Furkroja olbrzymia
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

rośliny

Podkrólestwo

rośliny zielone

Nadgromada

rośliny telomowe

Gromada

rośliny naczyniowe

Podgromada

rośliny nasienne

Nadklasa

okrytonasienne

Klasa

Magnoliopsida

Nadrząd

liliopodobne (≡ jednoliścienne)

Rząd

szparagowce

Rodzina

szparagowate

Rodzaj

furkroja

Gatunek

furkroja olbrzymia

Nazwa systematyczna
Furcraea foetida (L.) Haw.
Syn. Pl. Succ.: 78 (1812)

Furkroja olbrzymia, również fourcroya olbrzymia, konopie z Mauritiusa (Furcraea foetida (L.) Haw.) – gatunek rośliny z rodziny szparagowatych. Pochodzi z północnej Ameryki Południowej, introdukowany na wszystkich kontynentach poza Antarktydą. W uprawie spotykany w krajach tropikalnych (Mauritius, Reunion, Madagaskar).

Morfologia

Bylina podobna do agawy. Liście zebrane są w rozetę, duże, dorastające do 2,5 m długości i 25 cm szerokości, kształtu odwrotnie jajowato-lancetowatego, szorstkie odosiowo, całobrzegie. Kwiaty białawe, zebrany w rozgałęziony kwiatostan, wyrastający na głąbiku, która osiąga wysokość nawet do 10 metrów.

Zastosowanie

Rośliny włókniste
Rośliny te były historycznie wykorzystywane jako rośliny włókniste. Włókno pozyskiwane z liści można wykorzystać do wyrobu sznurów, tkanin, gobelinów, mat, hamaków i worków. Krótsze włókna nadają się do produkcji pędzli i tapicerki. Do produkcji papieru wykorzystano stare liny i odpady tekstylne.
Rośliny ozdobne
Furkroja olbrzymia jest uprawiana jako roślina ozdobna w ogrodach, zwłaszcza jej pstre kultywary. Sadzi się ją również w celu zapobiegania erozji gleby, a także w żywopłotach, aby stworzyć skuteczną barierę przed ludźmi i zwierzętami, na przykład wzdłuż torów kolejowych w Indiach i na Sri Lance. Na Sri Lance sadzi się ją również jako pas przeciwpożarowy. Głąbiki służą do budowy szałasów oraz ogrodzeń.
Rośliny lecznicze
Wywar z liści stosuje się zewnętrznie w leczeniu reumatyzmu i paraliżu, a wyciąg alkoholowy z liści jest zalecany jako środek moczopędny w przypadku obrzęków. Naparowi z miąższu głąbika przypisuje się leczeniu obrzęków. Sok z liści nakładany jest na ropne rany i stosowany na włosy, aby nadać im połysk i zapobiec wypadaniu włosów. Na Mauritiusie wywar z korzenia jest często spożywany na gorączkę i jest uważany za orzeźwiający. W Portoryko ekstrakty z korzeni są używane jako tonik oczyszczający krew, a suszone liście są używane do kontrolowania obrzęków i przyspieszania gojenia się ran. W Brazylii wywary z korzeni stosuje się jako środek moczopędny i przeciw chorobom wenerycznym, na obrzęki i nowotwory aplikuje się lekko prażone fragmenty liści, a sok z prażonych liści aplikuje się na wrzody i rany. Wywar z liści jest stosowany jako środek owadobójczy dla zwierząt domowych. Na Madagaskarze sok z liści jest lokalnie stosowany jako środek owadobójczy przeciwko Trichispa sericea. Liście są również używane jako trucizna dla ryb.
Inne zastosowania
Liście wykorzystywane są do prania. Jako nawóz stosuje się popiół ze spalonych łodyg.

Uprawa

Rozmnażanie: z bulwek wyrastających w pachwinach odgałęzień kwiatostanu, które łatwo odpadają i służą do wegetatywnego rozmnażania.

Przypisy

  1. Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
  2. Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-02-05] (ang.).
  3. 1 2 3 Plants of the World Online. The Royal Botanic Gardens, Kew, 2019. [dostęp 2021-07-16]. (ang.).
  4. Urs Eggli: Illustrated Handbook of Succulent Plants: Monocotyledons. Springer, 2012, s. 81. ISBN 978-3-642-56715-5.
  5. 1 2 3 4 5 M. Brink, E.G. Achigan-Dako: PROTA4U: Furcraea foetida (L.) Haw.. (Plant Resources of Tropical Africa. [dostęp 2021-07-15].
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.