Franz August Sedlacek (ur. 21 stycznia 1891 we Wrocławiu (wówczas Breslau), zaginiony 1 lutego 1945 pod Toruniem) – austriacki malarz i chemik, przedstawiciel neoromantyzmu i Nowej Rzeczowości. Amerykańskie czasopismo „Life” określiło w 1937 Sedlacka mianem najbardziej szalonego malarza na świecie (the world’s craziest painter).

Życiorys

Franz Sedlacek był synem Juliusa Sedlacka, przemysłowca, założyciela fabryki maszyn chłodniczych we Wrocławiu. W 1897 rodzina wróciła do Linzu.

Ukończył szkołę realną w Linzu (matura) w 1909. Już jako 15-latek tworzył antysemickie rysunki. W 1910 przeprowadził się do Wiednia, by studiować na Wyższej Szkole Technicznej (obecnie Uniwersytet Techniczny w Wiedniu) architekturę. Rok później przeniósł się na wydział inżynierii chemicznej. Pierwszą pracę wystawił w 1913 roku. Podczas I wojny światowej służył w wojsku i musiał zawiesić studia. Tytuł inżyniera uzyskał w 1919. Po ukończeniu studiów pracował krótko w stacji doświadczalnej i akademii browarniczej politechniki, a w 1921 został kustoszem i pracownikiem naukowym wiedeńskiego Muzeum Techniki (Technisches Museum). Rok później obronił dysertację i został doktorem nauk technicznych. W 1926 został awansowany na asystenta naukowego (Wissenschaftlicher Assistent). Kandydatura na docenta Akademii Sztuk Pięknych w Wiedniu, w zakresie chemii malarskiej, została odrzucona.

Mieszkał w Wiedniu (trzecia dzielnica) przy Erdbergstraße 41.

Był aktywnym działaczem Frontu Ojczyźnianego i NSDAP (zgłosił się w 1938, przyjęty w 1941). Unikał jednak wypowiedzi politycznych.

W 1939 został wcielony do Wehrmachtu jako porucznik rezerwy. W 1941 uzyskał awans na kapitana.

W 1942 został wicedyrektorem Technisches Museum für Industrie und Gewerbe.

Zaginął 1 lutego podczas obrony twierdzy Toruń. Formalnie uznano go za zmarłego dopiero w 1972. Był jednak jakoby widziany w 1946 obozie jenieckim pod Ostendą.

Twórczość

Sedlacek namalował przynajmniej 133 obrazy, przy czym w przypadku 85 wiadomo, gdzie się znajdują. Charakterystycznymi utworami są groteski i neoromantyczne krajobrazy. Na twórczość poza obrazami składają się grafiki-karykatury i akwarele. Malował w stosowanej przez dawnych mistrzów technice laserunku, którą podpatrzył w pracach malarzy niderlandzkich w wiedeńskim Kunsthistorisches Museum.

Był jednym z członków założycieli (wraz z Franzem Broschem, Klemensem Broschem, Antonem Lutzem, Hansem Pollackiem i Heinzem Bitzanem) powstałego w Linzu zrzeszenia artystów MAERZ.

Malarstwo było zajęciem pobocznym Sedlacka i nie chwalił się nim w swoim miejscu pracy, choć to dzięki niemu zdobył rozgłos. Prace były od 1920 lub 1921 regularnie prezentowane na wystawach Secesji Wiedeńskiej. Do grona członków Secesji został przyjęty później, w 1927. W 1930 jego prace wystawiało nowojorskie Museum of Modern Art (MoMA). W 1938 prezentowany na International Exhibition of Paintings w Pittsburghu.

Nie został zaliczony do sztuki zdegenerowanej (Entartete Kunst) i był regularnie wystawiany również w czasach nazistowskich. W pracach nie odwoływał się jednak do ideologii.

Retrospektywy twórczości są wystawiane znów od lat 90. XX wieku.

Przypisy