Goździk lodowcowy, g. lodnikowy (Dianthus glacialis Haenke) – gatunek rośliny należący do rodziny goździkowatych. Występuje w Karpatach i wschodnich Alpach. W Polsce wyłącznie w Tatrach i jest gatunkiem rzadkim. Liczba jego stanowisk nie przekracza 50. Bywa uprawiany w ogrodach skalnych.

Morfologia

Pokrój

Niska, gęstokępkowa roślina o rozgałęzionym, palowym systemie korzeniowym.

Łodyga

Wzniesiona, prosta, woskowana, przeważnie pojedyncza. Ma wysokość 2-10 cm i przeważnie ukryta jest w różyczce liściowej.

Liście

Skupione w gęstą różyczkę. Mają kształt wąskolancetowaty lub łopatkowato-lancetowaty. Są 1-nerwowe, o wąskich pochwach, tępe i mają szerokość 1,5-3 mm. Występują tylko 2-4 pary liści zrośniętych nasadami.

Kwiaty

Pojedyncze na szczycie łodygi (tylko wyjątkowo kilka). 5 różowych płatków korony o płytko ząbkowanych brzegach i paznokciach schowanych w kielichu. Wewnątrz kwiatu dwuszyjkowy słupek i 10 pręcików. Kielich zrosłodziałkowy o dzwonkowato-walcowatym kształcie. Łuski pod kielichem mają mniej więcej tę samą długość co kielich.

Owoc

Otwierająca się na szczycie torebka z licznymi nasionami. Jest dłuższa od kielicha.

Biologia i ekologia

Rozwój

Bylina, hemikryptofit. Kwitnie od lipca do sierpnia. Kwiaty pachnące.

Siedlisko

Porasta naskalne murawy. Oreofit, roślina światłolubna. W Tatrach rośnie od regla górnego po piętro turniowe, ale najczęściej w piętrze alpejskim. Zasięg pionowy wynosi 1384-2490 m n.p.m. Występuje zarówno na podłożu wapiennym, jak i granitowym.

Zagrożenia i ochrona

Roślina objęta w Polsce ścisłą ochroną gatunkową. Aktualnie nie jest zagrożony, gdyż wszystkie jego stanowiska znajdują się na obszarze Tatrzańskiego Parku Narodowego. Jedynie okazy występujące przy ścieżkach turystycznych narażone są na zadeptywanie.

Uprawa

Zalecany jest do ogrodów skalnych. Wymaga jednak gleby próchnicznej, bezwapiennej i kamienistej.

Przypisy