Ewa Ossowska

Wizerunek Ewy Ossowskiej na muralu „Kobiety Wolności”
Data i miejsce urodzenia

1961
Wrocław

Zawód, zajęcie

kioskarka, księgowa, działaczka opozycyjna

Miejsce zamieszkania

Gdańsk (1978–1996, od 2014)
Włochy (1996–2014)

Małżeństwo

Stanisław Ossowski

Dzieci

3

Odznaczenia

Ewa Ossowska (ur. 1961 we Wrocławiu) – uczestniczka strajku w Stoczni Gdańskiej w sierpniu 1980, dzięki jej postawie udało się podtrzymać protest.

Życiorys

Od 1978 mieszkała w Gdańsku. Pracowała w kiosku na Stogach. Rozpoczęła nieformalną współpracę z mieszkającym po sąsiedzku Lechem Wałęsą – rozwoziła w dziecięcym wózku wydawnictwa z drugiego obiegu. Kiosk stanowił punkt kontaktowy. Przed rozpoczęciem strajku straciła pracę w kiosku z powodu domniemanej niezgodności w kasie. Dowiedziawszy się od Danuty Wałęsy o strajku, udała się do Stoczni i włączyła się w prace organizacyjne, m.in. organizowała żywność, pilnowała wejść do zakładu. Miała dać się poznać także jako utalentowana mówczyni. Ossowska widoczna jest na szeregu zdjęć i nagrań ze Stoczni. 16 sierpnia, po podjęciu decyzji o kontynuowaniu strajku z innymi zakładami pracy, Ossowska pobiegła do bramy nr 1 Stoczni i, wraz z m.in. Henryką Krzywonos, Aliną Pienkowską i Anną Walentynowicz, zatrzymywała wychodzących, co pozwoliło na kontynuację protestu.

Ossowska weszła w skład delegacji, która we wrześniu 1980 złożyła wniosek o zarejestrowanie związku. Pracowała jako sekretarka Wałęsy. Była w tym czasie rozpracowywana przez Służbę Bezpieczeństwa pod pseudonimem „Kioskarka”. W kwietniu 1981 zakończyła działalność w „Solidarności” ze względu na deklarowane rozczarowanie co do Walentynowicz oraz Wałęsy. Zarzewiem konfliktu z Wałęsą miał być udzielony bez jego zgody wywiad szwedzkiej dziennikarce Mice Larsson. Ossowska nie cieszyła się zaufaniem także ze strony stoczniowców. Następnie zdała maturę i pracowała między innymi jako księgowa. W 1996 wyjechała w celach zarobkowych do Gragnano we Włoszech. W 2014 wróciła do Trójmiasta.

Ossowska jest współbohaterką filmu „Solidarność według kobietMarty Dzido i Piotra Śliwowskiego z 2014 oraz książek „Det började i Gdansk” z 1981 i „Kobiety Solidarności” z 2016. Ossowska była jedną z osób, których wizerunek znalazł się w 2019 na muralu „Kobiety Wolności” na stacji PKM Strzyża w Gdańsku.

Ossowska wskazywana jest jako przykład przez wiele lat marginalizowanej i umniejszanej roli kobiet zarówno w wydarzeniach sierpniowych, jak i później całego ruchu Solidarności. Przykładowo w scenie z filmu Andrzeja Wajdy Wałęsa. Człowiek z nadziei, będącej fabularną rekonstrukcją oryginalnego zdjęcia Wałęsy z Ossowską, została ona „wygumkowana” i zastąpiona mężczyzną.

W 2021 za „wybitne zasługi w działalności na rzecz przemian demokratycznych w Polsce” została odznaczona Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski. W 2021 otrzymała Krzyż Wolności i Solidarności.

Życie prywatne

Z mężem Stanisławem Ossowskim rozwiodła się po roku małżeństwa. Mają syna Rolanda (ur. ok. 1979). Ossowska poza tym ma jeszcze jednego syna i córkę.

Przypisy

  1. Karol Madaj, Strajk! Skok do wolności. Instrukcja [online], Narodowe Centrum Kultury, 2013, s. 69 [dostęp 2021-05-14] [zarchiwizowane z adresu 2021-05-14].
  2. 1 2 3 4 Anna Miler, Biogramy 100 kobiet z Pomorza [online], cloudgdansk.pl, 2018 [dostęp 2021-05-14] [zarchiwizowane z adresu 2021-05-14].
  3. 1 2 3 4 5 6 7 8 Małgorzata I. Niemczyńska, Ewa Ossowska. Ta trzecia ze stoczni [online], wyborcza.pl, 24 grudnia 2015 [dostęp 2021-05-14].
  4. 1 2 3 4 Karolina Głogowska, Nazywam się Ewa Ossowska. To ja zamknęłam drugą bramę [online], kobieta.wp.pl, 15 listopada 2016 [dostęp 2021-05-14] [zarchiwizowane z adresu 2021-01-31].
  5. 1 2 3 Aleksander Kaczorowski, Solidarność była kobietą. Zapomniane bohaterki [online], Deutsche Welle, 13 sierpnia 2020 [dostęp 2021-05-14] [zarchiwizowane z adresu 2021-02-02].
  6. Solidarność według kobiet w bazie Filmweb.
  7. Mika Larsson, Det började i Gdansk, Stockholm: Författarförl, 1981, ISBN 91-7054-355-0 (szw.).
  8. Marta Dzido, Kobiety Solidarności, Warszawa: Świat Książki Wydawnictwo, 2016, ISBN 978-83-8031-682-9.
  9. 1 2 Izabela Biała, Kobiety Wolności – niezwykły mural na stacji PKM Strzyża przypomina polskie opozycjonistki [online], Gdańsk - oficjalny portal miasta, 5 lipca 2019 [dostęp 2021-05-14] [zarchiwizowane z adresu 2020-12-02].
  10. Natalia Waloch, Ewa Ossowska miała charyzmę i autorytet. Ale została wymazana z historii sierpnia 80 [online], wysokieobcasy.pl, 5 lipca 2019 [dostęp 2021-05-14] [zarchiwizowane z adresu 2021-05-14].
  11. Sylwia Dudkowska-Kafar, Kobiety z żelaza. Z Martą Dzido, reżyserką, pisarką, autorką książki Kobiety Solidarności, rozmawia Sylwia Dudkowska-Kafar, „Progress. Journal of Young Researcher”, 1, 2017, ISSN 2543-8638 [dostęp 2021-05-14] [zarchiwizowane z adresu 2017-08-26].
  12. Adrian Stachowski, Wygumkowane z historii / Obyczaje [online], dwutygodnik.com, wrzesień 2016 [dostęp 2021-05-14] [zarchiwizowane z adresu 2017-07-14].
  13. Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 22 lutego 2021 r. o nadaniu orderów i odznaczeń (M.P. z 2021 r. poz. 367).
  14. Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 22 lutego 2021 r. o nadaniu orderów i odznaczeń (M.P. z 2021 r. poz. 444).
  15. Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 11 maja 2021 r. o nadaniu odznaczeń (M.P. z 2021 r. poz. 639).
  16. Irena Łaszyn, Ta trzecia [online], Gdańsk Nasze Miasto, 25 sierpnia 2005 [dostęp 2021-05-14] [zarchiwizowane z adresu 2021-05-14].
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.