Euecjusz Georgiusz – postać z powieści Teodora Parnickiego Twarz księżyca, przywódca chrześcijan, nadzorca skarbu cesarza Dioklecjana.

Euecjusz pochodził z pogranicza armeńsko-iberyjskiego, stąd imię Georgiusz. Był wybitnym myślicielem chrześcijańskim, mającym za pustelnię pałacyk z różowego marmuru, wzniesiony mu przez Sykoriusza Pompejusza, pełen zwojów i dzieł sztuki. Nazywał siebie cieplarnianym kwiatem i ubolewał nad rozmiarem krzywd, które potrafi bezwiednie wyrządzić taka roślina innym kwiatom: ogrodowym, miejskim, wiejskim czy wysokogórskim. Musiał opuścić swą samotnię, by leczyć chorych, a potem prowadzić finanse biskupa Nikomedii, a następnie cesarza Dioklecjana. Uzyskawszy tą ostatnią funkcję wyrósł na przywódcę stronnictwa chrześcijańskiego na dworze cesarskim. Sprzymierzył się z Sykoriuszem Probusem w zabiegach nad doprowadzeniem do konkubinatu prawnuczki Mitroanii, Minerwiny, pochodzących z królewskiej krwi Swijaszydów i Arsacydów, z synem Konstancjusza Chlorusa, Konstantynem. Zmierzał tą drogą do oddania władzy nad cesarstwem domowi królewskiemu skłaniającemu się ku chrześcijaństwu.

Spisek, który próbowali zawiązać Sykoriusz, Euecjusz i Konstancjusz nie doszedł jednak do skutku wskutek zbytniej rozbieżności interesów samych zainteresowanych. Euecjusz jako doradca Dioklecjana do spraw skarbowych dążył do odrodzenia gospodarczego państwa przez zerwanie z nadzorem urzędowym nad cenami rynkowymi. Doprowadziło to jednak do zawrotnego wzrostu cen rynkowych ze względu na niewspółmierność pomiędzy rzeczywistą a rynkową wartością pieniądza, w którym gorsze metale górowały nad srebrem. Euecjusz nakłonił cesarza do wycofania złego pieniądza z rynku. Koszty zmiany tak mocno uderzyły jednak w zasoby skarbu cesarskiego, że musiano podnieść podatki i obniżyć płace. To drugie spowodowało odpływ siły roboczej ze służby cesarskiej, co zmusiło cesarza, do powrotu do polityki cen urzędowych. Euecjusz mimo to był zdania, ze zatarg pomiędzy wolnością a przymusem nie posiada charakteru gospodarczego, a jedynie uczuciowe. Konstancjusz na podstawie własnych doświadczeń na zachodzie uważał, że zubożenie państwa jest wynikiem nieuczciwości urzędów i rabunkowych najazdów barbarzyńców. W gronie spiskowców jedynie Sykoriusz twierdził, że jedynym rozwiązaniem jest wprowadzenie przymusu, który byłby skuteczniejszy, gdyby jego źródłem był nie Jowisz a Chrystus. Lecz na to Euecjusz przystać nie mógł.

Euecjusz zginął na początku prześladowań 303 roku, skazany na męki za zdarcie z muru obwieszczenia cesarskiego przeciw chrześcijanom i ubliżające cesarzom okrzyki.

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

• Teodor Parnicki: Twarz księżyca: powieść z wieków III–IV. Cz. 1. Warszawa: Instytut Wydawniczy PAX, 1961.
• Aleksander Krawczuk: Poczet cesarzy rzymskich. Warszawa: Wydawnictwo Iskry, 2004. ISBN 83-207-1748-5.