| Data i miejsce urodzenia |
28 grudnia 1890 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
7 kwietnia 1965 |
| Język | |
| Dziedzina sztuki |
literatura |
Fiszel Bimko (ur. 28 grudnia 1890 w Kielcach, zm. 7 kwietnia 1965 w Nowym Jorku) – żydowski prozaik i dramaturg tworzący w jidysz.
Życiorys
Syn Icchoka i Chany. Pochodził ze średniozamożnej rodziny chasydzkiej, jego rodzice zajmowali się prowadzeniem sklepu. Nie ukończył świeckiej szkoły, uczęszczając jedynie do chederu. Około 1905 roku zaangażował się w działalność rewolucyjną, przez sześć miesięcy był następnie uwięziony w więzieniu przy ulicy Zamkowej w Kielcach.
Podczas pobytu w więzieniu napisał opowiadanie Di Aveira (Grzech), opublikowane następnie w 1912 roku w Łodzi. W tym samym roku wydano także jego pierwszy dramat Ojfn breg Waisl (Na drugim brzegu Wisły). Dramaty jego autorstwa były wystawiane w teatrach jidyszowych w Łodzi i Warszawie. Ich tematyka dotyczyła problemów społecznych i politycznych polskich Żydów.
Podczas I wojny światowej ponownie został uwięziony. Powstały wówczas m.in. utwory Porch (Proch), Rektrun (Rekruci) i Fun krig un fun fridn (Z czasów wojny i dni pokoju). W 1919 roku opublikował utwór Ganowin (Złodzieje), opisujący polsko–żydowski półświatek przestępczy.
Od 1921 roku mieszkał w Nowym Jorku. Od tego czasu zajął się tematyką Żydów amerykańskich, w 1938 roku opublikował dramat East Side. W związku z Holokaustem i późniejszym pogromem kieleckim powrócił do tematyki dotyczącej Żydów w Kielcach.
Był członkiem żydowskiego PEN Clubu, Hebrew Actors Union i Hebrew Actors Club. Był założycielem F. Bimko Literary Fund, przyznawanego dla najlepszej książki napisanej w języku jidysz oraz Lonia Rubenstein Bimko Literary Memorial Fund dla najlepszego utworu dramatycznego w jidysz.
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 7 8 Bimko Fiszel [online], Ośrodek Myśli Obywatelskiej i Patriotycznej [dostęp 2024-04-12] (pol.).
- 1 2 Rafał Żebrowski, Bimko Fiszel [online], delet.jhi.pl [dostęp 2024-04-12] (pol.).
- 1 2 Fischel Bimko Dead at 74; Yiddish Playwright, Author and Actor [online], Jewish Telegraphic Agency, 20 marca 2015 [dostęp 2024-04-12] (ang.).