwa Eleuterya do Walki z Alkoholizmem pt. Wyzwolenie.
Po kampanii wrześniowej znalazł się w sowieckiej niewoli. Zamordowany przez NKWD w ramach tzw. zbrodni katyńskiej.
5 października 2007 roku Minister Obrony Narodowej Aleksander Szczygło mianował go pośmiertnie na stopień majora. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007 roku, w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”.
W swoich wspomnieniach Franciszek Bielak wymienił Gustawa Baumfelda w gronie doskonałych nauczycieli-filologów.
Odznaczenie
- Krzyż Niepodległości – 2 sierpnia 1931 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”
Publikacje
- Kilka słów o dramacie historycznym Wyspiańskiego: „Bolesław Śmiały” (Sanok, 1904)
- Grażyna. Powieść litewska Adama Mickiewicza / w 3 ustępy dramatyczne ułożył Gustaw Baumfeld (F. West; Brody; 1905; wyd. I; "Odrodzenie"; Lwów; 1928; wyd. II)
- O jednym strasznym wrogu ludzi czyli o alkoholu (Księg. Ludowa K. Wojnara; Kraków; 1906)
- Irydyon Zygmunta Krasińskiego (S. Komoniewski; Tarnopol; 1906) objaśnił G. Baumfeld
- Maksym Gorkij (śladami człowieczeństwa) (A. Staudacher (M. Haskler) ; Warszawa : E. Wende; 1907)
- „Wesele” Stanisława Wyspiańskiego (A. Brugger ; Warszawa : Gebethner i Wolff; 1907) objaśnił G. Baumfeld
- Adama Mickiewicza. „Oda do młodości” i „Farys” (A. Brugger; Tarnopol; 1908) objaśnił G. Baumfeld
- Mieczysław Romanowski. Studyum ideowe i literackie (Księgarnia Naukowa; Warszawa; 1908 i F. West ; Warszawa : E. Wende (A. Turkuł i T. Hiż); Brody; 1909)
- Artyleryi legionów pułk pierwszy (K. Wojnar (Wł. M. Skulska); Kraków; 1917)
- Metodyczne objaśnienie dramatu Stanisława Wyspiańskiego Wesele (J. Lisowska; Warszawa; 1917; wyd. II)
- Klejnoty poezji staropolskiej. Nowa antologja / ułożył, wstępem i przypisami opatrzył Gustaw Bolesław Baumfeld (Towarzystwo Wydawnicze; 1919)
- Śluby sportowe. Komedja studencka w 3 odsłonach (B. Połoniecki; Lwów; ok. 1920)
- Szkice o Mickiewiczu. Cz. 1, O „Panu Tadeuszu” (K. Wojnar; Warszawa; 1924)
- O „Irydionie” Zygmunta Krasińskiego (Wydawnictwo Spółdzielni Szkoły Oficerskiej dla Podoficerów; Bydgoszcz; 1924)
- Tajemnica soboru na Placu Saskim (Skł. gł. "Dom Książki Polskiej"; Warszawa; 1926)
- Pieśń o wystawie (Poznań; 1929)
- Święta Cecylja czyli Cud muzyki. Słuchowisko radiowe według noweli Henryka Kleista (Księgarnia Szkolna; Poznań; 1930)
- Wojsko a społeczeństwo w dawnej Polsce: (na tle poezji ówczesnej). Cz. 1, Wieki XVI-XVII (Księgarnia Szkolna; Poznań; 1930)
- Odrodzenie wojskowe za Stanisława Augusta (na tle poezji ówczesnej) (Księgarnia Szkolna; Poznań; 1930)
- Najznakomitsi wodzowie polscy (Wojskowy Instytut Naukowo-Oświatowy; Warszawa; 1935)
- Tłumaczenia
- Lalki = („Der Puppenspieler”). Studyum w 1 akcie / Artur Schnitzler ; z upoważnienia aut. przetł. Gustaw Baumfeld (F. West ; Warszawa : E. Wende i Spółka; Brody 1904)
- Mewa. Dramat w 4 aktach / Antoni Czechow (W. Zukerkandel; Lwów; 1905; wyd. I; W. Zukerkandel; Lwów; 1911; wyd. II; W. Zukerkandel; 1924)
- Niedźwiedź. Komedyjka w 1 akcie / Antoni Czechow (H. Altenberg; Lwów; 1902 i "Odrodzenie"; Warszawa; 1921)
Przypisy
- ↑ Sprawozdanie Dyrektora C. K. Gimnazyum św. Jacka w Krakowie za rok szkolny 1899. Kraków: 1899, s. 95-96.
- ↑ 23. Sprawozdanie Dyrektora C.K. Gimnazyum w Sanoku za rok szkolny 1903/1904. Sanok: 1904, s. 1, 6.
- ↑ 24. Sprawozdanie Dyrektora C.K. Gimnazyum w Sanoku za rok szkolny 1904/1905. Sanok: 1905, s. 5.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 131 z 17 grudnia 1924 roku, s. 743.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 5 z 5 lutego 1927 roku, s. 39, 44.
- ↑ Rocznik Oficerski Rezerw 1934 ↓, s. 343, 993.
- ↑ Decyzja Nr 439/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 października 2007 roku w sprawie mianowania oficerów Wojska Polskiego zamordowanych w Katyniu, Charkowie i Twerze na kolejne stopnie oficerskie. Decyzja nie została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym MON.
- ↑ Lista osób zamordowanych w Katyniu, Charkowie, Twerze i Miednoje mianowanych pośmiertnie na kolejne stopnie. policja.pl. [dostęp 2014-08-05].
- ↑ Promieniowcy i Tekowcy w Sanoku (1905–1907). W: Franciszek Bielak: Z odległości lat. Wspomnienia i sylwetki. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1979, s. 68. ISBN 83-08-00193-9.
- ↑ M.P. z 1931 r. nr 179, poz. 260.
- ↑ 23. Sprawozdanie Dyrektora C.K. Gimnazyum w Sanoku za rok szkolny 1903/1904. Sanok: 1904, s. 11-12.
Bibliografia
- Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2020-03-31].
- Rocznik Oficerski Rezerw 1934. Biuro Personalne Ministerstwa Spraw Wojskowych, 1934.
- Księga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego: Katyń. Rada Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa, 2000. s. 24. [dostęp 2020-03-22]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-10-11)].
- Wykaz Legionistów Polskich 1914–1918. Gustaw Baumfeld. Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku. [dostęp 2020-03-22].
- Wirtualny Katalog Biblioteki Narodowej
- Wirtualny Katalog Biblioteki Narodowej
- Wirtualny Katalog Biblioteki Narodowej
- Utwory Gustawa Bolesława Baumfelda w bibliotece Polona