Grzebielniki

Grzebielniki
	Scaritinae
	Bonelli, 1810
	Okres istnienia: kreda–dziś PreꞒ Ꞓ O S D C P T J K Pg N Q
	; Scarites subterraneus z plemienia Scaritini
	; Stromka podłużna z plemienia stromek
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	stawonogi
Gromada	owady
Rząd	chrząszcze
Podrząd	chrząszcze drapieżne
Nadrodzina	Caraboidea
Rodzina	biegaczowate
Podrodzina	grzebielniki
Synonimy
	Scaritides Bonelli, 1810;
	Scaritides Bonelli, 1810;

Grzebielniki (Scaritinae) – podrodzina chrząszczy z podrzędu drapieżnych i rodziny biegaczowatych. Ma zasięg kosmopolityczny. Obejmuje około 1900 opisanych gatunków.

Morfologia

Chrząszcze o ciele wydłużonym, rozmaitych rozmiarów, spłaszczonym grzbietobrzusznie do niemal walcowatego. Głowa ma niewyłupiaste oczy o łącznej szerokości mniejszej niż szerokość czoła. Charakterystyczną cechą jest szypułkowate połączenie śródtułowia z przedtułowiem, w widoku grzbietowym przejawiające się obecnością silnego przewężenia między przedpleczem i pokrywami, które to umożliwia im większą zwrotność. Tarczka leży przed pokrywami, na wspomnianym przewężeniu. Odnóża przedniej pary są grzebne, o krawędzi zewnętrznej goleni z dwoma ząbkami, a jej krawędzi zewnętrzno-wierzchołkowej wydłużonej w palcowaty ząbek szczytowy. Odwłok ma sześć widocznych sternitów.

Budowa larw cechuje się dużą zmiennością.

Ekologia i występowanie

Owady te zwykle pędzą podziemny tryb życia, kopiąc w glebie czy piasku.

Podrodzina ma zasięg kosmopolityczny, ale liczniej reprezentowana jest na południowej półkuli. W Polsce stwierdzono 23 gatunki (zobacz: grzebielniki Polski).

Taksonomia i ewolucja

Takson ten wprowadzony został w 1810 roku przez Franca Andreę Bonelliego na łamach „Mémoires de l’Academie des Sciences de Turin” pod nazwą Scaritides. Obejmuje około 1900 opisanych gatunków, zgrupowanych w pięciu plemionach:

Clivinini Rafinesque, 1815 – stromki
Dyschiriini W. Kolbe, 1880
Salcediini Alluaud, 1930
Scaritini Bonelli, 1810
†Palaeoaxinidiini McKay, 1991

Podrodzina przypuszczalnie polifiletyczna, wymagająca ponownego zdefiniowania. W zapisie kopalnym znana jest od turonu w kredzie, z którego to okresu pochodzą skamieniałości Palaeoaxinidiini.

