Gniazda jadalne (potocznie „jaskółcze gniazda”) – gniazda zbudowane z wydzieliny gruczołów ślinowych niektórych gatunków ptaków z rodziny jerzykowatych zwanych salanganami (ptaki z rodzajów Collocalia, Hydrochous i Aerodramus), które ze względu na swe właściwości są cenionym przysmakiem w krajach Azji Południowo-Wschodniej.

Gniazda salangan dzieli się ze względu na ich walory kulinarne na gniazda czarne, które oprócz ptasiej śliny zawierają materiał roślinny (źdźbła traw, mech) lub pióra, oraz gniazda białe zbudowane z samej śliny. Najcenniejsze są te ostatnie (zwłaszcza należące do gatunku salangany sundajskiej), których zbieranie i sprzedaż jest źródłem utrzymania niektórych społeczności. Gniazda zbiera się w Indiach, Birmie, Wietnamie, Tajlandii, Indonezji, Malezji, na Filipinach i w Chinach. Zbiór białych gniazd dawniej utrudniało ich położenie w niedostępnych nadmorskich niszach i jaskiniach, gdzie często można się dostać jedynie na niewielkich łodziach. Znaczenie handlowe gniazd jadalnych jest o tyle duże, że budujące je salangany gnieżdżą się kolonijnie: w niektórych grotach liczba gniazd osiąga kilka lub kilkanaście tysięcy. Obecnie dla kolonii salangan buduje się specjalne budynki, w których zbiór dużej liczby gniazd jest dużo prostszy. Mimo tego ceny samych gniazd są wciąż bardzo wysokie.

Z ptasich gniazd przyrządza się zupę lub specjalne galaretki. Przysmaki te należą do najbardziej ekskluzywnych i drogich dań na Dalekim Wschodzie.

Przypisy