| nr rej. 586 z 17 marca 1948, 4874 z 23 września 1971 | |
Grobowiec z lewej, w tle Maritim Plaza Tirana (2016) | |
| Państwo | |
|---|---|
| Miejscowość | |
| Adres |
Rruga 28 Nëntori |
| Typ budynku | |
| Wysokość całkowita |
4 m |
| Kondygnacje |
1 |
| Ukończenie budowy |
między 1817 a 1830 |
Położenie na mapie Tirany | |
Położenie na mapie Albanii | |
| 41°19′40,4″N 19°49′18,0″E/41,327889 19,821667 | |
Grobowiec Kaplana Paszy – kamienny grobowiec (türbe) z 1. połowy XIX wieku w Tiranie, zabytek I kategorii.
Historia
Kaplan Pasza (używał nazwiska Toptani) był jednym z władców Tirany na początku XIX wieku, zmarł w 1816 roku. Grobowiec został wzniesiony w centrum Tirany, przy dzisiejszej ulicy Rruga 28 Nëntori w 1. połowie XIX wieku, według jednego źródła w 1817 roku, według innego około lat 1820–1830. Stanowił część monumentalnego kompleksu grobowego meczetu Sulejmana Paszy w Tiranie. Zgodnie z nazwą, był miejscem pochówku Kaplana Paszy w XIX wieku, jednak jego szczątki przeniesiono później do Stambułu. W czasie bombardowań podczas II wojny światowej meczet oraz pozostałe grobowce zostały zniszczone. Na mocy ustawy nr 609 z 24 maja 1948 roku decyzją Instytutu Nauk grobowiec został uznany za zabytek kultury i stanowi zabytek I kategorii. W latach 2006–2016 w bezpośrednim otoczeniu grobowca wzniesiono budynek TID Tower, który mieści Hotel Plaza Tirana.
Architektura
Jest to niewielki ośmioboczny obiekt typu türbe o lekkiej konstrukcji, mający około 5 m obwodu, składający się z ośmiu jednoczęściowych kamiennych kolumn z kapitelami o wysokości 4 m, które zostały połączone łukami. Obecnie mauzoleum jest niezadaszone, lecz możliwe, iż konstrukcja w przeszłości była nakryta dachem. Kamienie, z których wykonano konstrukcję, pokrywają płaskorzeźby z motywami roślinnymi. Na jednej z kolumn zachowała się częściowo czytelna inskrypcja, która wspomina Kaplana Toptaniego oraz rok 1326 (według kalendarza muzułmańskiego). Obok obiektu znajdowało się sześć innych zbliżonych wyglądem grobowców o innych rozmiarach. Grobowiec otacza i częściowo nakrywa łukowata ściana budynku TID Tower.
Galeria
- Grobowiec w sąsiedztwie podobnej konstrukcji (około 1917 roku)
- Grobowiec około 1917 roku
- Łukowe zwieńczenia kolumn (2015)
- Grobowiec po renowacji (2016)
- Grobowiec nocą (2018)
- Grobowiec nocą, w tle ściana hotelu (2018)
- Grobowiec w otoczeniu budynku (2019)
- Grobowiec otoczony kamiennym obmurowaniem (2019)
Przypisy
- 1 2 3 Rrethi i Tiranës. Instituti i Monumenteve të Kulturës. s. [2]. [dostęp 2022-04-08]. (alb.).
- 1 2 3 Mateusz Otręba, Albania : bałkański "Dziki Zachód" : przewodnik, Gliwice: Wydawnictwo Helion, [cop. 2013], s. 104, ISBN 978-83-246-5831-2, OCLC 860587804 [dostęp 2022-04-08].
- ↑ The history of the Toptani family [online], www.visit-tirana.com [dostęp 2022-04-08].
- 1 2 Susan Sinclair, C.H. Bleaney, Pablo García Suárez, Bibliography of art and architecture in the Islamic world, Leiden 2012, s. 283, ISBN 978-90-04-17058-2, OCLC 754168846 [dostęp 2022-04-08].
- 1 2 3 4 5 6 Tyrbja e Kapllan Pashës, Tiranë [online], web.archive.org [dostęp 2022-04-08] [zarchiwizowane z adresu 2016-01-04].
- 1 2 3 Lista e monumenteve të kulturës - qarku Tiranë [online], [3] [dostęp 2022-04-08].
- 1 2 3 4 5 6 7 Apollon Baçe i inni, Historia arkitektures shqiptare, Tiranë: Ministria e Arsimit Diie e Kulturës. Instttuti i Monumenteve te Kulturës, 1980, s. 352.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 Bashkia Tiranë - Tyrbja e Kapllan Pashës [online], tirana.al [dostęp 2022-04-08].
- ↑ Tomb of Kaplan Pasha [online], izi.TRAVEL [dostęp 2022-04-08] (ang.).
- 1 2 Religious building with status “Culture Monument” [online], Komuniteti Shqiptar per Kultet, 23 października 2013 [dostęp 2022-04-08] [zarchiwizowane z adresu 2013-10-23].
- ↑ FOTOLAJM- Lida Miraj: Tyrbja e Kapllan Pashës ‘restaurohet’ me çekiç [online], www.balkanweb.com [dostęp 2022-04-08] (alb.).
- 1 2 3 EUMiesAward [online], miesarch.com [dostęp 2022-04-08].
- 1 2 3 4 Mateusz Otręba, Albania : bałkański "Dziki Zachód" : przewodnik, Gliwice: Wydawnictwo Helion, [cop. 2013], s. 105, ISBN 978-83-246-5831-2, OCLC 860587804 [dostęp 2022-04-08].