Przypisy

↑ Włodzimierz Dzieduszycki, Maryan Łomnicki: Muzeum imienia Dzieduszyckich we Lwowie. Lwów: Pierwsza Związkowa Drukarnia we Lwowie, 1886.
↑ A.M. Łomnicki: Sprawozdanie Komisyi Fizyjograficznej obejmujące pogląd na czynności dokonane w ciągu roku 1889 oraz Materyjały do fizyjografii krajowej. Tom dwudziesty piąty. Fauna Lwowa i okolicy. Akademia Umiejętności w Krakowie; Drukarnia Uniwersytetu Jagiellońskiego, 1890, s. 161.
1 2 3 4 5 6 Rolf G. Beutel, Richard A.B. Leschen: Coleoptera, Beetles. Vol. 1: Morphology and Systematics (Archostemata, Myxophaga, Adephaga, Polyphaga partim). Berlin, Nowy Jork: Walter de Gruyter & Co., 2005, s. 134, seria: Handbook of Zoology (Handbuch der Zoologie).
1 2 3 Karel Hůrka: Carabidae of the Czech and Slovak Republics. Zlin: Kabourek, 1996, s. 36-38.
1 2 3 Y. Bousquet. Catalogue of Geadephaga (Coleoptera: Adephaga) of America, north of Mexico. „ZooKeys”. 245, s. 1-1722, 2012. DOI: 10.3897/zookeys.245.3416.
↑ podrodzina: Scaritinae F.A. Bonelli, 1810. [w:] Biodiversity Map [on-line]. [dostęp 2024-02-11].
↑ Franco Andrea Bonelli. Observations Entomologiques, Première partie (Cicindélètes et portion des carabiques). „Mémoires de l’Academie des Sciences de Turin”. 18, s. 21–78, 1810.
1 2 PatriceP. Bouchard PatriceP. i inni, Family-group names in Coleoptera (Insecta), „ZooKeys”, 88, 2011, s. 1–972, DOI: 10.3897/zookeys.88.807 .
↑ subfamily pedunculate ground beetles Scaritinae Bonelli, 1810. [w:] BioLib.cz [on-line]. [dostęp 2024-02-11].
↑ I.J. McKay. Cretaceous Promecognathinae (Coleoptera: Carabidae): a new genus, phylogenetic reconstruction and zoogeography. „Biological Journal of the Linnean Society”. 44, s. 1-12, 1991.

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.

[dł-1] Włodzimierz Dzieduszycki, Maryan Łomnicki: Muzeum imienia Dzieduszyckich we Lwowie. Lwów: Pierwsza Związkowa Drukarnia we Lwowie, 1886.

[Łomnicki-2] A.M. Łomnicki: Sprawozdanie Komisyi Fizyjograficznej obejmujące pogląd na czynności dokonane w ciągu roku 1889 oraz Materyjały do fizyjografii krajowej. Tom dwudziesty piąty. Fauna Lwowa i okolicy. Akademia Umiejętności w Krakowie; Drukarnia Uniwersytetu Jagiellońskiego, 1890, s. 161.

[Beutel-3] 1 2 3 4 5 6 Rolf G. Beutel, Richard A.B. Leschen: Coleoptera, Beetles. Vol. 1: Morphology and Systematics (Archostemata, Myxophaga, Adephaga, Polyphaga partim). Berlin, Nowy Jork: Walter de Gruyter & Co., 2005, s. 134, seria: Handbook of Zoology (Handbuch der Zoologie).

[Hurka-4] 1 2 3 Karel Hůrka: Carabidae of the Czech and Slovak Republics. Zlin: Kabourek, 1996, s. 36-38.

[Bousquet-5] 1 2 3 Y. Bousquet. Catalogue of Geadephaga (Coleoptera: Adephaga) of America, north of Mexico. „ZooKeys”. 245, s. 1-1722, 2012. DOI: 10.3897/zookeys.245.3416.

[biomap-6] rodzina: Scaritinae F.A. Bonelli, 1810. [w:] Biodiversity Map [on-line]. [dostęp 2024-02-11].

[Bonelli-7] Franco Andrea Bonelli. Observations Entomologiques, Première partie (Cicindélètes et portion des carabiques). „Mémoires de l’Academie des Sciences de Turin”. 18, s. 21–78, 1810.

[families-8] 1 2 PatriceP. Bouchard PatriceP. i inni, Family-group names in Coleoptera (Insecta), „ZooKeys”, 88, 2011, s. 1–972, DOI: 10.3897/zookeys.88.807 .

[biolib-9] subfamily pedunculate ground beetles Scaritinae Bonelli, 1810. [w:] BioLib.cz [on-line]. [dostęp 2024-02-11].

[McKay-10] I.J. McKay. Cretaceous Promecognathinae (Coleoptera: Carabidae): a new genus, phylogenetic reconstruction and zoogeography. „Biological Journal of the Linnean Society”. 44, s. 1-12, 1991.