Gąska ostra
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

grzyby

Typ

podstawczaki

Klasa

pieczarniaki

Rząd

pieczarkowce

Rodzina

gąskowate

Rodzaj

gąska

Gatunek

gąska ostra

Nazwa systematyczna
Tricholoma sciodes (Pers.) C. Martín
Add. Lichenogr. Antill.: 51 (1919)

Gąska ostra (Tricholoma sciodes (Pers.) C. Martín) – gatunek grzybów należący do rodziny gąskowatych (Tricholomataceae).

Systematyka i nazewnictwo

Pozycja w klasyfikacji: Tricholomataceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi (według Index Fungorum).

Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w 1801 r. Persoon nadając mu nazwę Agaricus myomyces ? sciodes. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadał mu w 1919 r. Charles-Édouard Martin, przenosząc go do rodzaju Tricholoma.

Nazwę polską nadał Władysław Wojewoda w 2003 r. Niektóre synonimy łacińskie:

  • Agaricus myomyces ? sciodes Pers. 1801
  • Tricholoma sciodellum P.D. Orton 1999)
  • Tricholoma sciodes (Pers.) C. Martín 1919 var. sciodes
  • Tricholoma sciodes var. virgatoides Bon 1974
  • Tricholoma virgatum var. sciodes (Pers.) Konrad 1929

Morfologia

Kapelusz

Średnica 3-8 cm, na młodych owocnikach stożkowato-dzwonkowaty, później łukowaty, w końcu płaski z tępym wybrzuszeniem. Brzeg jest ostry, gładki i długo pozostaje podwinięty. Powierzchnia młodych owocników gładka, jedwabiście błyszcząca, starszych włóknista i czasami delikatnie łuseczkowata. W warunkach wilgotnych ma ciemnoszary kolor z fioletowym odcieniem i staje się kleista, zaś u starszych owocników brązowoszara.

Blaszki

Szerokie. Mają białoszary kolor z lekkim różowym odcieniem, ich ostrza u młodych owocników są białawe, później stają się czarne i karbowane.

Trzon

Wysokość 3-8 cm, grubość 0,7-1,8 cm, walcowaty i nieco rozszerzający się ku dołowi. Powierzchnia gładka, matowa, o barwie od białej do szarej ze słabym różowym odcieniem.

Miąższ

Szarobiały z różowawym odcieniem. Ma ziemisty zapach, w smaku jest ostry.

Zarodniki

Zarodniki gładkie, elipsoidalnym (6-8) x (5-6,5) µm.

Występowanie i siedlisko

Gąska ostra występuje tylko w Europie. W polskim piśmiennictwie mykologicznym do 2003 r. podano tylko 3 jej stanowiska na terenach górskich i podgórskich.

Rośnie w lasach na ziemi, pod bukami i jodłami. Owocniki wytwarza od sierpnia do listopada.

Znaczenie

Grzyb mikoryzowy. Jest niejadalny z powodu ostrego smaku.

Gatunki podobne

Jest kilka gatunków gąsek o podobnym, siwoczarnym ubarwieniu:

  • gąska pieprzna (Tricholoma virgatum). Ma kapelusz ostrostożkowaty, bez włókienek i jest pikantna w smaku,
  • gąska czarnołuskowa (Tricholoma atrosquamosum) ma na kapeluszu czarniawe łuski. Jest rzadka,
  • gąska niekształtna (Tricholoma portentosum) ma kapelusz bez łuseczek, żółtawy trzon i łagodny, orzechowy smak,
  • gąska ziemistoblaszkowa (Tricholoma terreum) ma kapelusz włóknisty i łagodny smak.

Przypisy

  1. 1 2 3 Index Fungorum. [dostęp 2013-03-05]. (ang.).
  2. 1 2 3 Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  3. ↑ Species Fungorum. [dostęp 2012-01-02].
  4. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Pavol Škubla: Wielki atlas grzybów. Poznań: Elipsa, 2007. ISBN 978-83-245-9550-1.
  5. ↑ Tricholoma sciodes. [dostęp 2014-02-19].
  6. ↑ Discover Life Maps. [dostęp 2015-12-16].
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.