Franciszek Wieden
pułkownik lotnictwa
Data i miejsce urodzenia

6 lutego 1891
Tarpa

Data i miejsce śmierci

30 września 1944
Blackpool

Przebieg służby
Siły zbrojne

Armia Austro-Węgier,
Wojsko Polskie,
Polskie Siły Zbrojne

Formacja

K.u.k. Luftfahrtruppen,
Lotnictwo Wojska Polskiego,
RAF

Jednostki

Krakowska Szkoła Pilotów
21 eskadra niszczycielska
1 pułk lotniczy
3 pułk lotniczy
Inspektorat Polskich Sił Powietrznych

Stanowiska

Oficer taktyczny
Szefa wydziału
Komendant CWOL

Główne wojny i bitwy

I wojna światowa
wojna polsko-ukraińska
wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa

Odznaczenia

Franciszek Wieden (ur. 6 lutego 1891 w Tarpa na Węgrzech, zm. 30 września 1944 w Blackpool) – pułkownik lotnictwa inżynier Wojska Polskiego.

Życiorys

Urodził się 6 lutego 1891 w Tarpa, w rodzinie Karola i Idy z Abrahamów. Absolwent lwowskiego gimnazjum (matura w 1910). Studia na wydziale budowy maszyn Politechniki Lwowskiej przerwało mu powołanie w 1914 do c. i k. armii. Wcielony do 30 pułku piechoty, następnie przeniesiony do 40 pułku piechoty w którym dowodził plutonem i kompanią. Ukończył Oficerską Szkołę Rezerwy. 5 grudnia 1917 po ukończeniu kursu obserwatorów w Wiener Neustadt, rozpoczął służbę jako oficer techniczny w 5 zapasowej kompanii lotniczej. Przeniesiony 12 czerwca 1918 do 4 kompanii lotniczej jako obserwator i oficer techniczny walczył na froncie.

W listopadzie 1918 zgłosił się do Legii Oficerskiej gen. Bolesława Roji i walczył w wojnie polsko-ukraińskiej. Jako oficer wojsk lotniczych 7 stycznia 1919 otrzymał przydział do 9 eskadry lotniczej, po czym skierowany do Wojskowej Szkoły Lotniczej w Warszawie, a po jej zlikwidowaniu do Krakowskiej Szkoły Pilotów. Po jej ukończeniu podjął dalsze szkolenie w Wyższej Szkole Pilotów w podpoznańskiej Ławicy (od 20 grudnia 1919). Awansowany do stopnia kapitana otrzymał przydział do 21 eskadry niszczycielskiej, następnie przeniesiony do 14 eskadry wywiadowczej, potem do 5 eskadry lotniczej stacjonującej w Przemyślu.

Po reorganizacji lotnictwa służył w 1 pułku lotniczym w Warszawie. Na Politechnice Warszawskiej ukończył studia i został przeniesiony do 3 pułku lotniczego w Poznaniu. Był w pułku oficerem taktycznym. W 1923 roku wziął udział w I Konkursie Szybowcowym w Białce. Na szybowcu M-1 zajął drugie miejsce klasyfikacji generalnej. 2 kwietnia 1924 awansował do stopnia majora, a 1 listopada rozpoczął studia zagraniczne we Francji na École Supérieure d’Aéronautique. Po ukończeniu w 1925 francuskiej szkoły został przydzielony do Wyższej Szkoły Pilotażu w Grudziądzu. Następnie pełnił funkcje szefa wydziału IV Departamentu Lotnictwa Ministerstwa Spraw Wojskowych. W 1928 uzyskał tytuł inżyniera w Wyższej Szkole Aeronautyki i Konstrukcji Mechanicznych w Paryżu. 8 lutego 1933 Franciszek Wieden został komendantem Centrum Wyszkolenia Oficerów Lotnictwa w Dęblinie. Pozostawał na tym stanowisku do października 1936. W listopadzie 1936 został dyrektorem Departamentu Lotnictwa Cywilnego Ministerstwa Komunikacji. Na stopień pułkownika został mianowany ze starszeństwem z dniem 19 marca 1937 i 1. lokatą w korpusie oficerów lotnictwa, grupa techniczna.

