Franciszek Wielgut
podpułkownik piechoty
Data i miejsce urodzenia

28 listopada 1888
Sułoszowa

Data i miejsce śmierci

1 stycznia 1972
Częstochowa

Przebieg służby
Siły zbrojne

Polska Siła Zbrojna,
Wojsko Polskie

Formacja

Legiony Polskie

Jednostki

7 Pułk Piechoty Legionów,
27 Pułk Piechoty,
7 Dywizja Piechoty,
Szkoła Podoficerów Piechoty dla Małoletnich Nr 2,
77 Pułk Piechoty,
Korpus Kadetów Nr 1

Stanowiska

dowódca batalionu,
zastępca dowódcy pułku,
komendant szkoły

Główne wojny i bitwy

I wojna światowa,
wojna polsko-bolszewicka

Odznaczenia

Franciszek Wielgut (ur. 28 listopada 1888 w Sułoszowej, zm. 1 stycznia 1972 w Częstochowie) – podpułkownik piechoty Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari.

Życiorys

Urodził się 28 listopada 1888 w Sułoszowej k. Olkusza, w rodzinie Józefa (ur. 1858) i Marianny z d. Pasternak (ur. 1861). Dziadek Bartłomiej Wielgut brał udział w powstaniu styczniowym. Franciszek uczęszczał do szkoły gminnej w Sułoszowej. Ukończył Warszawskie Kursy Pedagogiczne w Warszawie i uzyskał dyplom nauczycielski. W 1911 złożył egzamin maturalny i uzyskał dyplom rządowy nauczycielski. Rozpoczął pracę jako nauczyciel w Warszawskich Kursach Pedagogicznych.

Od 1908 należał do tajnych organizacji młodzieżowych, nauczycielskich i Związku Chłopskiego, od 1911 do Polskich Drużyn Strzeleckich. Jesienią 1914 wstąpił do Polskiej Organizacji Wojskowej. Służył w 1 Brygadzie Legionów Polskich. Podczas I wojny światowej ukończył Szkołę Podchorążych Piechoty Polskiej Siły Zbrojnej w Warszawie.

W 1918, po odzyskaniu przez Polskę niepodległości, został przyjęty do Wojska Polskiego. Był uczestnikiem wojny polsko-czechosłowackiej o Śląsk Cieszyński. Został awansowany do stopnia kapitana piechoty ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919, a następnie do stopnia majora piechoty ze starszeństwem z dniem 15 sierpnia 1924. Jako oficer nadetatowy 7 pułku piechoty Legionów był dyrektorem nauk Centralnej Szkoły Podoficerów Zawodowych Piechoty Nr 2 w Grudziądzu (w likwidacji). W 1924 był dowódcą II batalionu 27 pułku piechoty. W 1928, jako oficer tej jednostki, służył w 7 Dywizji Piechoty. Od 1931 był komendantem Szkoły Podoficerów Piechoty dla Małoletnich Nr 2. Został awansowany do stopnia podpułkownika ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1932. Z dniem 15 lipca 1932 został przeniesiony do 77 pułku piechoty w Lidzie na stanowisko zastępcy dowódcy pułku. Od listopada 1933 do 1938 pełnił funkcję komendanta Korpusu Kadetów Nr 1 we Lwowie. Był autorem Gawęd żołnierskich (1921), Katechizmu Żołnierza Polskiego (1926) oraz licznych artykułów.

W styczniu 1939 przeszedł w stan spoczynki i zamieszkał w Częstochowie ze swoją żoną Zofią (1889–1978) i dziećmi: Krzysztofem (1919–2001), Ludmiłą i Anną.

We wrześniu 1939 otrzymał przydział do Kwatery Głównej Naczelnego Wodza marszałka Edwarda Śmigłego-Rydza. 17 września 1939 znalazł się w Rumunii, gdzie został internowany. Od lutego 1941 do kwietnia 1945 był jeńcem niemieckich oflagów.

Po wojnie podjął pracę nauczyciela. Był represjonowany przez komunistyczny aparat bezpieczeństwa. Zmarł w Częstochowie. Pochowany na Cmentarzu św. Rocha (sektor 6-3-5).

Ordery i odznaczenia

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 Stanisław Łoza: Czy wiesz kto to jest?. Warszawa: Wydawnictwo Głównej Księgarni Wojskowej, 1938, s. 793. [dostęp 2020-05-07].
  2. ↑ Franciszek Wielgut (1888–1972) [online], www.wikitree.com [dostęp 2020-05-07].
  3. ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 412.
  4. ↑ Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 352.
  5. ↑ Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 177.
  6. ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 143, 1517.
  7. ↑ Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 189.
  8. ↑ Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 123.
  9. ↑ Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 25.
  10. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 6 z 23 marca 1932 roku, s. 232.
  11. ↑ Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 605.
  12. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 2 z 26 stycznia 1934 roku, s. 7.
  13. ↑ Franciszek Wielgut: Katechizm żołnierza polskiego. Częstochowa: 1926, s. 1–124.
  14. ↑ Cmentarz św. Rocha w Częstochowie - wyszukiwarka osób pochowanych [online], czestochowa.artlookgallery.com [dostęp 2020-05-07].
  15. ↑ M.P. z 1931 r. nr 18, poz. 31 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”.
  16. ↑ M.P. z 1937 r. nr 260, poz. 410 „za zasługi w służbie wojskowej”.
  17. ↑ Odznaczenia oficerów na terenie korpusu lwowskiego. „Wschód. Prasowa Agencja Informacyjna”, s. 1, Nr 1627 z 13 listopada 1937.
  18. ↑ M.P. z 1928 r. nr 260, poz. 634 „w uznaniu zasług, położonych w poszczególnych działach pracy dla wojska”.
  19. ↑ Franciszek Ksawery Latinik, Walka o Śląsk Cieszyński w r. 1919 Cieszyn: P. Mitręga, 1934, s. 143 (wymieniony jako ppor. „Franciszek Wielgus”) [dostęp 2020-05-07].

Bibliografia

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.