Giaches de Wert
Data i miejsce urodzenia

1535
Gandawa lub Weert

Data i miejsce śmierci

6 maja 1595
Mantua

Gatunki

muzyka poważna, muzyka renesansu

Zawód

kompozytor

Giaches de Wert, także Jaches de Vuert (ur. między 6 maja a 18 sierpnia 1535 przypuszczalnie w Weert lub Gandawie, zm. 6 maja 1595 w Mantui) – franko-flamandzki kompozytor.

Życiorys

Jako dziecko został sprowadzony w charakterze śpiewaka na dwór księżnej Marii di Cardona w Padwie. W latach 50. XVI wieku trafił na dwór Gonzagów w Novellarze. Odwiedzał Ferrarę, gdzie miał okazję poznać Cipriana de Rore. W latach 1563–1565 pełnił służbę na dworze hiszpańskiego gubernatora Mediolanu. Od 1565 roku przebywał na dworze księcia Wilhelma I Gonzagi w Mantui, był kapelmistrzem zespołu dworskiego i pałacowego kościoła św. Barbary. W życiu rodzinnym i zawodowym doznał licznych porażek i niepowodzeń. Popadł w konflikt z członkami mantuańskiej kapeli, a jeden z jej członków, Agostino Bonvicino, żył w cudzołożnym związku z jego żoną. Sam Wert z kolei zaangażował się w nieodwzajemnione uczucie do śpiewaczki i poetki Tarquinii Molzy. Przedłużające się wizyty w Ferrarze spowodowały napięcia z mantuańskim pracodawcą. W 1592 roku ze względu na pogarszający się stan zdrowia zrezygnował z funkcji kapelmistrza, na której zastąpił go Giovanni Giacomo Gastoldi.

Twórczość

Wysoko ceniony jako kompozytor przez współczesnych, z uznaniem wypowiadał się o nim Palestrina. Jego bogata spuścizna obejmuje przede wszystkim madrygały, zróżnicowane pod względem stylistycznym i wyrazowym. Dojrzały styl Werta cechuje się śmiałymi zestawieniami współbrzmień i chromatyką, deklamacyjną fakturą i przeciwstawianiem głosów niższych wyższym na modłę koncertową. Wywarł wpływ na twórczość madrygałową Marenzia i Monteverdiego.

Kompozycje

(na podstawie materiałów źródłowych)

Utwory wokalne

Świeckie

  • Il primo libro de madrigali na 5 głosów (1558)
  • Il primo libro de madrigali na 4 głosy (1561)
  • Madrigali del fiore, libro primo na 5 głosów (1561)
  • Madrigali del fiore, libro secondo na 5 głosów (1561)
  • Il terzo libro de madrigali na 5 głosów (1563)
  • Il secondo libro de madrigali, nuovamente con nuova giunta ristampati na 5 głosów (1564)
  • Il quarto libro de madrigali na 5 głosów (1567)
  • Il quinto libro de madrigali na 5 głosów (1571)
  • Il sesto libro de madrigali na 5 głosów (1577)
  • Il settimo libro de madrigali na 5 głosów (1581)
  • L’ottavo libro de madrigali na 5 głosów (1586)
  • Il nono libro de madrigali na 5 głosów (1581)
  • Il primo libro delle canzonette, villanelle na 5 głosów (1589)
  • Il decimo libro de madrigali na 5 głosów (1591)
  • L’undecimo libro de madrigali na 5 głosów (1595)
  • Il duodecimo libro de madrigali na 4–7 głosów (1608)

Religijne

  • Motectorum liber primus na 5 głosów (1566)
  • Il secondo libro de motetti na 5 głosów (1581)
  • Modulationum liber primus na 6 głosów (1581)

Utwory instrumentalne

  • Fantasias a 4

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 Encyklopedia Muzyczna PWM. T. 12. Część biograficzna w–ż. Kraków: Polskie Wydawnictwo Muzyczne, 2012, s. 138–139. ISBN 978-83-224-0935-0.
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 Baker’s Biographical Dictionary of Musicians. T. Volume 6 Stre–Zyli. New York: Schirmer Books, 2001, s. 3902. ISBN 0-02-865571-0.

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.