Daniel Gabriel Fahrenheit
Data i miejsce urodzenia

24 maja 1686
Gdańsk, Rzeczpospolita Obojga Narodów

Data i miejsce śmierci

16 września 1736
Haga

Zawód, zajęcie

fizyk, inżynier

Daniel Gabriel Fahrenheit (ur. 24 maja 1686 w Gdańsku, zm. 16 września 1736 w Hadze) – niemieckojęzyczny fizyk i inżynier, holenderskiego pochodzenia, pochodzący z polskiego Gdańska, zawodowo związany głównie z Niderlandami. Wynalazca termometru rtęciowego i twórca skali temperatur używanej w niektórych krajach anglosaskich.

Życiorys

Fahrenheit urodził się jako syn kupca Daniela Fahrenheita i jego żony Concordii, z domu Schumann, pochodzącej ze znanego rodu gdańskich przedsiębiorców. Rodzina Fahrenheitów wywodziła się prawdopodobnie z Hildesheim. Dziadek fizyka w 1650 r. przybył do Gdańska z Knipawy – jednego z trzech miast wchodzących w skład Królewca.

Daniel Gabriel był najstarszym z piątki dzieci, które dożyły wieku dorosłego. Po śmierci rodziców w 1701 r. opuścił Gdańsk i przeniósł się do Holandii, a w roku 1717 osiedlił się w Hadze. Od roku 1718 nauczał chemii w Amsterdamie, zaś w 1724 r. został członkiem Towarzystwa Królewskiego w Londynie. Zarobkowo zajmował się wyrabianiem termometrów, barometrów oraz wysokościomierzy. Jako pierwszy zastosował w termometrach rtęć. W 1725 opracował termometryczną skalę Fahrenheita. W 1721 opisał zjawisko przechłodzenia wody. Stwierdził także zależność temperatury wrzenia wody od ciśnienia.

Upamiętnienie

Imię Fahrenheita nosi od lat międzywojennych ulica w Gdańsku-Wrzeszczu, a także tramwaj Pesa Swing 120NaG SWING Gdańskich Autobusów i Tramwajów o numerze bocznym 1015. Senat Politechniki Gdańskiej, chcąc upamiętnić Fahrenheita, nazwał jego imieniem jeden z uczelnianych dziedzińców.

Fahrenheit jest patronem Szkoły Podstawowej nr 88 w Gdańsku-Świbnie.

Na cześć Fahrenheita w 1976 roku nazwano jego imieniem krater księżycowy, wcześniej znany tylko jako Picard X. Krater ten otrzymał oficjalną nazwę "Fahrenheit". Ponadto, na jego honor nazwano również asteroidę 7536, która obecnie jest znana jako "7536 Fahrenheit".

W 2020 roku został powołany Związek Uczelni w Gdańsku im. Daniela Fahrenheita, FarU, który w przyszłości ma zostać przekształcony w federację uczelni. FarU jest związkiem gdańskich uczelni, utworzonym na wspólny wniosek rektorów: Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego, Politechniki Gdańskiej oraz Uniwersytetu Gdańskiego. .

Zobacz też

Przypisy

  1. 1 2 3 Daniel Gabriel Fahrenheit – biografia, życiorys. [online], trojmiasto.pl [dostęp 2020-08-09] (pol.).
  2. ↑ Daniel Gabriel Fahrenheit, [w:] Encyclopædia Britannica [dostęp 2020-08-09] (ang.).
  3. 1 2 3 Gdańsk. Śladami piwa, gwiazd, muzyki, fizyki, literatury i metafizyki [online], wyborcza.pl, 21 września 2015 [dostęp 2020-08-09] (pol.).
  4. 1 2 Piotr Rowicki, Daniel Gabriel Fahrenheit: najsłynniejszy w świecie gdańszczanin [online], trojmiasto.pl, 2 maja 2012 [dostęp 2020-08-09] (pol.).
  5. ↑ Anca Ungurenuş, Daniel Gabriel Fahrenheit [online], gds.ro, 26 maja 2012 [dostęp 2020-08-09] (rum.).
  6. ↑ Marcin Stąporek, Patroni tramwajów: Daniel Gabriel Fahrenheit [online], trojmiasto.pl, 23 sierpnia 2017 [dostęp 2020-08-09] (pol.).
  7. ↑ Daniel Gabriel Fahrenheit wird geboren [online], history.de [dostęp 2020-08-09] (niem.).
  8. ↑ Zack Beauchamp, Why Americans still use Fahrenheit long after everyone else switched to Celsius [online], vox.com, 16 lutego 2015 [dostęp 2020-08-09] (ang.).
  9. 1 2 3 Fahrenheit Gabriel Daniel, [w:] Encyklopedia PWN [dostęp 2020-04-24].
  10. ↑ Dawne nazwy ulic gdańskich. danzig-online.pl. [dostęp 2019-02-12]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-05-31)]. (pol.).
  11. ↑ Gdańskie Autobusy i Tramwaje [online], gait.pl [dostęp 2020-08-09] [zarchiwizowane z adresu 2020-11-29] (pol.).
  12. ↑ Politechnika Gdańska. Fakty i liczby [online], pg.edu.pl (pol.).
  13. ↑ Andrzej Januszajtis, Tego na pewno nie wiecie. Pieśń flisaków w Świbnie [online], trojmiasto.wyborcza.pl, 4 czerwca 2019 [dostęp 2020-08-09].
  14. ↑ Planetary Names [online], planetarynames.wr.usgs.gov [dostęp 2023-12-04].
  15. ↑ Small-Body Database Lookup [online], ssd.jpl.nasa.gov [dostęp 2023-12-04].
  16. ↑ Strona główna | Związek Uczelni Fahrenheita [online], faru.edu.pl [dostęp 2023-12-03].

Linki zewnętrzne



This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.