Po kampanii wrześniowej przez Rumunię ewakuował się do Francji, a następnie do Anglii, gdzie otrzymał numer służbowy RAF P-1484. Od lipca 1940 szef wydziału personalnego Inspektoratu Polskich Sił Powietrznych w Londynie. Następnie był komendantem Ośrodka Wyszkolenia Ziemnego. W Blackpool od 1941 pełnił różne stanowiska w bazie PSP.

Od 1924 był mężem Zofii Langer.

Zmarł w szpitalu Victoria w Blackpool i został pochowany na cmentarzu Layton (grób nr B 500).

Ordery i odznaczenia

Przypisy

  1. 1 2 3 4 Stanisław Łoza (red.): Czy wiesz kto to jest? Uzupełnienia i sprostowania. Warszawa: 1939, s. 339. [dostęp 2021-11-26].
  2. 1 2 3 4 Kolekcja VM ↓, s. 4.
  3. 1 2 Wieden Franciszek – infolotnicze.pl [online], www.infolotnicze.pl [dostęp 2018-04-14] (pol.).
  4. ↑ Romeyko (red.) 1933 ↓, s. 206.
  5. 1 2 Niebieska eskadra - groby, cmentarze, pomniki, miejsca pamięci polskich lotników.. [online], niebieskaeskadra.pl [dostęp 2018-04-14].
  6. ↑ Nasze piętnastolecie. „Skrzydlata Polska”. 10/1938, s. 296, październik 1938. Warszawa: Liga Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej. ISSN 0137-866X. OCLC 839207783.
  7. ↑ Mieczem i księgą bronią potęgi Polski. Nowe dyplomy wojskowych-naukowców. „Kurjer Czerwony”. Nr 176, s. 3, 2 sierpnia 1928.
  8. ↑ Romeyko (red.) 1933 ↓, s. 263.
  9. ↑ Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 223, 446.
  10. 1 2 Krzystek 2012 ↓, s. 604.
  11. ↑ M.P. z 1936 r. nr 263, poz. 468 „za zasługi w służbie wojskowej”.
  12. ↑ M.P. z 1928 r. nr 260, poz. 634 „w uznaniu zasług, położonych w poszczególnych działach pracy dla wojska”.
  13. 1 2 3 Na podstawie fotografii
  14. ↑ Zarządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej. Zezwolenie na przyjęcie i noszenie orderów. „Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych”, s. 38, Nr 2 z 11 listopada 1937. Ministerstwo Spraw Wojskowych.
  15. ↑ Zarządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej. „Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych”. Nr 2, s. 20, 11 listopada 1936.
  16. 1 2 Dz. Pers. MSWojsk. Nr 19 z 12 grudnia 1929 r., s. 367.

Bibliografia

  • Wieden Franciszek. [w:] Kolekcja Orderu Wojennego Virtuti Militari; sygn. I.482.18-1195 [on-line]. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2023-08-30].
  • Olgierd Cumft, Hubert Kazimierz Kujawa: Księga lotników polskich: poległych, zmarłych i zaginionych 1939–1946. Warszawa: Wydawnictwo MON, 1989, s. 533. ISBN 83-11-07329-5.
  • Marian Romeyko (red.): Ku czci poległych lotników. Księga pamiątkowa. Warszawa: Wydawnictwo Komitetu Budowy Pomnika ku Czci Poległych Lotników, 1933.
  • Ryszard Rybka, Kamil Stepan: Rocznik oficerski 1939. Stan na dzień 23 marca 1939. Kraków: Fundacja CDCN, 2006. ISBN 978-83-7188-899-1.
  • Tadeusz Jerzy Krzystek, [Anna Krzystek]: Polskie Siły Powietrzne w Wielkiej Brytanii w latach 1940–1947 łącznie z Pomocniczą Lotniczą Służbą Kobiet (PLSK-WAAF). Sandomierz: Stratus, 2012. ISBN 978-83-61421-59-7. OCLC 276981965.
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.