Getto w Bełżycach – getto żydowskie w Bełżycach, utworzone przez Niemców w czasie II wojny światowej, istniejące w latach 1940–1943.

Historia

Zarządzeniem hitlerowskiego starosty powiatu lubelskiego zostało utworzone w grudniu 1940 w rejonie ówczesnej ul. Południowej (obecnie ul. Tysiąclecia) getto żydowskie. W początkowym okresie w getcie umieszczono mieszkańców miasta i okolicznych miejscowości. Następnie zwożono Żydów z innych części Polski i Europy.

Pierwszy transport Żydów ze Szczecina przybył 25 lutego 1940 roku. Liczył 300 osób. Drogę ze stacji kolejowej w Motyczu do Bełżyc przebyli pieszo eskortowani przez policję żydowską, pod nadzorem Niemców. 360 Żydów z Krakowa dotarło do getta w lutym 1941 roku. W marcu 1941 roku przywieziono jeszcze 160 Żydów z Krakowa i ok. 500 z Lublina. Z powodu skrajnie złych warunków sanitarnych i przeludnienia (4854 osób, a więc o 2754 osób więcej niż we wrześniu 1939 roku) w lecie 1941 roku wybuchła epidemia tyfusu, która zdziesiątkowała mieszkańców getta. W maju 1942 roku przybył do Bełżyc transport Żydów – obywateli niemieckich z Saksonii i Turyngii.

Niemcy wykorzystywali niewolniczą pracę mieszkańców getta, pracowali oni przy budowie dróg, a także w warsztatach kuśnierskich na potrzeby III Rzeszy.

Początkowo teren getta nie był ogrodzony. W styczniu 1942 roku zapadła decyzja władz niemieckich o zamknięciu getta. W maju, czerwcu i wrześniu 1942 Niemcy wywieźli w trzech transportach znaczną część mieszkańców do obozu koncentracyjnego na Majdanku, a w październiku 1942 wysłano transport do ośrodka zagłady w Sobiborze. Drogę do stacji kolejowej w Niedrzwicy Żydzi musieli pokonać pieszo. Tych, którzy odstawali, lub nie mogli iść dalej, Niemcy zabijali na miejscu. 2 października 1942 roku Niemcy przygotowywali kolejny transport. W trakcie organizowania wywózki, hitlerowcy rozstrzelali około 150 starych i niedołężnych osób. Z części utworzono transport i wysłano do obozu w Sobiborze. Tam Żydzi od razu z pociągu trafili do komór gazowych.

Po październikowym transporcie Niemcy na terenie getta stworzyli obóz pracy. Żydzi, głównie kobiety, zostały „zatrudnione” w utworzonych warsztatach krawieckich i szewskich pracujących na potrzeby Wehrmachtu. 8 maja 1943 roku wyselekcjonowano około 250 kobiet i 350 mężczyzn, których Niemcy przeznaczyli do dalszej pracy i wywieźli do obozu pracy w Kraśniku-Budzyniu, a część do getta w Piaskach. Pozostałych w getcie Żydów, oddział ukraińskich „absolwentów szkoły śmierci” SS w Trawnikach najpierw zmusił Żydów do wykopania za bożnicą przy ul. Południowej długiego i szerokiego rowu, a następnie pod nadzorem Niemców rozpoczął masakrę kobiet, dzieci, mężczyzn. Żydzi musieli kolejno podchodzić do tego rowu, nad którym Ukraińcy zabijali ich strzałami z pistoletów lub ciosami siekier. Zamordowano 750 kobiet, 150 dzieci i ok. 100 mężczyzn. Dół ze zwłokami został zasypany, teren wyrównano.

Getto zostało ostatecznie zlikwidowane w maju 1943.

Przypisy

  1. 1 2 Guy Miron, Michael Berenbaum, The Yad Vashem Encyclopedia of the Ghettos during the Holocaust, Jerusalem 2009, s. 34–35.
  2. ↑ Getto w Bełżycach | Wirtualny Sztetl [online], sztetl.org.pl [dostęp 2021-11-06].
  3. 1 2 Stanisław Jadczak, Bełżyce. Monografia miasta i gminy, Bełżyce 2002, s. 83.
  4. ↑ Belzhyce, [w:] Shumel Spector, Geoffrey Wigoder (red.), Encyclopedia of Jewish Life Before and Durinfg the Holocaust, New York 2001, s. 105.

Bibliografia

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.