Franz Jalics (węg. Ferenc Jálics; ur. 16 listopada 1927 w Budapeszcie, zm. 13 lutego 2021 tamże) – węgierski duchowny rzymskokatolicki, ksiądz, jezuita, autor literatury katolickiej.

Po II wojnie światowej wyjechał z okupowanych przez sowietów Węgier, do Niemiec aby wstąpić do Towarzystwa Jezusowego. Studiował filozofię w Niemczech i Belgii. Następnie wyjechał do Ameryki Południowej, gdzie wykładał teologię i dogmatykę w Chile i Argentynie.

Działalność w Argentynie i porwanie

W Argentynie prowadził działalność socjalną wśród mieszkańców ubogich dzielnic. W 1976 został uprowadzony przez Szwadrony śmierci działające na zlecenie junty wojskowej, wraz z innym zakonnikiem – Orlando Yorio. Jezuici byli więzieni przez kolejne 5 miesięcy i poddawani torturom. Jalics podejrzewany był przez swoich oprawców o szpiegostwo na rzecz ZSRR. O aresztowaniu duchownych został poinformowany Ojciec Generał Pedro Arrupe. Zarówno Jalics i Orlando Yorio zostali wykluczeni z zakonu jezuitów, później zaproponowano im przywrócenie, z którego skorzystał tylko Jalics.

Sprawa stała się powszechnie znana ze względu na zaangażowanie w uwolnienie jezuitów i oskarżenia wysuwane w tej sprawie, w stosunku do ówczesnego prowincjała argentyńskiego zakonu jezuitów – Jorge Mario Bergoglio, późniejszego papieża Franciszka. Po uwolnieniu Orlando Yorio twierdził, że to właśnie ojciec Bergoglio zadenuncjował jego i Jalicsa, Szwadronom śmierci. Jalics z kolei nie zabrał głosu w sprawie i wyjechał do klasztoru w Niemczech.

Domniemaną współpracę kardynała Bergoglia z juntą opisał Horacio Verbitsky w książce El Silencio: de Paulo VI a Bergoglio: las relaciones secretas de la Iglesia con la ESMA (Cisza. Paweł VI i Bergoglio. Tajne stosunki Kościoła z ESMA. Reportaż oparty został m.in. na relacji Franza Jalicsa. Sam Jalics twierdzi w swojej książce Rekolekcje kontemplatywne, że „z jednym współbratem zakonnym” w slumsach pracowali i żyli za zgodą przełożonych, posłani tam przez nich. Miał też w swoich rękach 30 dokumentów stwierdzających kto doniósł na nich wojskowym, że są terrorystami. Jedynym dokumentem źródłowym, mającym posłużyć za dowód rzekomej współpracy Bergoglia z juntą, w którym kardynał jest wymieniony z nazwiska, wykorzystanym w książce Verbitsky'ego jest wzmianka urzędnika MSZ o tym, że kardynał sugerował, aby nie dawać Jalicsowi zgody na przedłużenie ważności paszportu podczas pobytu zagranicznego.

Kilka dni po wyborze papieża, 15 marca 2013 roku, rzecznik Watykanu Federico Lombardi ustosunkował się do stawianych Bergogliowi zarzutów o związki z juntą i przedstawił oficjalne stanowisko Watykanu. Lombardi oświadczył, że wszelkie zarzuty są bezpodstawne, a kampania przeciwko Bergogliowi jest znana i była prowadzona od wielu lat. Dodał, że istnieją „liczne relacje, które ukazują, ile Bergoglio uczynił, by ochronić wiele osób w czasach dyktatury wojskowej”, oraz doprowadził do przeproszenia przez argentyński Kościół za to, że ten nie poczynił wystarczających kroków w czasach tak zwanej brudnej wojny.

20 marca 2013 roku Franz Jalics opublikował na stronach internetowych swojego zakonu oświadczenie, w którym zaprzecza informacjom jakoby on i jego brat zakonny Orlanda Yorio byli zadenuncjowani przez ówczesnego prowincjała, ojca Jorge Bergoglio. Jalics oświadczył, że pierwotnie skłaniał się do takich podejrzeń, ale po licznych późniejszych wyjaśnieniach i rozmowach uznał, że podejrzenia te nie miały podstaw.

Bibliografia autorska

• Kontemplative Exerzitien : eine Einführung in die kontemplative Lebenshaltung und in das Jesusgebet, Würzburg: Echter, 1994. ISBN 3-429-01576-6.
• Uczmy się modlić (przekł. Anna Kleszcz). Kraków: Wydaw. WAM, 2002. ISBN 83-7097-615-8.
• Der kontemplative Weg (= Ignatianische Impulse, 14). Würzburg: Echter, 2006. ISBN 3-429-02767-5.
• Miteinander im Glauben wachsen. Anleitung zum geistlichen Begleitgespräch. Würzburg: Echter, 2008. ISBN 3-429-02988-0.
• Rekolekcje kontemplatywne (przekł. Jacek Bolewski). Kraków: Wydaw. WAM, 2008. ISBN 978-83-7318-989-8.
• Die geistliche Begleitung im Evangelium. Würzburg: Echter, 2012. ISBN 978-3-429-03482-5.
• W szkole Jezusa. Cztery etapy duchowego rozwoju (przekł. Jacek Poznański SJ). Kraków: Wydawnictwo WAM, 2015. ISBN 978-83-277-0114-5.
• Droga kontemplacji (przekł. Grzegorz Rawski). Kraków: Wydawnictwo WAM, 2015. ISBN 978-83-277-0147-3.
• Kontemplacja. Wprowadzenie do modlitwy uważności (przekł. Jacek Bolewski SJ). Kraków: Wydawnictwo WAM, 2017. ISBN 978-83-277-1196-0.
• Towarzyszenie duchowe. Wspólne wzrastanie w wierze (przekł. Arkadiusz Ziernicki). Kraków: Wydawnictwo WAM, 2017. ISBN 978-83-277-1359-9.

Przypisy