Faustyn Ciecierski
Data urodzenia

1761

Data i miejsce śmierci

1832
Poporcie

Wyznanie

katolicyzm

Kościół

rzymskokatolicki

Inkardynacja

dominikanie

Prezbiterat

1784

Faustyn Ciecierski herbu Ślepowron (ur. w 1761 na Warmii, zm. w 1832 w Poporciach koło miasteczka Żośle) – polski ksiądz katolicki, dominikanin, pamiętnikarz, zesłany na katorgę na Syberię.

Życiorys

Urodził się jako syn Jana. Jak sam zaświadcza w dokumencie o ukończeniu nowicjatu, urodził się w 1761 r. i został ochrzczony 5 września. Pierwsze nauki pobierał w domu rodzinnym. W roku 1777 wstąpił do zakonu dominikanów, święcenia kapłańskie otrzymał w 1784. Doktorat z filozofii i teologii obronił na Uniwersytecie Wileńskim. Był członkiem spisku, przygotowującego w 1794 roku wybuch Insurekcji kościuszkowskiej na Litwie. W 1797 został przeorem konwentu wileńskiego. Jednocześnie działał w tzw. asocjacji wileńskiej (odłam Centralizacji Lwowskiej). Z tego powodu zatrzymany przez Rosjan w 1797 r. pod zarzutem wspierania polskiej emigracji w Europie Zachodniej oraz działalności patriotycznej na Litwie. Za te czyny został skazany przez sąd rosyjski na chłostę, piętnowanie, wyrwanie nozdrzy, utratę szlachectwa i majątku oraz dożywotnią katorgę w kopalniach nerczyńskich. Wyrok potwierdził rosyjski senat, ale później chłostę i wyrwanie nozdrzy uchylił car Paweł I. W 1799 r. dotarł do Nerczyńska, gdzie jednak nie skierowano go do pracy fizycznej pod ziemią, a z inicjatywy lokalnych władz kopalni zatrudniono jako tłumacza z języka niemieckiego przy kierownictwie kopalni (uczył tam też niemieckiego syna jednego z urzędników). W roku 1801 został ułaskawiony i wrócił do ojczyzny. W 1804 roku został przeorem w klasztorze dominikanów w Zabiałach. Po około 1809-1810 roku był przeorem w klasztorze w Różanymstoku. W latach 1818-24 prowincjałem litewskim, a następnie wizytatorem dominikańskich szkół klasztornych.

Zesłanie i twórczość

W trakcie pobytu na Syberii ksiądz Ciecierski gromadził informacje i obserwacje etnograficzne na temat m.in. Oroczonów (jako pierwszy Polak), a także dotyczące historii rejonu nerczyńskiego i ziem przyległych.

Pracę Ciecierskiego, pod tytułem "Pamiętnik księdza Ciecierskiego, przeora Dominikanów Wileńskich, zawierający jego i jego towarzyszy przygody doznane na Sybirze w latach 1797 - 1801" opublikowano dopiero po jego śmierci, we Lwowie w 1865 r.. Nową edycję wspomnień Ciecierskiego (bazującą na innej, pełniejszej, kopii rękopisu, znalezionej w archiwach Wilna) wydano w 1998 r. pod tytułem "Znaczniejszych przypadków pewnego z Syberii powrotnego Polaka w 1801 roku". Wydawcą tej wersji było Stowarzyszenie "Wspólnota Polska"; Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, a opracowali Antoni Kuczyński i Zbigniew Wójcik.

Ważniejsze dzieła

Listy prywatne

  • Korespondencja z J. Zawadzkim z roku 1809, wyd. T. Turkowski: Materiały do dziejów literatury i oświaty na Litwie i Rusi, t. 1, Wilno 1935, s. 166-167.

Przypisy

  1. 1 2 3 Anton Franciszek Bryl. O dacie urodzenia Faustyna Ciecierskiego // Przegląd Tomistyczny, t. XXV (2019), s. 493–494.
  2. 1 2 3 4 Alwida Antonina Bajor: Słynny przeor dominikanów wileńskich. NaszaGazeta, nr 15
  3. ↑ T. 4: Oświecenie. W: Bibliografia Literatury Polskiej – Nowy Korbut. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1966, s. 360
  4. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Kajdański E.: Długi cień wielkiego muru. Jak Polacy odkrywali Chiny. Warszawa: Oficyna Naukowa, 2005
  5. ↑ Bartłomiej Szyndler, Powstanie kościuszkowskie 1794, Warszawa 1994, s. 116.
  6. ↑ K. Shastouski, Wołyńce | Kościół Św. Jerzego i klasztor Dominikanów - Komentarze [online], radzima.org [dostęp 2018-06-26].
  7. ↑ Antoni Kuczyński, 1971: "Wkład polskich podróżników do historii etnografii. Pamiętnik Faustyna Ciecierskiego jako źródło etnograficzne XVIII wieku". Etnografia Polska, 15(2): 201-224.
  8. ↑ Katalog Biblioteki Narodowej

Bibliografia

  • Edward Kajdański, Długi cień wielkiego muru. Jak Polacy odkrywali Chiny, Warszawa: Oficyna Naukowa, 2005, ISBN 83-88164-88-0, OCLC 69311634.
  • T. 4: Oświecenie. W: Bibliografia Literatury Polskiej – Nowy Korbut. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1966, s. 360-361.

Literatura uzupełniająca

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.