Glinianki Jelonek

Większa z glinianek, widok od zachodu (2014)
Położenie
Państwo

 Polska

Lokalizacja

Warszawa

Wysokość lustra

104,2 m n.p.m.

Morfometria
Powierzchnia

0,5607 i 0,4127 ha

Hydrologia
Rodzaj jeziora

glinianki

Położenie na mapie Warszawy
Położenie na mapie Polski
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
52°13′14″N 20°54′51″E/52,220556 20,914167

Glinianki Jelonek – dwa sztuczne zbiorniki wodne w Warszawie, w dzielnicy Bemowo.

Położenie i charakterystyka

Glinianki leżą po lewej stronie Wisły, w Warszawie, w dzielnicy Bemowo, na obszarze Miejskiego Systemu Informacji Jelonki Południowe. Otaczają je ulice: Połczyńska, Powstańców Śląskich, Szczotkarska, Brygadzistów i Strzelców.

Zgodnie z ustaleniami w ramach Programu Ochrony Środowiska dla m.st. Warszawy na lata 2009–2012 z uwzględnieniem perspektywy do 2016 r. położone są na wysoczyźnie i zasilane są stale wodami podziemnymi. Powierzchnia bezodpływowych zbiorników wynosi 0,5607 i 0,4127 hektara. Według numerycznego modelu terenu udostępnionego przez Geoportal lustro wody zbiorników znajduje się na wysokości 104,2 m n.p.m. Identyfikatory MPHP to 96952 i 130936675. Leżą na obszarze zlewni Żbikówki.

Historia

Zbiorniki wodne są gliniankami. Powstały w wyniku zalania wodą wyeksploatowanego wyrobiska iłów. W XIX wieku (prawdopodobnie w 1846 roku) na terenie Jelonek, przy ówczesnej szosie poznańskiej (obecnie ulica Połczyńska), powstała wytwórnia cegieł, dachówek i ceramiki. Jej założycielem był Bogumił Schneider. Cegły z tego zakładu posłużyły do budowy wielu warszawskich obiektów m.in. pobliskich fortów twierdzy Warszawa, jak fort Chrzanów, fort Blizne czy fort Wawrzyszew, które zostały wybudowane na zlecenie armii carskiej. Same glinianki również były uważane za element obronny, utrudniający forsowanie linii fortów. Cegielnia, która w szczytowym okresie swojej działalności zatrudniała kilkuset pracowników, przestała działać po II wojnie światowej. Glinianki Jelonek, obok pobliskich Glinianek Sznajdra, z których również wydobywano surowiec, oraz drewnianego pałacyku rodziny Schneidrów przy ul. Połczyńskiej 59, użytkowanego przez zbór zielonoświątkowców, są jedynymi pozostałościami po tym zakładzie.

Przed 2012 rokiem w tym miejscu znajdowały cztery zbiorniki wodne. Dwa nieistniejące obecnie zbiorniki miały powierzchnię 0,2594 i 0,1094 ha. Zostały zasypane bez wymaganych pozwoleń wodnoprawnych przez dewelopera Robyg, który kupił je wraz z terenem pod planowane inwestycje i na ich miejscu wybudował wieloetapowe „Osiedle Kameralne”. Pierwszy zbiornik został zasypany w 2014, a drugi w 2016 roku. Dwa pozostałe zbiorniki zostały zrewitalizowane. Zmieniono ukształtowanie mis i skarp, brzegi wyłożono kamieniami, a przy obiegającej je żwirowej ścieżce ustawiono ławki i latarnie. W 2016 roku deweloper złożył wniosek o legalizację dokonanej rewitalizacji i uzyskał ją po uiszczeniu opłaty legalizacyjnej. W ocenie Urzędu m.st. Warszawy wykonane prace nie stworzyły zagrożenia dla zachowania dobrego stanu wód, charakterystycznych dla nich biocenoz i biologicznych stosunków w środowisku wodnym.

Należące do dewelopera glinianki są ogólnodostępne.

Przyroda

W 2004 roku na terenie zbiorników wodnych i w okolicach stwierdzono występowanie czernicy. Wcześniej stwierdzono także obecność rybitwy rzecznej.

Uwagi

  1. ↑ W źródle oznaczone jako Glinianki Jelonek1 i Glinianki Jelonek4. Pozostałe dwa zbiorniki wodne zostały zasypane.

Przypisy

  1. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – nazwy obiektów fizjograficznych – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 1 stycznia 2024, identyfikator PRNG: 201833
  2. 1 2 3 4 Główny Urząd Geodezji i Kartografii: Geoportal krajowy. geoportal.gov.pl. [dostęp 2020-11-28].
  3. 1 2 3 Rada m.st. Warszawy: Załącznik tekstowy i tabelaryczny do programu ochrony środowiska dla miasta stołecznego Warszawy na lata 2009–2012 z uwzględnieniem perspektywy do 2016 r.. bip.warszawa.pl, 21 października 2010. [dostęp 2021-02-02]. (pol.).
  4. 1 2 Łukasz Szkudlarek, Analiza powierzchniowa zlewni. Charakterystyka i ocena funkcjonowania układu hydrograficznego, ze szczególnym uwzględnieniem systemów melioracyjnych na obszarze m.st. Warszawy wraz z zaleceniami do Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego m.st. Warszawy i planów miejscowych [online], 2015, s. 96–99 [dostęp 2021-02-02] [zarchiwizowane z adresu 2020-06-22].
  5. ↑ Barbara Petrozolin-Skowrońska (red.), Encyklopedia Warszawy, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1994, s. 212, ISBN 83-01-08836-2.
  6. ↑ Zakłady Cegielniane i Fabryka Dachówek „Bogumił Schneider”. „Przegląd Techniczny”, 3 października 1903. (pol.).
  7. 1 2 3 4 Cegły z Jelonek zbudowały Warszawę. „Bemowo News”, s. 21, lipiec 2011. ISSN 1897-9777. [zarchiwizowane z adresu]. (pol.).
  8. ↑ Katarzyna Pałubska, Rola zieleni i naturalnych przeszkód terenowych Twierdzy Warszawa w kształtowaniu systemu ekologicznego miasta [pdf], „Architektura Krajobrazu”, 2, 2014, s. 50–61.
  9. 1 2 Michał Wojtczuk: Bemowo. Zaskakująca metamorfoza glinianek na Jelonkach. Dwie wyparowały. gazeta.pl, 2016-08-13. [dostęp 2021-02-07].
  10. ↑ Mapa Warszawy 2012. um.warszawa.pl. [dostęp 2021-02-07].
  11. 1 2 3 4 5 6 7 8 Michał Wojtczuk. A jezioro damy.... „Gazeta Stołeczna”, s. 2, 28 listopada 2023.
  12. ↑ Opracowanie ekofizjograficzne do studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego m.st. Warszawy – Załącznik nr II.7. Biuro Naczelnego Architekta Miasta, 2004. [dostęp 2021-02-07]. [zarchiwizowane z tego adresu]. (pol.).
  13. ↑ Grzegorz Węcławowicz, Janusz Księżak, Andrzej Jarosz, Przemysław Śleszyński: Atlas Warszawy, Zeszyt 8, Ptaki Warszawy 1962-2000. Warszawa: Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania PAN, 2001, s. 49. ISBN 83-87954-95-0.
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.