Żydowscy pielgrzymi przy grobie Ezechiela, 1932 | |
| Państwo | |
|---|---|
| Miejscowość | |
| Wysokość całkowita |
17 m |
Położenie na mapie Iraku | |
| 32°13′37″N 44°22′02″E/32,226944 44,367222 | |
Grób Ezechiela (arab. قبر حزقيال, hebr. קבר יחזקאל הנביא) – grób w Al-Kifl w Iraku, uznawany za miejsce pochówku proroka Zu al-Kifla, utożsamianego ze starotestamentowym prorokiem Ezechielem; cel pielgrzymek żydów i muzułmanów.
W 2010 roku obiekt został wpisany na iracką listę informacyjną UNESCO – listę obiektów, które Irak zamierza rozpatrzyć do zgłoszenia do wpisu na listę światowego dziedzictwa UNESCO.
Historia
Grób uznawany jest przez wyznawców islamu i judaizmu za miejsce pochówku proroka Zu al-Kifla, utożsamianego ze starotestamentowym prorokiem Ezechielem i jest czczony zarówno przez żydów, jak i przez muzułmanów.
Już w starożytności był celem pielgrzymek żydów podczas świąt religijnych. W okresie średniowiecza stał się regionalnym ośrodkiem pielgrzymkowym, nad którym opiekę sprawowali wspólnie żydzi i muzułmanie. Najstarsza wzmianka dokumentująca grób Ezechiela w tym miejscu pochodzi z listu gaona Szeriry Gaona z około 986 roku, który opisał pielgrzymów palących kadzidło i wznoszących modlitwy nad grobem. Żydowski podróżnik Beniamin z Tudeli, który odwiedził grób koło 1169 roku, pozostawił dokładny opis uroczystości religijnych odprawianych nad grobem. W okresie średniowiecza pielgrzymki odbywały się w czasie pomiędzy Nowym Rokiem a Dniem Pojednania. Podczas tych świąt prezentowano pielgrzymom torę, której autorstwo przypisywano Ezechielowi.
Pierwsze pielgrzymki muzułmanów odnotowano w XII wieku. Około 1180 roku grób odwiedził rabin Petachia z Ratyzbony, który odnotował, że grób Ezechiela znajdował się na trasie pielgrzymek do Mekki i Medyny.
Za panowania sułtana Oldżajtu (1304–1316) opiekę nad grobem przejęli muzułmanie. Wówczas rozpoczęto budowę meczetu w stylu typowym dla okresu Ilchanidów. Meczet wraz z minaretem został ukończony za panowania Abu Sa’ida (1316–1335). Minaret, wzniesiony z cegieł palonych na wysokość 24 m, zdobiony był wzorami geometrycznymi, motywami roślinnymi i inskrypcjami.
W XVIII wieku meczet został zniszczony przez trzęsienie ziemi, zaś żydowska synagoga została przejęta przez szyitów. Żydom zakazano wstępu na teren kompleksu, a grób mogli odwiedzać tylko podczas świąt.
W latach 40. XIX stulecia Osmanowie zezwoli żydom na renowację synagogi. Wybudowano wówczas również domy dla pielgrzymów i jesziwę. W latach 60. XIX wieku władze próbowały odzyskać kontrolę nad świętym miejscem, jednak przywódcy lokalnej gminy żydowskiej udało się utrzymać obiekt w rękach żydowskich. Do połowy XX stulecia w dorocznych pielgrzymkach z okazji Paschy brało udział 5 tysięcy osób. W 1941 roku doszło do pogromu żydów w Bagdadzie, a następnie żydzi iraccy zostali zmuszeni do opuszczenia Iraku.
W okresie władzy sprawowanej przez Saddama Husajna obiekt uznawany był za święte miejsce i był objęty ochroną.
W 2010 roku obiekt został wpisany na iracką listę informacyjną UNESCO – listę obiektów, które Irak zamierza rozpatrzyć do zgłoszenia do wpisu na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Podjęto wówczas prace renowacyjne, co przyczyniło się do spekulacji w mediach o dejudaizacji i islamizacji grobu, które okazały się nieuzasadnione.
Architektura
Nad grobem wzniesiono prostokątne pomieszczenie (5,10 m × 10,60 m) zwieńczone stożkowatą kopułą o wysokości całkowitej 17 m, do którego prowadzą dwa wejścia od strony północnej. We wnętrzu znajdowała się synagoga, gdzie zachowała się inskrypcja w języku hebrajskim, pochodząca z XIX wieku:
To jest pomnik naszego mistrza Ezechiela, proroka, syna kapłana Buziego, niech jego zasługi chronią nas i cały Izrael. Amen.
Obok grobu znajdują się ruiny ilchanidzkiego meczetu z minaretem.
Uwagi
- ↑ Wolne tłumaczenie z języka angielskiego: „This is the monument of our master Ezekiel the Prophet son of Buzi the priest, may his merit (zekhut) defend us and all Israel. Amen”.
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 7 UNESCO: The Site of Thilkifl. [dostęp 2017-02-21]. (ang.).
- ↑ Yūsuf Rizq Allāh Ghanīmah: A Nostalgic Trip Into the History of the Jews of Iraq. University Press of America, 1998, s. 155. ISBN 978-0-7618-1225-8. [dostęp 2017-02-25]. (ang.).
- 1 2 3 Martin Jacobs: Reorienting the East: Jewish Travelers to the Medieval Muslim World. University of Pennsylvania Press, 2014, s. 119–120. ISBN 978-0-8122-4622-3. [dostęp 2017-02-25]. (ang.).
- ↑ Geoff Hann, Karen Dabrowska, Tina Townsend Greaves: Iraq: The ancient sites and Iraqi Kurdistan. Bradt Travel Guides, 2015, s. 277. ISBN 978-1-84162-488-4. [dostęp 2017-02-25]. (ang.).
- 1 2 Josef W. Meri: The Cult of Saints among Muslims and Jews in Medieval Syria. OUP Oxford, 2002, s. 233. ISBN 978-0-19-155473-5. [dostęp 2017-02-25]. (ang.).
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 Josef W. Meri. Pilgrimage to the Prophet Ezekiel's Shrine in Iraq: A Symbol of Muslim-Jewish Relations. „Perspectives (Woolf Institute)”, s. 22–25, Spring 2012. (ang.).
- ↑ Josef W. Meri: The Cult of Saints among Muslims and Jews in Medieval Syria. OUP Oxford, 2002, s. 237. ISBN 978-0-19-155473-5. [dostęp 2017-02-25]. (ang.).
- 1 2 3 The Jerusalem Post: Iraq launches project to renovate Ezekiel's shrine. [w:] The Jerusalem Post [on-line]. [dostęp 2017-02-21]. (ang.).
Linki zewnętrzne
- The New York Times: At War Ezekiel's Tomb in Iraq (video). [w:] nytimes.com [on-line]. [dostęp 2017-02-21]. (ang.).