| wieś | |
Kościół pw. Podwyższenia Krzyża Świętego | |
| Państwo | |
|---|---|
| Województwo | |
| Powiat | |
| Gmina | |
| Liczba ludności (III 2011) |
1964 |
| Strefa numeracyjna |
56 |
| Kod pocztowy |
87-134 |
| Tablice rejestracyjne |
CTR |
| SIMC |
0850980 |
Położenie na mapie gminy Zławieś Wielka | |
Położenie na mapie Polski | |
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego | |
Położenie na mapie powiatu toruńskiego | |
| 53°03′26″N 18°25′24″E/53,057222 18,423333 | |
| Strona internetowa | |
Górsk – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie toruńskim, w gminie Zławieś Wielka.
Wieś leży przy trasie drogi krajowej nr 80. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 1964 mieszkańców. Jest największą miejscowością gminy Zławieś Wielka.
Historia
W okresie średniowiecza Górsk był wsią czynszową zakonu krzyżackiego i należał do parafii w Starym Toruniu, a od XVI wieku do parafii św. Janów w Toruniu. W okresie Reformacji Górsk stał się wsią protestancką. Z tamtego okresu pochodzi, wybudowany przez ewangelickich mieszkańców, kościół (po II wojnie światowej przejęty przez Kościół rzymskokatolicki).
Współczesność
W latach 1954–1971 wieś należała i była siedzibą władz gromady Górsk, po jej zniesieniu w gromadzie Pędzewo. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa toruńskiego.
W tej miejscowości Służba Bezpieczeństwa PRL 19 października 1984 uprowadziła kapelana „Solidarności”, ks. Jerzego Popiełuszkę, który z racji antykomunistycznych wystąpień był od dłuższego czasu inwigilowany i prześladowany. W miejscu uprowadzenia stoi pomnik w kształcie przewróconego krzyża.
Od 2014 działa tu Centrum Edukacji Młodzieży im. ks. Jerzego Popiełuszki.
W skład kompleksu wchodzi: Muzeum multimedialne, Muzeum Regionalne, świetlica środowiskowa, Sala Jana Pawła II i Wielkich Polaków, Sala Marianny Popiełuszko, Kawiarenka Patriotyczna oraz boisko sportowe. Głównym celem CEM jest propagowanie idei ks. Jerzego Popiełuszki oraz przesłania jego pracy duszpasterskiej.
Gospodarzami Centrum jest Zgromadzenie Świętego Michała Archanioła.
Galeria
- Kościół Krzyża Świętego (2018 r.)
- Centrum Edukacji Młodzieży im. ks. Jerzego Popiełuszki
- Dawna szkoła. Obecnie Centrum Edukacji Młodzieży.
- Budynek mieszczący Muzeum Regionalne. Dawna Pastorówka.
- Kamień z tablicą pamiątkową
Zabytki
- barokowy kościół Podwyższenia Krzyża Świętego z XVII w., pierwotnie ewangelicki, od roku 1946 katolicki należący do parafii pw. Podwyższenia Krzyża Świętego. W świątyni znajduje się 8 wielkich pastelowych malowideł wykonanych w 1696 roku przez Honsa Tiolemona, ołtarz z 1727 roku, ambona z 1608 roku, chrzcielnica z XIV wieku – wykonana na wyspie Gotlandia o cechach romańsko-gotyckich, chór i organy z 1727 roku,
- cmentarz przykościelny z grobowcem z 2. połowy XIX w., dawniej ewangelicki, z którego zachowało się kilka nagrobków ustawionych przy północnej ścianie kościoła,
- plebania z 1. połowy XIX w.,
- chałupa drewniana z około 1850 r.,
- wały przeciwpowodziowe
- dawny dworzec kolejowy z ok. 1910 r.
Zabytki nieistniejące:
- karczma
- zamek
- kościół w Starym Toruniu
Zobacz też
Przypisy
- 1 2 GUS: Ludność – struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.
- ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2022, s. 332 [zarchiwizowane 2022-10-26].
- ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 36616
- ↑ Centrum Edukacji Młodzieży w Górsku zaprasza [online], kujawsko-pomorskie.pl [dostęp 2021-08-21] (pol.).
- ↑ Centrum Edukacji Młodzieży im. ks. J. Popiełuszki w Górsku [online], solidarnosc.org.pl [dostęp 2021-08-21] (pol.).
- ↑ Zwiedzanie Muzeum Regionalnego i Multimedialnego przy Centrum Edukacji Młodzieży im. Ks. Jerzego Popiełuszki - Europejskie Dni Dziedzictwa [online], nid.pl [dostęp 2021-08-21] (pol.).
- ↑ Stotom.pl. stotom.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-08-30)]. [dostęp 2018-08-29]
Linki zewnętrzne
- Górsk, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. II: Derenek – Gżack, Warszawa 1881, s. 724.