Ewa Aniela Dzieduszycka
Data i miejsce urodzenia

27 lipca 1879
Chłopice

Data i miejsce śmierci

4 maja 1965
Wrocław

Zawód, zajęcie

podróżniczka, pisarka

Ewa Aniela Dzieduszycka (ur. 27 lipca 1879 w Chłopicach, zm. 4 maja 1965 we Wrocławiu) – polska hrabina, podróżniczka, pierwsza Polka, która udokumentowała podróż do Indii, pierwsza kobieta, która zdobyła Grossvenediger.

Życiorys

Córka Emilii z Głogowskich i Władysława Koziebrodzkiego. Miała rok starszą siostrę Annę. Po śmierci rodziców wychowaniem dziewcząt, które zamieszkały w Kozłowie, zajęła się Aniela Kielanowska, siostra ich babki. Cioteczna babka zadbała o ich wykształcenie. Następnie Anna i Ewa Koziebrodzkie uczyły się u sióstr niepokalanek w Jarosławiu.

17 lipca 1900 Ewa Koziebrodzka wyszła za mąż za hrabiego Władysława Jana Jakuba Dzieduszyckiego, syna Wojciecha i Seweryny z Dzieduszyckich. Małżonkowie zamieszkali w Jezupolu. W 1901 Ewa urodziła syna Juliusza Wojciecha, rok później córkę Anielę Zofię, a w 1912 przyszedł na świat syn Wojciech.

Po narodzinach dwojga pierwszych dzieci Ewa wyprawiała się na wycieczki rowerowe. Była pierwszą rowerzystką na przedgórzu Karpat. Od 1905 dysponowała samochodem, który kupiła z mężem. Był to pierwszy w okolicy taki pojazd. Interesowała się równouprawnieniem kobiet, śledziła działania sufrażystek. Jeździła konno, chodziła na długie piesze wycieczki. Wędrowała po Karpatach i Himalajach. Zwiedziła część Europy i Azji. Pod okiem Mariusza Zaruskiego nauczyła się jeździć na nartach. Pierwsze narty wykonała samodzielnie.

Po wybuchu II wojny światowej wraz z mężem wyjechała do Stanisławowa, a potem Lwowa. Tam mąż został aresztowany przez NKWD. Ewa wraz z rodziną syna Juliusza mieszkała w Kamieniu Lubelskim, a potem z synem Wojciechem i jego rodziną wyjechała do Krakowa. Aresztowano ją 27 maja 1944. Przebywała w obozie Gross-Rosen. Po zwolnieniu do 1945 mieszkała w Zarszynie. Potem przeprowadziła się do syna Wojciecha do Wrocławia. Nadal była aktywna fizycznie.

Jej zagraniczne podróże zaowocowały wydaniem dwóch książek, szkicu powieściowego i zbioru opowiadań Perła Pałacu. Pisała artykuły (m.in. do „Przekroju”), tłumaczyła z języka angielskiego i francuskiego. W 1961 spisała wspomnienia. W 2018 zostały wydane w opracowaniu wnuczki Małgorzaty Dzieduszyckiej-Ziemilskiej i prawnuczki Dominiki Dzieduszyckiej-Sigsworth.

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 7 Aleksandra Kijak-Sawska, Kultura Wschodu we wspomnieniach polskiej turystki. Ewa Dzieduszycka „Indie i Himalaje”, „Turystyka Kulturowa”, 5 (0), 31 października 2017, s. 7–18, ISSN 1689-4642 [dostęp 2023-03-01] (pol.).
  2. 1 2 3 4 5 6 7 Alicja Cembrowska, Jako pierwsza Polka opisała Indie i wsiadła na rower. Niezwykła historia zapomnianej podróżniczki [online], naTemat.pl [dostęp 2023-03-01] (pol.).
  3. ↑ Ula Ryciak, Poławiaczki pereł: Pierwsze Polki na krańcach świata, Wydanie I, Kraków 2020, ISBN 978-83-240-5914-0, OCLC 1180975522 [dostęp 2023-03-01].
  4. ↑ Ewa Dzieduszycka, Indye i Himalaje: Wrażenia z podróży, 1912.
  5. ↑ Ewa Dzieduszycka, Z wędrówek po Ziemi Świętej, 1911.
  6. ↑ Ewa Dzieduszycka, Wygnani z raju: Szkic powieściowy, 1911.
  7. ↑ Ewa Dzieduszycka – Archiwum – „Kwartalnik Przekrój” [online], przekroj.pl [dostęp 2023-03-01] (pol.).
  8. ↑ Ewa Dzieduszycka, Podróżniczka, Kraków 2018, ISBN 978-83-08-06468-9, OCLC 1103974243 [dostęp 2023-03-01].
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.