Graf Zeppelin
Klasa

lotniskowiec

Historia
Stocznia

Deutsche Werke Kiel A.G., Kilonia

Położenie stępki

28 grudnia 1936

Wodowanie

8 grudnia 1938

Zamówiony dla  Kriegsmarine
Los okrętu

nigdy nieukończony, zatopiony w 1947 jako okręt-cel

Dane taktyczno-techniczne
Wyporność

standardowa: 23 200 t
konstrukcyjna: 28 090 t
pełna: 33 550 t

Długość

całkowita: 262,5 m
pokładu lotniczego: 240,0 m

Szerokość

kadłuba: 31,5 m
pokładu lotniczego: 36,2 m

Zanurzenie

8,5 m

Napęd
4 turbiny, 4 śruby, 16 kotłów typu Le Mont, moc maszyn: 200000 KM
Prędkość

33,8 węzła

Zasięg

8000 Mm (14 816 km) przy 19 węzłach (35 km/h)

Uzbrojenie
16 dział 150 mm, 12 dział przeciwlotniczych 105 mm, 22 działa 37 mm, 28 działek 20 mm
Opancerzenie: pancerz burtowy powyżej linii wodnej – 100 mm, pancerz w części rufowej – 60 mm; pancerz w części dziobowej – 60 mm; pancerz zbiorników paliwa lotniczego, magazyny bomb i torped poniżej linii wodnej – 40 mm, pancerz między pokładem lotniczym a górnym hangarem – 20 mm, pokład startowy – 37,5 mm
Wyposażenie lotnicze
Pokład lotniczy: 240 m (długość), 36,2 m (szerokość)
Katapulty: 2
Windy: 3 (15,2 m – długość, 14,3 m – szerokość)
Hangary: hangar dolny – 170 m (długość), 16 m (szerokość); hangar górny – 183 m (długość), 16 m (szerokość)
42 samoloty podzielone na trzy eskadry. Dwie eskadry myśliwców Messerschmitt Bf 109T i jedna eskadra samolotów bombowo-torpedowych Fieseler Fi 167 lub Junkers Ju 87C
Załoga

1760 + 300

Graf Zeppelin (Flugzeugträger A) – nieukończony lotniskowiec III Rzeszy z okresu II wojny światowej. Jedyny lotniskowiec w historii Niemiec.

Historia

Prace projektowe nad niemieckimi lotniskowcami rozpoczęto na wiosnę 1934 roku. Podjęto decyzję o budowie dwóch jednostek Flugzeugträger A („Graf Zeppelin”) i Flugzeugträger B („Peter Strasser” – ku czci twórcy niemieckiego lotnictwa morskiego) o wyporności 23 430 ton. Prace nad okrętem trwały od 28 grudnia 1936. 8 grudnia 1938 w Kilonii w obecności Adolfa Hitlera i Hermanna Göringa dokonano wodowania pierwszego lotniskowca, któremu nadano imię na cześć konstruktora lotniczego Ferdinanda von Zeppelina. Prace nad obiema jednostkami trwały do wiosny 1940. Mimo znacznego zaawansowania w budowie zostały one jednak nagle przerwane na rozkaz Adolfa Hitlera. Prace pozwolono wznowić dopiero w 1941, ale tylko w odniesieniu do zwodowanego trzy lata wcześniej „Graf Zeppelina”. W tym czasie kadłub okrętu był przeholowywany najpierw do Gotenhafen (okupacyjna nazwa Gdyni), a później z powrotem do Kilonii. 2 lutego 1943 budowę ostatecznie wstrzymano, na skutek rozkazu Hitlera o wycofaniu ze służby wszystkich dużych jednostek, po bitwie na Morzu Barentsa. Ukończony w ponad 90% lotniskowiec „Graf Zeppelin” został w kwietniu odholowany do Szczecina. Tam została zdemontowana z niego większa część maszyn i uzbrojenia.

24 kwietnia 1945 w obliczu postępów wojsk radzieckich okręt został samozatopiony przez otwarcie zaworów dennych, a ładunkami wybuchowymi zniszczono jego elementy wyposażenia, w tym turbiny i windy lotnicze; został także uszkodzony przez artylerię. Po zdobyciu, latem 1945 lotniskowiec został podniesiony i 19 sierpnia 1945 formalnie wcielony do marynarki ZSRR. Nie podjęto jednak działań w kierunku jego ukończenia, a jedynie prowizorycznie zapewniono jego pływalność. Na skutek porozumienia brytyjsko-radzieckiego z grudnia 1946, przypadł on ZSRR, jednakże zaliczony do okrętów grupy C (okrętów, których przywrócenie do służby trwałoby ponad 6 miesięcy), które miały zostać zatopione lub złomowane. Władze ZSRR zdecydowały zatopić lotniskowiec na Morzu Bałtyckim, po przeprowadzeniu testów wytrzymałości na eksplozje ładunków wybuchowych, bombardowanie i ostrzał. „Graf Zeppelin” został wyholowany ze Świnoujścia 14 sierpnia 1947 i od 16 sierpnia prowadzono na nim próby wybuchów na jego pokładzie. Połączono to z bombardowaniem go przez bombowce Pe-2 jako okręt-cel, lecz z 88 bomb 50 kg trafiło 6. Ostatecznie okręt, znoszony przez wiatr na płyciznę, został dobity torpedami niszczyciela „Sławnyj” 17 sierpnia 1947. Niewykluczone jest, że został zatopiony przez marynarkę radziecką pod naciskiem armii sojuszniczych, które nie chciały dopuścić do tego, aby ZSRR miał w swoim posiadaniu lotniskowiec.

12 lipca 2006 kadłub lotniskowca odnalazła zajmująca się poszukiwaniem i wydobyciem ropy naftowej firma Petrobaltic w wodach Bałtyku 55 km na północ od Władysławowa na głębokości 87 m. Wykorzystywany przez nią statek badawczy m/v „St. Barbara” zaopatrzony w specjalistyczny sprzęt do sondowań podwodnych namierzył i zarejestrował wrak, jako pierwszy. 26 lipca 2006 okręt hydrograficzny ORP „Arctowski” przeprowadził podwodne badania zatopionej jednostki. 27 lipca 2006 polska Marynarka Wojenna oficjalnie potwierdziła, że zatopiony wrak to „Graf Zeppelin”.

Galeria

Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ Spotyka się też prędkość 35 węzłów: Steve Crawford: Pancerniki i lotniskowce, Bellona, Warszawa 2010.
  2. ↑ Pierwotnie planowano stacjonowanie 12 bombowców nurkujących Ju 87D i 30 myśliwców Bf 109F; później proporcje zmieniono na 28:12 – zob. Steve Crawford: Pancerniki i lotniskowce, Bellona, Warszawa 2010.
  3. ↑ Murawski 2017 ↓, s. 61.
  4. 1 2 3 4 5 6 Murawski 2017 ↓, s. 62-63.
  5. ↑ Zarchiwizowana kopia. [dostęp 2007-10-23]. [zarchiwizowane z tego adresu (2007-10-23)].

Bibliografia

  • Stephen Burke, Without wings. The Story of Hitler's Aircraft Carrier, Victoria, BC: Trafford, 2007, ISBN 1-4251-2216-7, OCLC 191759130.
  • Krzysztof Zalewski. Lotniskowce II wojny światowej. Tom 1. ISBN 83-901273-6-9
  • Marek J. Murawski. Lotniskowiec Graf Zeppelin i jego samoloty pokładowe. „Wojsko i Technika – Historia”. 3/2017. III (11), maj-czerwiec 2017. Warszawa. ISSN 2450-2480. 

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.