Graciano

graciano w albumie Viali i Vermorela
Gatunek

winorośl właściwa
(Vitis vinifera)

Pochodzenie

Hiszpania

Ważne regiony uprawy

Rioja

Identyfikator VIVC

4935

Przeznaczenie owoców

wino

Kolor skórki

czerwonoczarny

Cechy uprawowe
Dojrzewanie

późne

Klimat uprawy

suche lato

Preferowane gleby

wapienne i gliniaste

Graciano – odmiana winorośli właściwej o ciemnej skórce, znana przede wszystkim jako składnik klasycznego kupażu win Rioja, a także w winach z Nawarry.

Charakterystyka

Liczne hipotezy co do odmian rodzicielskich graciano okazywały się przy bliższych badaniach nietrafne, a wyniki wstępnych badań były odrzucane przy bardziej szczegółowych. Dopatrywano się niesłusznie m.in. identyczności z odmianą monastrell, znaną w południowej Francji jako mourvèdre. Potwierdzono, że genetycznie odmiany bovale sardo (z Sardynii) i portugalska tinta miúda są identyczne z graciano. Bovale sardo prawdopodobnie trafiło na wyspę, gdy należała do Hiszpanów.

Odmiana dojrzewa późno. Choć jest dostosowana do suchego klimatu, to najlepiej rośnie w chłodniejszych miejscach. Plenność jest stosunkowo niewielka, a uprawa jest trudna. Owoce są nietypowe: mają cienką, ale twardą, ciemną skórkę. Niskie plony odstraszają francuskich winogrodników. Najlepsze owoce osiąga się przy suchym lecie i długim okresie dojrzewania.

Wina

Graciano jest dodatkiem do budowanych na odmianie tempranillo winach rioja. Epidemia filoksery znacząco zmniejszyła obszar winnic. Typowa czerwona rioja w swoim cuvée jest ubogacana poprzez 7,5% udział graciano – dodaje owocowości, wzbogaca bukiet i nuty smakowe. Podkreśla się wysoki potencjał odmiany jako materiał do win jednoodmianowych. Przy takiej winifikacji daje pełne wino o intensywnym kolorze, delikatnym bukiecie i o dobrym potencjalne starzenia. Czyste graciano cechuje się wysoką kwasowością i zawartością garbników.

Australijskie graciano z 1974 (Brown Brothers z King Valley) podczas konkursu w 2004 śmiało konkurowało mimo wieku z autentycznymi riojami.

Rozpowszechnienie

Graciano jest popularną odmianą w prowincjach La Rioja i Nawarra. Uprawy w dolinie Ebro liczą kilka tysięcy ha. Kilka apelacji regionalnych na południu dopuszcza odmianę: Jerez oraz jako Vino de la tierra de Cádiz i Vino de la tierra de Córdoba. W całej Hiszpanii w 2008 zarejestrowano 1478 winnic obsadzonych graciano. Uprawy we Francji niemal zanikły. Na Sardynii odmiana jest ciągle popularna jako bovale sardo i doczekała się klonów (np. pod nazwą cagnulari).

W Portugalii jest znana pod nazwą tinta miúda. Obszar upraw obejmował w 2010 roku 461 ha i obejmował okolice Lizbony, na północ od stolicy oraz w Alentejo. W Langwedocji używa się nazwy morraste, przy czym tzw. morrastel w południowej Australii to mataro. Klasyczne graciano zyskało niemniej sporą popularność w Australii, tym bardziej, gdy okazało się, że xeres sprowadzony z Kalifornii do Australii to graciano.

Uprawiane także w Ameryce Północnej: poza Kalifornią w Virginii (Chrysalis Vineyards). W Argentynie w 2007 uprawiano ledwie 37 ha.

Również w Australii znajdują się nasadzenia graciano, w tym słynna winnica Brown Brothers.

Synonimy

Badania DNA udowodniły identyczność z bovale sardo, muristellu, tinta miúda i tintilla de rota. Wiele synonimów zostało tą drogą odrzuconych (bobal, mazuelo, monastrell, negrette, parraleta, pascale).

Przypisy

  1. 1 2 3 Graciano w bazie danych Instytutu Uprawy Winorośli Geilweilerhof. [dostęp 2017-11-24]. [zarchiwizowane z tego adresu (16 września 2016)]. (ang.).
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 Jancis Robinson, Julia Harding, José Vouillamoz: Wine Grapes. HarperCollinsPublishers, 2012, s. 425-427. ISBN 978-0-06-220636-7. (ang.).
  3. 1 2 3 Stevenson 2005 ↓, s. 41.
  4. 1 2 3 4 Stevenson 2005 ↓, s. 313.
  5. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 George Kerridge, Angela Gackle: Vines for Wines. Collingwood: CSIRO, 2005, s. 41. (ang.).
  6. 1 2 3 Hugh Johnson, Jancis Robinson: Wielki atlas świata win. Buchmann, 2008, s. 198. ISBN 978-83-7670-164-6. (pol.).
  7. ↑ Karen MacNeil: The Wine Bible. Nowy Jork: Workman Publishing, 2001, s. 418. ISBN 978-1-56305-434-1. (ang.).
  8. 1 2 Stevenson 2005 ↓, s. 569.
  9. 1 2 Stevenson 2005 ↓, s. 572.
  10. ↑ Hugh Johnson, Jancis Robinson: Wielki atlas świata win. Buchmann, 2008, s. 338. ISBN 978-83-7670-164-6. (pol.).
  11. ↑ Stevenson 2005 ↓, s. 526.

Bibliografia

  • Tom Stevenson: The Sotheby’s Wine Encyclopedia. Wyd. 4. Londyn: Dorling Kindersley, 2005, s. 312. ISBN 0-7566-1324-8. (ang.).
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.