| Systematyka | |
| Domena | |
|---|---|
| Królestwo | |
| Podkrólestwo | |
| Nadgromada | |
| Gromada | |
| Podgromada | |
| Nadklasa | |
| Klasa | |
| Nadrząd | |
| Rząd | |
| Rodzina | |
| Rodzaj | |
| Gatunek |
forsycja europejska |
| Nazwa systematyczna | |
| Forsythia europaea Degen & Bald. Oesterr. Bot. Z. 47:406. 1897 | |
| Kategoria zagrożenia (CKGZ) | |
Forsycja europejska (Forsythia europaea) – gatunek krzewu z rodziny oliwkowatych (Oleaceae). Jedyny dziko rosnący w Europie przedstawiciel swego rodzaju. Na stanowiskach naturalnych jest już bardzo rzadko spotykany w północnej Albanii i Kosowie. Relikt i endemit.
Morfologia
- Pokrój
- Krzew osiągający 1,5–2 m (rzadko do 3 m) wysokości.
- Łodyga
- Pędy wyprostowane, obłe. Za młodu zielone, później żółkną.
- Liście
- Ogonkowe, o blaszce grubej, jajowatej o długości 5–8 cm i szerokości 2–3,5 cm. Na brzegu blaszki występują pojedyncze ząbki. Od spodu liście są nieznacznie owłosione.
- Kwiaty
- Płatki korony ciemnożółte, do 2 cm długości, wąskie i zaostrzone. Kwiaty osadzone są pojedynczo, rzadziej po dwa.
- Owoce
- Suche torebki o długości 1,5 cm, gładkie, zwężone u nasady.
Biologia i ekologia
Kwiaty rozwijają się późno w porównaniu do innych gatunków tego rodzaju, bo niemal równocześnie z liśćmi. Krzew występuje w podszycie lasów liściastych z dębami, klonami i jesionami, na glebach serpentynitowych.
Zagrożenia i ochrona
Gatunek rzadko spotykany w naturze – odkryty został dopiero w 1897. Jego zasoby i zasięg uległy zmniejszeniu po rozpadzie Jugosławii i konfliktach etnicznych na Bałkanach. W ich wyniku nastąpiła znaczna degradacja siedlisk tego gatunku głównie z powodu pożarów, skażenia środowiska i nielegalnego pozyskania drewna. Gatunek wymieniony w czerwonej liście IUCN w 1997.
Zastosowanie
Gatunek rzadko uprawiany ponieważ uchodzi za najmniej ozdobny spośród przedstawicieli swego rodzaju. Spotykany jest w efekcie niemal wyłącznie w kolekcjach ogrodów botanicznych. Gatunek jest jednak łatwy w uprawie, rozmnaża się łatwo z sadzonek i nasion. Jest przy tym najwytrzymalszy na mrozy spośród forsycji.
Przypisy
- ↑ Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
- ↑ Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-03-24] (ang.).
- ↑ Taxon: Forsythia europaea. USDA, ARS, National Genetic Resources Program. Germplasm Resources Information Network – (GRIN). [dostęp 2010-04-15]. (ang.).
- ↑ Forsythia europaea, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species (ang.).
- 1 2 3 4 Janet Marinelli (red.): Wielka Encyklopedia Roślin. Warszawa: Świat Książki, 2006, s. 107. ISBN 83-7391-888-4.
- 1 2 Włodzimierz Seneta: Drzewa i krzewy liściaste D-H. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1996, s. 165-167. ISBN 83-01-12029-0.
- BioLib: 163731
- EoL: 5655566
- EUNIS: 176418
- GBIF: 5549548
- identyfikator iNaturalist: 485742
- IPNI: 608888-1
- ITIS: 832795
- NCBI: 205688
- identyfikator Plant List (Royal Botanic Gardens, Kew): kew-369408
- Plants of the World: urn:lsid:ipni.org:names:608888-1
- identyfikator Tropicos: 100192244
- USDA PLANTS: FOEU2