| Państwo działania | |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia | |
| Data i miejsce śmierci | |
| profesor | |
| Specjalność: genetyka | |
| Alma Mater | |
| Instytut | |
| Odznaczenia | |
| Nagrody | |
François Jacob (ur. 17 czerwca 1920 w Nancy, zm. 19 kwietnia 2013 w Paryżu) – francuski genetyk, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie fizjologii lub medycyny, którą otrzymał wraz z Monod i Lwoff, w roku 1965 za odkrycie mRNA i wyjaśnienie mechanizmu regulacji ekspresji genów.
W 1961 roku odkrył mechanizm działania operonów wraz z Jakiem Monod.
Życiorys
Ukończył naukę w Lycée Carnot w Paryżu, a następnie rozpoczął studia na Uniwersytecie Paryskim. 21 czerwca 1940, w Saint-Jean-de-Luz wszedł na pokład statku MS Batory, na którym popłynął do Wielkiej Brytanii, gdzie wstąpił do wojska Wolnej Francji. Pierwotnie próbował wstąpić do artylerii, w sierpniu 1940 roku został mianowany pomocnikiem lekarza i brał udział w operacji Menace oraz w kampanii o Gabon. Od 1941 stacjonował w Czadzie, we wrześniu 1942 został awansowany na stopień podporucznika. Następnie brał udział w walkach w Tunezji i Trypolitanii, gdzie podczas walk został ranny.
Od 1943 służył w 2 Dywizji Pancernej, brał udział w operacji Overlord i 8 sierpnia 1944 roku został ciężko ranny podczas walk w Mortain. Został ewakuowany do Cherbourga, a po wyzwoleniu stolicy do szpitala w Paryżu. 10 listopada 1944 roku został wyjątkowo awansowany na stopień porucznika. 30 stycznia 1945 roku został zwolniony ze szpitala, jednak od lutego był ponownie hospitalizowany. 16 września 1945 roku został zdemobilizowany.
W 1947 ukończył w Paryżu studia medyczne i obronił doktorat z medycyny. Od 1950 pracował w Instytucie Pasteura, od 1956 był kierownikiem laboratorium, a od 1960 dyrektorem zakładu genetyki. W 1964 został profesorem Collège de France.
Był członkiem Królewskiej Duńskiej Akademii Nauk i Literatury, Narodowej Akademii Nauk, Amerykańskiej Akademii Sztuk i Nauk, Amerykańskiego Towarzystwa Filozoficznego, Towarzystwa Królewskiego, Francuskiej Akademii Nauk i Królewskiej Akademii Medycznej Belgii. W 1965 został laureatem Nagrody Nobla w dziedzinie fizjologii lub medycyny wraz z Jacquesem Monodem i André Michelem Lwoffem.
Od 2007 do 2011 był kanclerzem kapituły Orderu Wyzwolenia.
Odznaczenia
- Krzyż Wielki Legii Honorowej
- Order Wyzwolenia
- Wielki Oficer Orderu Narodowego Zasługi
- Krzyż Wojenny 1939–1945
- Medal Kolonialny
Przypisy
- ↑ The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1965 [online], nobelprize.org [dostęp 2009-10-31] (ang.).
- ↑ François Jacob – Biography [online], nobelprize.org [dostęp 2009-10-31] [zarchiwizowane z adresu 2004-12-09] (ang.).
- ↑ Biologia : słownik encyklopedyczny. Warszawa: Wydawnictwo Europa, 2001, s. 229. ISBN 83-87977-73-X.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 François JACOB [online], Musée de l'Ordre de la Libération [dostęp 2021-10-13] (fr.).
Bibliografia
- Beata Tarnowska (red.): Nagrody Nobla, Leksykon PWN. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2001. ISBN 83-01-13393-7.
- Damien Mascret, François Jacob, prix Nobel de médecine et résistant, est mort [online], lefigaro.fr, 21 kwietnia 2013 [dostęp 2013-04-22] (fr.).
- Anthony Tucker, François Jacob obituary [online], guardian.co.uk, 25 kwietnia 2013 [dostęp 2013-04-26] (ang.).
- Martin Childs, François Jacob: Geneticist who helped discover 'the core of life' [online], independent.co.uk, 1 maja 2013 [dostęp 2013-05-20] (ang.).
- William Yardley, François Jacob, Geneticist Who Pointed to How Traits Are Inherited, Dies at 92 [online], nytimes.com, 25 kwietnia 2013 [dostęp 2013-05-20] (ang.).
- Thomas H. Maugh II, Dr. Francois Jacob dies at 92; Nobel-winning biologist [online], articles.latimes.com, 24 kwietnia 2013 [dostęp 2013-05-28] (ang.).
- David Brown, Matt Schudel, Francois Jacob, French biologist and Nobel winner, dies at 92 [online], articles.washingtonpost.com, 23 kwietnia 2013 [dostęp 2013-05-28] [zarchiwizowane z adresu 2013-06-18] (ang.).
- François Jacob [online], telegraph.co.uk, 23 maja 2013 [dostęp 2013-05-23] (ang.).
- ISNI: 0000000121302487
- VIAF: 44300426
- LCCN: n50027960
- GND: 118908677
- NDL: 00444413
- BnF: 119083776
- SUDOC: 02693258X
- SBN: CFIV002871
- NLA: 35239892
- NKC: jn19990003932
- BNE: XX887495
- NTA: 070094675
- BIBSYS: 90143563
- CiNii: DA00790093
- PLWABN: 9810620761005606
- NUKAT: n97031645
- J9U: 987007263253105171
- PTBNP: 42301
- NSK: 000368157
- BNC: 000034556
- ΕΒΕ: 259479
- BLBNB: 000579510
- KRNLK: KAC2018O2373